Geçtiğimiz Cuma günü Avrupa Birliği Dönem Başkanı Belçika Başbakanı Alexander De Croo, Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından gerçekleştirilen bir basın toplantısında dikkat çeken bir açıklama yapıldı.

Ursula von der Leyen tarafından yapılan açıklama, önümüzdeki hafta içinde resmileştirilecek bir kararla, Polonya için geçtiğimiz yıl durdurulan Avrupa Birliği karşılıksız yardım, kredi ve fon aktarımlarının yeniden başlayacağı yönündeydi.

Para musluklarının açılacağı haberi Polonya ve Doğu Avrupa basınında “Polonya’ya Euro yağmuru başlıyor” manşetleriyle yer aldı.

Gerçekten de haber basında büyütüldüğü kadar önemli: Çünkü Polonya, tarihinin en büyük fon aktarımına kavuşuyor. Bu açıklamaya göre, Polonya’ya 2027 yılına kadar toplam 137 Milyar euro girecek.

Bu miktarın 25,3 milyar eurosu karşılıksız, yani geri ödenmemek üzere yardım, 34,5 milyar euro çok elverişli koşullarda kredi ve 2027 yılına kadar ödenmesi gereken 76 milyar euro da kalkınma fonu desteği.

Böylece Polonya üç yıl içinde 137 milyar euro gibi dev ölçekli bir sermaye girişine kavuşacak.

Polonya bunun dışında Avrupa Birliği’nden hali hazırda 22 milyar euroluk tarım desteği de alıyor.

Brüksel Varşova’ya para musluklarını neden açtı?

Avrupa Birliği Polonya’ya yönelik tüm mali yardımları ve fon desteğini ülkede, 2023 yılındaki seçimlere kadar iktidarda olan muhafazakâr hükümetin “hukuk devletine ve temel haklara zarar veren uygulamalarını” gerekçe gösterip durdurmuştu.

Bu uygulamaların başında da mahkemeleri, hükümetin müdahalelerine açık hale getiren yargı reformu ve basının özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırmakla eleştirilen hükümet politikası geliyordu.

Devlet televizyon ve radyoları hükümet çizgisinde yayın yapmaya başlamış, basın üzerinde de yaptırımlar gündeme gelmiş, Polonya ulusal basın sektörü baskı ve teşviklerle hükümet tarafından “yandaş basın” haline getirilmişti.

Avrupa Birliği bu gelişmeler üzerine Polonya’ya verilen AB yardım ve desteklerini tamamen kesmişti.

2023 yılının Ekim ayında yapılan ve rekor oy kullanma oranına ulaşılan seçimlerde ülkeyi sekiz yıldır yöneten Jaroslaw Kaczynski liderliğindeki muhafazakar PIS partisi her ne kadar en çok oy alan parti olma konumunu korumayı başarsa da, Polonya meclisinde çoğunluğu elde edemedi.

Bir zamanlar Avrupa Konseyi başkanlığı da yapan, ancak seçim öncesi Polonya siyasetine geri dönen Sosyal demokrat Donald Tusk’un liderliğinde bir araya gelen muhalefet ise mecliste çoğunluğu sağlayarak hükümeti kurdu.

Donald Tusk hükümeti ülkede bir önceki hükümetin verdiği “ağır zararları” ortadan kaldırmak için çok hızlı bir programla işe başlamıştı.

Bir gecede devlet televizyon ve medyasında ciddi değişiklikler yapılmış, devlet televizyon ve radyolarına “özgür haber yapma olanakları” yaratılmıştı.

Ardından yolsuzluklarla mücadele kapsamında, aralarında eski İçişleri Bakanı ve yardımcısının da bulunduğu bazı siyasetçiler yargı önüne getirilmiş ve tutuklanmışlardı.

Avrupa Birliği’nin Polonya’ya verdiği mali desteklere yeniden başlamasının gerisinde yatan nedenler, işte yeni Polonya hükümetinin attığı bu adımlar.

Ancak Polonya’da muhafazakâr çevreler Avrupa Birliği’nin yardımlara yeniden başlamasının gerisinde siyasi tercihlerin yattığını da öne sürüyorlar.

