NEW ABD, bir kez daha Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) Gazze’de acil insani ateşkes talep edilen karar tasarısını veto etti.

BMGK’de Cezayir’in sunduğu Gazze’de acilen ateşkes talep edilen, sivillere yönelik her türlü saldırıyı kınayan ve zorla yerinden edilmeye karşı çıkan karar tasarısı oylamaya sunuldu.

15 üyeli BMGK’de ABD’nin veto ettiği karar tasarısı için İngiltere “çekimser” oy kullanırken, 13 ülke “evet” oyu verdi.

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, ABD’nin İsrail, Hamas, Mısır ve Katar’la esirlerin serbest bırakılması için müzakereler yürüttüğünü anımsatarak, bu alanda anlaşma sağlanması halinde çatışmalara da 6 haftalık ara verileceğini bildirdi.

Greenfield, diplomasinin zaman aldığını ve sahadaki gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, Cezayir’in karar tasarısının yürütülen müzakereleri olumsuz etkileyeceğini dile getirdi.

ABD’nin yeni karar tasarısı sunduğunu bildiren Greenfield, “Doğru zamanda, doğru şekilde hareket edelim.” dedi.

“Her Filistinli ölüm ve soykırımın hedefinde”

Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, “Karar tasarısına karşı çıkmak Filistin halkının maruz bırakıldığı vahşi şiddet ve toplu cezalandırmayı desteklemek anlamına gelir.” ifadesini kullandı.

Her Filistinlinin “ölüm ve soykırım”ın hedefinde olduğuna dikkati çeken Bendjama, “Konsey ateşkes çağrısı yapmadan önce daha kaç masum canın kurban edilmesi gerek?” sorusunu yöneltti.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise ülkesinin 16 Ekim 2023’te ateşkes çağrısı yaptığını ancak kabul edilmediğini anımsatarak, “Eylemsizliğin maliyeti 28 binden fazla can kaybı. Bunun toplu sorumluluğu, BM Güvenlik Konseyi’nin Batılı ülkelerindedir.” diye konuştu.

Cezayir’in karar tasarısı

Cezayir tarafından sunulan karar tasarısında, Gazze’de acilen insani ateşkes sağlanması talep ediliyordu.

Sivillere yönelik her türlü saldırının kınandığı tasarıda, aynı zamanda Filistin halkının zorla yerinden edilmesine karşı çıkılıyordu.

Karar tasarısında, tüm taraflara uluslararası insancıl hukuka uyma çağrısı yapılırken, Gazze’nin tüm bölgelerine engelsiz insani yardım gerçekleşmesi talep ediliyordu.

Tüm esirlerin serbest bırakılması talep edilen karar tasarısında, Uluslararası Adalet Divanının İsrail’e yönelik 26 Ocak’ta aldığı ihtiyati tedbir kararlarına da atıfta bulunuluyordu.

ABD’den yeni tasarı girişimi

AA’nın ulaştığı ABD tasarısında, “mevcut koşullarda Refah’a yönelik kara saldırısının, sivillere büyük zarar vereceği ve yerlerinden edilmelerine yol açacağı” konusunda uyarı yapılıyor.

Bunun çok ciddi bölgesel ve güvenlik sorunlarına yol açacağı uyarısına yer verilen karar tasarısında, “Mevcut koşullarda bu saldırı gerçekleşmemeli.” ifadesi kullanılıyor.

ABD’nin tasarısında ilk kez “ateşkes” ifadesi kullanılarak, “Gazze’de tüm esirlerin serbest bırakılması halinde uygulanabilecek en kısa sürede geçici bir ateşkese destek veriyoruz.” mesajı veriliyor.

ABD daha önce de ateşkes çağrılarını veto etti

ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim 2023 ile 8 Aralık 2023’te BMGK’de Gazze’ye ilişkin sunulan karar tasarılarını veto etmişti.

ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık 2023’te 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateşkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuştu.

ABD, bir kez daha Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) Gazze’de acil insani ateşkes talep edilen karar tasarısını veto etti.

GAZZE’DEKİ ATEŞKES ABD’NİN ENGELİNE TAKILDI

BMGK’de Cezayir’in sunduğu Gazze’de acilen ateşkes talep edilen, sivillere yönelik her türlü saldırıyı kınayan ve zorla yerinden edilmeye karşı çıkan karar tasarısı oylamaya sunuldu. 15 üyeli BMGK’de ABD’nin veto ettiği karar tasarısı için İngiltere “çekimser” oy kullanırken, 13 ülke “evet” oyu verdi.

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, ABD’nin İsrail, Hamas, Mısır ve Katar’la esirlerin serbest bırakılması için müzakereler yürüttüğünü anımsatarak, bu alanda anlaşma sağlanması halinde çatışmalara da 6 haftalık ara verileceğini bildirdi. Greenfield, diplomasinin zaman aldığını ve sahadaki gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, Cezayir’in karar tasarısının yürütülen müzakereleri olumsuz etkileyeceğini dile getirdi. ABD’nin yeni karar tasarısı sunduğunu bildiren Greenfield, “Doğru zamanda, doğru şekilde hareket edelim.” dedi.