Eski PIS hükümeti Adalet Bakan yardımcısı Sebastian Kaleta Avrupa Birliği’nin Polonya’ya yardımları keserken gerekçe olarak öne sürdüğü yargı reformu hususunda yeni hükümetin henüz bir şey yapmamasına rağmen para musluklarının açılmış olmasına işaret ederek, Brüksel’in bu kararının siyasi olduğunu açıkça ortaya koyduğunu iddia ediyor.

AB’nin diğer ‘söz dinlemez üyesi’ Macaristan ne olacak?

Avrupa Birliği’nin yetkili organları geçtiğimiz yıllarda, ülkede hukuk devleti ihlalleri olduğu gerekçesiyle iki ülkeye karşı işlem başlatmış ve bu işlemlerin sonucunda da bu ülkelere yönelik yardımlara ihtiyati tedbirler konulmuştu.

Bu iki ülke, kendi aralarında da yüksek düzey işbirliği içinde bulunan Polonya ve Macaristan’dı.

Polonya lideri Jaroslaw Kaczynski ve Macaristan lideri Vikor Orban pek çok konuda benzer bir ideolojik temel üzerinde oluşturdukları hükümet programlarıyla her iki ülkede benzer adımlarla “otokratik” olmakla eleştirilen bir rejim inşa ediyorlardı.

Mali yardımların kesilmesi her iki ülkeyi de zor durumda bırakmıştı. Ancak Polonya ve Macaristan, Vişegrad Dörtlüleri adı verilen, Çekya ve Slovakya’nın da katılımıyla kurulan yerel işbirliği inisiyatifini de arkalarına alarak Brüksel’in uygulamalarına karşı seslerini yükseltebiliyorlardı.

Elbette Polonya ve Macaristan’ın çoğu kez Brüksel’e karşı etkili de olabilen bu ortak muhalefetinin önemli bir etkeni de ortak kararlara karşı gündeme getirilen veto silahıydı.

Ortak kararlar kâh Varşova ve kâh Budapeşte, tarafından veto ediliyor, Avrupa Birliği’nin faaliyetleri yavaşlatılıyor, hızlı karar alıp uygulama yeteneği budanıyor, Avrupa Birliği hantal bir yapıya dönüştürülüyordu.

41,5 milyon gibi büyük bir nüfusa sahip Polonya’da son seçimlerin ardından Avrupa Birliği yanlısı bir hükümet oluşması ve Polonya’ya para musluklarının açılması bölgedeki dengeleri tamamen değiştirdi.

Şimdi Macaristan Brüksel’e muhalefette tek başına kaldı. Her ne kadar son seçimlerde Slovakya’da Macar lider Orban’la benzer siyasi düşünceye sahip partiler iktidara gelmiş olsalar da, Slovakya 5 milyon nüfusuyla Avrupa’nın kaderini etkileyebilecek ağırlığa sahip bir ülke değil.

Macaristan bir buçuk yıl önce kesilen mali yardımların eksikliğini ağır bir şekilde hissediyor. Avrupa Birliği içinde enflasyonun en yüksek olduğu ülke geçen yıl Macaristan’dı. Sanayi üretimindeki düşüş de ekonomiyi kötü etkiliyor.

Bu koşullarda geçtiğimiz ay Avrupa Birliği’nin Macaristan’a Ukrayna’ya destek kararını veto etmediği için, daha önce tedbir konulan yardımlardan on milyar euroya yeşil ışık yakması bu nedenle de ülkede sevinçle karşılanmıştı.

Ufukta değişim görünüyor mu?

Budapeşte ve Brüksel arasında karşılıklı olarak inşa edilen mevzilerde bir değişim görünmüyor.

Avrupa Birliği yönetimi, AB kurumlarının aldığı kararlar doğrultusunda Macar hükümetinden hukuk devletinin yeniden inşası hususunda ciddi reformlar bekliyor.

Macar hükümeti ise Avrupa Birliği’nin şu an uyguladığı politikaya pek çok konuda karşı olduğunu, ulusal egemenliği korumak adına bu hususlardan taviz vermeyeceğini ilan ediyor.

Viktor Orban Brüksel karşıtlığını dev bilboardlarda devlet bütçesinden yapılan harcamalarla programlanan kampanyalar kapsamında dev afişlerle sürdürüyor. İç siyaseti bu ilke üzerine inşa ediyor.

Macaristan İsveç’in NATO üyeliği konusunda son imza atan ülke olarak ve Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı sonrasında özenle öne çıkardığı “tarafsız” duruşuyla da doğu ve batı arasında orta yol izlemeye özen gösteriyor.

Uluslararası ilişkiler uzmanları bu noktada Brüksel ve Budapeşte arasında bir yumuşama gündeme gelmesi olasılığının bulunmadığını belirtiyor ve Macaristan’ın manevra imkânlarının daraldığının altını çiziyorlar.

Uzmanlara göre gelinen noktada Macar hükümeti açısından tek ümit önümüzdeki Haziran ayında gerçekleşecek olan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde milliyetçi ve mülteci karşıtı olan ve ulusalcılığı en önemli ilke yapan aşırı sağ partilerinden seçilen parlamenterlerin Avrupa Parlamentosu’ndaki oranının artması ve Avrupa Birliği içindeki dengelerin değişmesi.

Meteoroloji 4. Bölge Müdürlüğü’nün ‘turuncu kod’ uyarısı verdiği Antalya’nın merkez ilçelerinde, dün akşam saatlerinden itibaren kuvvetli rüzgar ile birlikte sağanak etkisini gösterdi. Saatteki hızı 50 kilometreyi bulan rüzgar, etkisini artırırken Konyaaltı Sahili’nde bulunan palmiye ağaçları devrildi. Şimşeklerin çakmasıyla aydınlanan sahilde dev dalgalar oluştu.

5 İLÇEDE OKULLAR TATİL EDİLDİ

Antalya Valiliği, dün gece yarısı 5 ilçede okulları, kreş ve gündüz bakımevlerini tatil ettiğini duyurdu. Hıfzısıhha Kurulu kararıyla 5 merkez ilçe Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa’da eğitim kurumlarında 1 gün süreyle eğitime ara verildiğini duyuran valilik, ayrıca kamu kurumlarında çalışan engelli, hamile ve kronik hastalığı olan personel ile 0-6 yaş arası çocuğu olan kadın kamu personelinin 1 gün idari izinli sayılacağını bildirdi. Antalya’da ikinci bir duyuruya kadar motokuryelerin de trafiğe çıkması yasaklandı.

EVLERİ SU BASTI, ARAÇLAR SÜRÜKLENDİ

Sağanak gece saatlerinde şiddetini artırdı. Yoğun yağış nedeniyle yollarda su birikintileri oluşurken, alt geçitler su ile doldu, çok sayıda araç geçitlerde mahsur kaldı. Park halindeki araçlar yollarda sürüklenirken, birçok evi de su bastı. Çok sayıda aracın mahsur kaldığı alt geçitler, trafiğe kapatıldı. Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, ev, iş yerleri ve araçlarda yağış nedeniyle mahsur kalan çok sayıda kişiyi tahliye etti.

YOLLARDA UZUN KUYRUKLAR OLUŞTU

Şiddetli yağış nedeniyle birçok yolda su baskınları yaşandı. Suyun yer yer refüj seviyesinin üzerine çıktığı yollarda araçlar güçlükle ilerleyebildi. Bazı araçların arızalandığı yollarda uzun kuyruklar oluştu. Araç yoğunluğu nedeniyle özellikle ana arterler ve kavşak noktalarında trafik sıkıştı. Bazı sürücüler su baskınları ve trafik sıkışıklığı nedeniyle ilerleyemeyince yol kenarında beklemeyi tercih etti. Birçok kişi iş yerlerine yaklaşık 2 saat gecikmeli ulaşabildi.