“HER FİLİSTİNLİ ÖLÜM VE SOYKIRIMIN HEDEFİNDE”

Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, “Karar tasarısına karşı çıkmak Filistin halkının maruz bırakıldığı vahşi şiddet ve toplu cezalandırmayı desteklemek anlamına gelir.” ifadesini kullandı. Her Filistinlinin “ölüm ve soykırım”ın hedefinde olduğuna dikkati çeken Bendjama, “Konsey ateşkes çağrısı yapmadan önce daha kaç masum canın kurban edilmesi gerek?” sorusunu yöneltti.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise ülkesinin 16 Ekim 2023’te ateşkes çağrısı yaptığını ancak kabul edilmediğini anımsatarak, “Eylemsizliğin maliyeti 28 binden fazla can kaybı. Bunun toplu sorumluluğu, BM Güvenlik Konseyi’nin Batılı ülkelerindedir.” diye konuştu.

CEZAYİR’İN KARAR TASARISI

Cezayir tarafından sunulan karar tasarısında, Gazze’de acilen insani ateşkes sağlanması talep ediliyordu. Sivillere yönelik her türlü saldırının kınandığı tasarıda, aynı zamanda Filistin halkının zorla yerinden edilmesine karşı çıkılıyordu. Karar tasarısında, tüm taraflara uluslararası insancıl hukuka uyma çağrısı yapılırken, Gazze’nin tüm bölgelerine engelsiz insani yardım gerçekleşmesi talep ediliyordu. Tüm esirlerin serbest bırakılması talep edilen karar tasarısında, Uluslararası Adalet Divanının İsrail’e yönelik 26 Ocak’ta aldığı ihtiyati tedbir kararlarına da atıfta bulunuluyordu.

ABD’DEN YENİ TASARI GİRİŞİMİ

AA’nın ulaştığı ABD tasarısında, “mevcut koşullarda Refah’a yönelik kara saldırısının, sivillere büyük zarar vereceği ve yerlerinden edilmelerine yol açacağı” konusunda uyarı yapılıyor. Bunun çok ciddi bölgesel ve güvenlik sorunlarına yol açacağı uyarısına yer verilen karar tasarısında, “Mevcut koşullarda bu saldırı gerçekleşmemeli.” ifadesi kullanılıyor. ABD’nin tasarısında ilk kez “ateşkes” ifadesi kullanılarak, “Gazze’de tüm esirlerin serbest bırakılması halinde uygulanabilecek en kısa sürede geçici bir ateşkese destek veriyoruz.” mesajı veriliyor.

ABD DAHA ÖNCE DE ATEŞKES ÇAĞRILARINI VETO ETTİ

ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim 2023 ile 8 Aralık 2023’te BMGK’de Gazze’ye ilişkin sunulan karar tasarılarını veto etmişti. ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık 2023’te 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateşkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuştu.

İSRAİL’İN GAZZE’Yİ İŞGALİNDE SON DURUM

Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, “Filistinlilere ve başta Mescid-i Aksa olmak üzere kutsal değerlere yönelik sürekli ihlallere karşılık verme” gerekçesiyle İsrail’e 7 Ekim 2023’te kapsamlı operasyon düzenledi. İsrail, 7 Ekim’deki saldırılarda 1200 İsraillinin öldüğünü, 5 bin 132 kişinin de yaralandığını açıkladı.

GAZZE’DEKİ CAN KAYBI 30 BİNE YAKLAŞTI

İsrail’in 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda en az 12 bin 660’ı çocuk, 8 bin 570’i kadın olmak üzere 29 bin 195 Filistinli öldürüldü, 69 bin 170 kişi yaralandı. Enkaz altında halen binlerce ölü olduğu bildirilirken, halkın sığındığı hastane ve eğitim kurumları hedef alınarak sivil altyapı da tahrip ediliyor.

575 İSRAİL ASKERİ ÖLDÜRÜLDÜ

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ne saldırılarının başladığı 7 Ekim’den bu yana 237’si karadan işgal sürecinde olmak üzere 575 askerinin öldürüldüğünü duyurdu.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Gazze’de insani yardımlara ilişkin üzerinde müzakereler yürütülen ancak anlaşma sağlanamayan karar tasarısının oylanması, dördüncü kez ertelendi. Karar tasarısındaki “çatışmalara ara” talebi çıktı yerine “acil adım çağrısı” geldi. Bu değişikliğin ardından ABD BM Temsilcisi Thomas-Greenfield, “Artık oyumuzu kullanmaya hazırız.” dedi.

DÖRDÜNCÜ KEZ ERTELENDİ

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, BMGK üyelerinin kapalı oturumundan sonra yaptığı açıklamada, son bir haftadır Birleşik Arap Emirliklerinin sunduğu Gazze karar tasarısı üzerinde yoğun çalışmalar yürüttüklerini belirtmişti. Greenfield, kabul edilmesi halinde kararın ihtiyaç sahiplerine insani yardım sağlayacağını, karar tasarısının talep ettikleri değişiklerle birlikte sunulması halinde tasarıyı destekleyeceklerini dile getirmişti. Ancak beklenen oylama dün akşam da gerçekleşmedi ve dördüncü kez ertelendi.