ARAÇLAR YOLDA SUYA GÖMÜLDÜ

Kent merkezindeki Muratpaşa Mahallesi Tonguç Caddesi’nde ise biriken su nedeniyle araçlar yolda kaldı. Araçları mahsur kalan bazı kişiler yol kenarında çekici bekledi. Aracıyla mahsur kalan Serhat Men, “İşe gideceğim ama gidemiyorum. Aracım sular nedeniyle yolda kaldı. Aracı çekmek için yol yardım çağırdım ancak o da gelirken yolda kaldı. Nasıl işe gideceğim bilmiyorum. Bu doğal afet, yapacak bir şey yok. Çok zor ama bu caddede altyapı sıkıntısı olduğunu görüyoruz. İnşallah bir çözüm bulunur, insanlar bir şekilde evine işine gider” dedi.

85 YAŞINDAKİ KADIN KEPÇEYLE KURTARILDI

Kepez ilçesi Baraj Mahallesi 5796-5797 ve 5798 sokaklarda yer alan müstakil evler su altında kaldı. Evlerinden çıkamayan vatandaşların ihbarıyla itfaiye ve AFAD ekipleri sevk edildi. Ekipler, kepçe ile ilk olarak 4 kişilik aileyi, ardından da hemen arka sokakta yer alan başka bir evde ise 85 yaşındaki Elveda Bilgin’i kurtardı.

Bilgin’in oğlu Burhan Bilgin, annesinin evde yalnız olduğunu ve yağmurdan dolayı mahsur kaldığını belirterek, “Geceden bu yana yağmur yağıyordu. Annemin evinin olduğu yer de yoğun yağmurdan dolayı suyla doldu. Ekipleri çağırdık, onlar da geldi. AFAD ile itfaiye eve giderek annemi bulunduğu yerden çıkardı” dedi.

DOĞUM YAPMAK ÜZERE OLAN KADINI UMKE EKİBİ HASTANEYE GÖTÜRDÜ

Kent merkezindeki bazı poliklinikler de su baskınına uğradı. Aspendos Mahallesi’ndeki mobilya mağazalarını su bastı. Kent içi taşımacılık yapan otobüsler yollarda mahsur kaldı. Vatandaşlar kendi imkanlarıyla evlerine ve işlerine gitti. Kepez ilçesinde doğum yapmak üzere olan bir kadın, UMKE ekipleri tarafından hastaneye götürüldü. Yine kent merkezindeki büyük bir alışveriş merkezi, su baskını nedeniyle 1 gün kapatıldı. Su baskınına uğrayan mahallelerdeki birçok insan da evlerinden çıkamadı.

ANTALYASPOR UÇAĞI GAZİPAŞA’YA İNDİ

Diğer yandan Antalya Havalimanı’nda olumsuz hava koşulları nedeniyle uçuşlar aksadı. İstanbul veya bazı diğer şehirlerden gelen ya da Antalya’dan gerçekleşecek bazı uçuşlar, pilotların isteklerine bağlı ertelendi. Süper Lig’de Samsunspor ile karşılaşan Antalyaspor’u taşıyan uçak Antalya Havalimanı’na inemediği için Gazipaşa Havalimanı’na iniş yaptı. Antalyaspor kafilesi, kara yoluyla Antalya’ya döndü.

VALİ ŞAHİN: 122’YE 1500 SU BASKINI İHBARI GELDİ

Antalya Valisi Hulusi Şahin, AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse ile birlikte sel felaketine uğrayan mahallelerde incelemelerde bulundu. Antalya’da saat 01.00’den itibaren başlayan yoğun yağmur ve yer yer dolu ile beraber Antalya merkez ilçelerinde, özellikle Kepez ve Muratpaşa’da su baskınları ve taşkınlar olduğunu belirten Vali Şahin, “Gün boyu da devam ediyor. Şu anda bazı eski dere yataklarında tıkanıklıklar oldu. Yollarımız, kara yolları, alt geçit ve kavşaklarda ciddi su birikintilerinin getirdiği aksamalar oldu. Şu anda trafik aksamaları yaşıyoruz. 1500 civarında 112 ihbarı aldık. Bunlar büyük oranda ev ve iş yeri su baskınları şeklindeydi. Kamu kuruluşlarımızdan Muratpaşa Nüfus İlçe Müdürlüğümüzde su baskını dolayısıyla hizmet veremiyoruz. Okullarımız tatil. Antalyalılara geçmiş olsun diyoruz. Bu gece zor bir geceydi. Hızlı bir şekilde müdahale ediyoruz, AFAD ekiplerimiz, belediyelerimizin iş makineleri sahada, arkadaşlarımız çalışıyor. Bir taraftan da defterdarlık ekiplerimiz hasar tespit çalışmaları yapıyor. En kısa sürede hayatın normale dönmesi için gerekli çalışmaları tamamlayacağız” diye konuştu.

HASTANEDE CİHAZLAR DEVRE DIŞI

Kepez Devlet Hastanesi’nde su baskını nedeniyle yaşanan sorunlar üzerine Vali Şahin ve AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse, hastaneye gitti. Kepez Devlet Hastanesi önünde açıklama yapan Vali Şahin, “Hastanemizde giderlerde geri basmalardan kaynaklanan laboratuvar ve tomografi görüntüleme cihazlarında problem var. Onun dışında problem yok, alternatifleri devreye alınmış. Poliklinikler, acil, yoğun bakım hepsi aktif çalışıyor. Bahsi geçen laboratuvarın eksiğini çözmek için de hem diğer hastanelerden destek alıyoruz hem acilin laboratuvarını kullanarak hizmet vermeye devam ediyoruz. Eksikleri tamamlayıp tekrar normal hale döneceğiz” dedi.

‘900 KİŞİYİ ARAÇLARDAN TAHLİYE ETTİK’

İtfaiye Daire Başkanlığı’nda açıklama yapan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek ise “Dün akşam saatlerinde başlayan ve daha sonra şiddetini artıran, bugüne kadar görülmemiş bir yağış. Metrekareye 300 kilogramın üzerinde yağış düştü. İtfaiye ve ASAT dahil 1450 personelimiz, 290 aracımızla beraber yağışa müdahale ediyoruz. 900’ün üzerinde araçtan vatandaşımızı tahliye ettik. Antalyamıza, tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Acil işleri olmayan vatandaşlarımızın evlerinden çıkmamalarını rica ediyorum. Önemli olan can kaybının olmaması. İnşallah can kaybı olmadan bu sel afetini, el birliğiyle bunun da üstesinden geleceğiz. Meteoroloji’nin uyarıları sonrası tedbirlerimizi almıştık. Başta itfaiyemiz olmak üzere bütün arkadaşlarımızı hazırdı” diye konuştu.

KEPEZ’DE METREKAREYE 304 KİLOGRAM YAĞIŞ DÜŞTÜ

Meteoroloji Antalya Bölge Müdürlüğü verilerine göre, Antalya’da dün gece başlayan yağış neticesinde metrekareye düşen yağış miktarları Kepez’de 304,9 kilogram, Muratpaşa’da 233,9 kilogram, Konyaaltı’da 129,2 kilogram, Serik’te 106,9 kilogram, Kemer’de 80,2 kilogram oldu. Şubat ayı uzun yıllar ortalama yağış 112,7 kilogram iken, 2009 yılındaki metrekareye düşen 427,6 kilogramlık yağıştan sonraki en yüksek ikinci yağış miktarı olarak gösterildi.

2022 yılının Mart ayında Rus rublesi çöktü. Gazprom ve Sberbank gibi dev şirketlerin Londra’daki değeri yüzde 97 düştü. Moskova’daki bankamatiklerde kuyruklar oluşmaya başladı. Oligarkların yatlarına, futbol takımlarına, malikanelerine ve hatta kredi kartlarına el konuldu.

Rusya büyük bir resesyona girdi.

Bu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Batı’nın bu ülkeyi mali olarak kontrol altına alma girişiminin sonucuydu.

Bu girişiminin merkezinde Rus devletinin resmi döviz varlıklarına el konulması ve özellikle de merkez bankasının 300 milyar dolarlık rezervinin dondurulması vardı.

Batılı hükümetler “ekonomik savaş” gibi ifadeler kullanmaktan özenle kaçındılar, ancak Kremlin’le finansal bir savaş ortamı olduğu görünüyordu. Bu, nükleer silahlara sahip devletler arasında doğrudan çatışma alternatifinden daha iyiydi.