“ATEŞKES” KELİMESİ YERİNE “ACİL YARDIM ÇAĞRISI” DENİLECEK

Karar tasarısının ilk halinde tartışma yaratan ve ABD’nin karşı çıktığı hususlardan biri, insani yardımların engelsiz erişimi için “çatışmalara ara verilmesi” talebi olmuştu. Anadolu Ajansı’nın edindiği yeni tasarıda, bunun yerine Gazze’de genişletilmiş insani yardımların kesintisiz ve güvenli erişimi için “acil adım atılması” ve çatışmalara sürdürülebilir bir şekilde ara verilmesi için gerekli koşulların oluşturulması çağrılarına yer verildi.

ABD’DEN “OY KULLANMAYA HAZIRIZ” MESAJI

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, New York’taki BM binasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. Son bir haftadır Birleşik Arap Emirliklerinin sunduğu Gazze karar tasarısı üzerinde yoğun çalışmalar yürüttüklerini aktaran Thomas-Greenfield, “Artık oyumuzu kullanmaya hazırız.” dedi.

KOORDİNATÖR ATANACAK

Tartışmalara neden olan bir diğer husus ise karar tasarısındaki “BM Genel Sekreteri’nden yardımların denetlenmesi için bir mekanizma kurması” talebiydi. Yoğun müzakerelerin sonunda taraflar, mekanizma yerine “Gazze’deki sivil topluma yardımların ulaşımını hızlandırmak için Genel Sekreterin Kıdemli İnsani ve Yeniden Yapılanma Koordinatörü” ataması üzerinde mutabık kaldı.

Karar tasarısında, Genel Sekreter tarafından atanacak koordinatörün Gazze’ye yardımların sevkiyatını hızlandırmak ve kolaylaştırmak için bir mekanizma kurması talep edildi. Koordinatör atamasının da bir an önce yapılması çağrısında bulunulan tasarıda, gerekli personel ve teçhizatın sağlanacağı koordinatörün BM yetkisiyle çalışacağı ve BMGK uyarınca kendisine verilen görevleri yerine getireceği bildirildi. Koordinatörün, insani yardımların türünü teyit etmesi istenen karar tasarısında, aynı zamanda söz konusu kişiye insani yardım sevkiyatını “kolaylaştırma, koordine etme, denetleme ve teyit etme” görevleri verildi.

Karar tasarısında, koordinatörün BMGK’ye çalışmaları hakkında ilk 20 günün ardından bilgi vermesi istenirken, tüm taraflara koordinatörle iş birliği halinde hareket etme çağrısı yapıldı.

YARDIMLARIN DİREKT SİVİL HALKA ULAŞTIRILMASI VURGULANDI

Gazze’deki sivil topluma yardımların “yeterli miktarlarda aktarılması” gerektiğinin altı çizilen karar tasarısında, buna gıda, su, temizlik malzemesi, elektrik, telekomünikasyon ve tıbbi servislerin dahil olduğu ifade edildi. Tasarıda, Gazze’ye temel gıda ve servislerin ithalatının tekrar başlamasının önemine değinilirken, yardımların “sapma” olmadan sivil halka ulaştırılması gerektiği vurgulandı.

Tüm taraflara uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuk uyarınca sivilleri koruma görevini yerine getirmeleri çağrısı yapılan karar tasarısında, tarafların Gazze’ye yardımların erişimini artırmak için tüm mevcut yollarının kullanımını kolaylaştırmaları talep edildi. Yardımların dağıtımı için gerekli yakıtın sağlanması istenilen tasarıda, hastaneler, tıbbi tesisler, okullar, ibadet alanları ve BM tesisleri ile personeli, tıp personeli ve araçlarının uluslararası insancıl hukuk uyarınca korunması gerektiğinin altı çizildi.

GUTERRES 99. MADDEYİ İŞLETMİŞTİ

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresi boyunca yetkisini ilk kez kullanarak Gazze’deki insani felaketin önlenmesi için BM Şartı’nın 99. maddesini işletmiş ve 6 Aralık’ta BMGK’ye mektup göndermişti. Guterres, “Güvenlik Konseyi üyelerini insani felaketin önlenmesi için baskı yapmaya çağırıyorum ve insani ateşkesin ilan edilmesi talebimi tekrarlıyorum. Bu çok acil.” ifadelerini kullanmıştı.

Bunun ardından 8 Aralık’ta BMGK’de yapılan oylamada Gazze’de acilen insani ateşkes talep edilen karar tasarısı ABD tarafından veto edilmişti. ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık’ta 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateşkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuştu. ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim’de de BMGK’de Gazze’ye ilişkin sunulan karar tasarılarını veto etmişti.

BMGK’de 7 Ekim’in ardından çok sayıda oturum düzenlenmiş ve birçok karar tasarısının veto edilmesinin ardından Gazze’de çatışmalara “acil ve uzatılmış ara verilmesi” talep edilen 2712 sayılı karar 15 Kasım’da kabul edilmişti.