Aradan yaklaşık iki yıl geçti ve bu ekonomik arka planda büyük bir değişiklik var.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin geçen hafta verdiği röportajda Rusya’nın Avrupa’nın en hızlı büyüyen ekonomisi olduğunu sevinçle dile getirdi.

Geçtiğimiz hafta Uluslararası Para Fonu (IMF) 2024 büyüme tahminini %1,1’den %2,6’ya yükselterek Rus ekonomisinin dayanıklılığının altını çizdi.

IMF rakamlarına göre Rus ekonomisi geçen yıl G7 ülkelerinin hepsinden daha hızlı büyüdü ve 2024’te de böyle devam edecek.

Bu sadece rakamlardan ibaret de değil. Geçen yıl Ukrayna savaşındaki üstünlük kuramama hali bu yıl boyunca da devam edecek görünüyor.

Rusya, ekonomisini, ordu için üretime, özellikle de Ukrayna’nın doğu ve güneyindeki savunma hatlarının inşasına yöneltiyor.

Batılı liderler bu modelin orta vadede sürdürülemez olduğunu savunuyor. Ancak asıl soru şu: Bu model ne kadar süre devam edebilir?

Rusya, ekonomisini mobilize bir savaş ekonomisine dönüştürdü. Devlet, Sovyet sonrası dönemde rekor düzeyde harcama yapıyor.

Bütçenin %40’ına varan askeri ve güvenlik harcamaları, Sovyetler Birliği’nin son dönemindeki seviyelere karşılık geliyor.

Tank, füze sistemleri ve Ukrayna’da işgal edilen bölgelerin savunması için yapılan harcamaları finanse edebilmek için kamu hizmetleri daraltıldı.

Ayrıca Batı’nın Rus petrol ve doğalgazına getirdiği kısıtlamalara rağmen, hidrokarbon gelirleri devlet kasasına girmeye devam etti.

Tankerler artık Hindistan ve Çin’e gidiyor ve ödemelerin çoğu ABD Doları yerine Çin Yuanı ile yapılıyor.

Rusya’nın petrol üretimi günde 9,5 milyon varil ile neredeyse savaş öncesi düzeye yakın seyrediyor.

Rus devleti, yüzlerce tankerden oluşan bir “gölge filo” satın alıp konuşlandırarak yaptırımlardan kaçındı.

Geçtiğimiz hafta maliye bakanlığı Ocak ayında hidrokarbon vergilerinin Ocak 2022 seviyesini aştığını bildirdi.

Rus petrol, gaz ve elmasları ile devam eden döviz akışı da rublenin değeri üzerindeki baskının hafiflemesine yardımcı oldu.

Batılı liderler bu durumun uzun sürmeyeceği kanısında ancak etkisinin de farkındalar.

Bir dünya lideri yakın zamanda özel bir konuşmada şunları söyledi: “2024 Putin için düşündüğümüzden çok daha olumlu olacak. Kendi endüstrisini düşündüğümüzden daha verimli bir şekilde yeniden organize etmeyi başardı.”

Rusya’nın dondurulan malvarlığı kullanılabilir mi?

Ancak bu ekonomik büyüme biçimi Moskova’nın petrol gelirlerine, Çin’e ve üretken olmayan savaş harcamalarına olan bağımlılığını büyük ölçüde arttırdı.

Petrol ve doğalgaza olan talep zirve yaparken, önümüzdeki yıl Körfez’deki rakip üretimin devreye girmesi Rusya’yı açığa düşürebilir.

Ukrayna’nın doğusundaki Donbas’ta havaya uçurulan tank ve mermilerin üretiminden elde edilen gayrisafi yurtiçi hasıladaki (GSYH) istatistiki artışlar da üretkenlikten uzak.

Bu arada Rusya’dan önemli bir beyin göçü de var.

Batı’nın stratejisi, Rusya’nın teknolojiye erişimini kısıtlamak, maliyetlerini yükseltmek, gelirlerini sınırlamak ve çatışmayı uzun vadede sürdürülemez hale getirmeye odaklı bir kedi-fare oyunu olarak tanımlanabilir.

ABD’li bir yetkili, “Rusya’nın parasını tank yerine tanker (petrol tankeri) almak için kullanmasını tercih ederiz” dedi.

Petrol piyasasındaki politikanın amacı, örneğin Hindistan’ın Rus petrolü almasını engellemeye çalışmak değil, bu ticaretten elde edilen kârın Kremlin’in savaş makinesine geri dönmesini sınırlamak.

Ancak bu direnç ve çıkmaz en azından bu yılın geri kalanında sürebilir. Bu durum Kremlin’in ABD’de olası bir başkan değişikliğini ve Ukrayna’nın savunmasına yönelik Batı fonlarının azalmasını bekleme stratejisini besliyor.

İşte bu nedenle dikkatler yeniden Rusya’nın dondurulan yüz milyarlarca dolarlık mali varlığının oynadığı merkezi role çevrilmiş durumda.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy geçen ay şunları söyledi: “Eğer dünyanın 300 milyar doları varsa neden kullanmayalım? Bu dondurulmuş fonların tamamı Ukrayna’nın yeniden inşa çabalarını finanse etmek için kullanılmalı.”

İngiltere Maliye Bakanı Jeremy Hunt ve Dışişleri Bakanı David Cameron bu öneriyi destekliyor.

Cameron, “Bu varlıkları dondurduk. Asıl soru bunları kullanacak mıyız?” diye soruyor ve şöyle devam ediyor:

“Bu paranın bir kısmını şimdi kullanmak, Rusya’nın Ukrayna’yı yasa dışı işgali nedeniyle ödemesi gereken tazminatların avans ödemesi gibi bir şey. Ukrayna’ya yardım etmek ve aynı zamanda Batılı vergi mükelleflerinin parasını kurtarmak için kullanılabilir.”

G7, üye ülkelerin merkez bankalarından teknik ve hukuki bir analiz yapmalarını istedi.

Merkez bankası temsilcileri tedirgin görünüyor.

Üst düzey bir finansçı “doları silah olarak kullanmak” adını verdiği yöntemin riskleri olacağını söylüyor. Geleneksel olarak merkez bankaları bu tür eylemlere karşı bağımsız ve dokunulmazlığa sahip.

Ukrayna için on milyarlarca dolar toplamak üzere fonları ya da yatırımlardan elde edilen kârları kullanacak bir plan da geliştiriliyor.

Ancak burada denge önemli. Eğer Rus varlıklarına bu şekilde el konulursa, bu durum Körfez, Orta Asya ya da Afrika’daki diğer ülkelere Batılı merkez bankalarındaki rezervlerinin güvenliği konusunda nasıl bir mesaj veriyor?

Bu ilişkiler küresel finansın ana arterlerinden bazıları ve enerji için kullanılan yüz milyarlarca doların dünya çapında geri dönüşümünü sağlıyor. Putin Çin’in artık Batı için olmasa da gelişmekte olan ekonomiler için bir alternatif olduğu mesajını vermek istedi.

Rusya ayrıca herhangi bir el koyma işlemi için mahkemeye başvuracağını ve karşılığında Rus bankalarında dondurulan Batılı şirketlerin benzer varlıklarına el koyacağını belirtti.

Yani, Rusya ekonomisi üzerindeki gölge savaş, bu çatışmanın ve dünya ekonomisinin nereye gittiğini anlamak için çok önemli.

Rusya’nın savaş ekonomisi uzun vadede sürdürülemez, ama ülkeye biraz daha zaman kazandırdı.

Rusya’nın bu beklenmedik direncini göstermesinin ardından Batı çıtayı yükseltmek üzere.

Finansal tedbirlerdeki bu tırmanışın nihai biçimi, Rusya ve Ukrayna’nın çok ötesinde sonuçlar doğuracaktır.

Rusya’nın başkenti Moskova’da şair Nazım Hikmet’in doğumunun 122. yılı dolayısıyla anma etkinliği düzenlendi.

Moskova Yunus Emre Enstitüsü, Moskova Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı, Moskova Kültür Bakanlığı, Moskova Kuzey Bölgesi Kültür İdaresi ve Rusya Federasyonu Sinematograflar Birliği tarafından düzenlenen etkinlik, Moskova’daki Sinema Evi’nde (Dom Kino) yapıldı.

Etkinliğe, Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi Tanju Bilgiç ve eşi Betül Bilgiç’in yanı sıra YEE Denetim Kurulu Üyesi Ali Özgündüz, Moskova YEE Koordinatörü Mehmet Ülker, Moskova Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Başkanı Ali Galip Savaşır ve Moskova Kuzey Bölgesi Kültür İdaresi Müdürü Aleksandra İlyina katıldı.

Sinema sanatçısı Türkan Şoray ile çok sayıda Türk ve Rus vatandaşının yer aldığı programda, Şoray’ın hayatını anlatan kısa bir film gösterimi yapıldı.

Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi Bilgiç, burada yaptığı konuşmada, sanatın evrensel olduğunu belirterek “Nazım Hikmet, ölümünden yıllar sonra bile buradaki Türkleri ve Rus dostlarımızı aynı salonda buluşturabiliyor. Sanatın evrenselliğini bir kez daha bize kanıtlıyor.” dedi.

Bilgiç, etkinliğin organizasyonunda emeği geçenlere teşekkür etti.

“Hikmet, Türkiye ile Rusya arasındaki etkileşime önemli katkılarda bulundu”

YEE Denetim Kurulu Üyesi Özgündüz de Nazım Hikmet’in “ciddi” eserler ortaya koyduğunu belirterek “Hikmet, 122. yılında halen de şiirleri ve eserleriyle yaşamaya devam etmektedir. Türkiye ile Rusya arasındaki dostluk ve kültürel etkileşime önemli katkılarda bulunan Hikmet, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde verdiğimiz Kurtuluş Savaşı’nı en güzel anlatan şairlerin başında geliyor.” diye konuştu.

Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Başkanı Savaşır da Nazım Hikmet’in Rusya ve Türkiye’nin ortak değeri olduğunu belirterek “Nazım, tıpkı bu salonda olduğu gibi dünya görüşleri, yaşam şekilleri, dilleri, düşünceleri farklı olan kişileri dostlukla, kardeşlikle bir araya getirmeye devam ediyor. Nazım’ın esirleri ve düşünceleri, yolumuzu aydınlatıp yeni nesillere ilham oluyor.” ifadelerini kullandı.

Savaşır, Hikmet’in mirasını vakfın çalışmalarıyla gelecek nesillere aktarmaya devam ettiklerini dile getirdi.

Sanatçı Türkan Şoray ise Nazım Hikmet’in doğumunun 122. yılı dolayısıyla Moskova’da olmaktan mutluluk duyduğunu dile getirerek “Nazım Hikmet, kalbimden akan sözcüklerden oluşan benzersiz şiirleriyle bize de her zaman, en yoğun duyguları yaşattı.” dedi.

Etkinlik, başrollerini Türkan Şoray, Alla Sigalova ve Faruk Pekel’in paylaştığı 1978 yapımı “Bir Aşk Masalı-Ferhat ile Şirin” filminin gösterimiyle devam etti.

Türk-Rus ortak yapımı ve Nazım Hikmet’in 3 perdelik bir tiyatro oyunu halinde yazdığı Ferhad ile Şirin eserinden esinlenerek senaryolaştırılan film, Türkçe alt yazılı olarak Rusça yayınlandı.

“Sanat ülke tanımıyor”

Etkinlik öncesi AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Türkan Şoray, başrolünü oynadığı “Bir Aşk Masalı-Ferhat ile Şirin” filminin Moskova’da gösterilmesinden mutluluk duyduğunu belirterek “Sanat ülke tanımıyor, dünyanın nerede olursa olsun insanları buluşturuyor. İnsanlar sanatla tek yürek oluyor. Sanatın değeri ve önemi budur.” değerlendirmesinde bulundu.

Moskova’ya ziyaretinin Rus sanatçılarıyla irtibat kurma fırsatı da vereceğine inandığını dile getiren Şoray, buraya geldiğinde Kızıl Meydan’da dolaştığını anlattı. Şoray, “Yıllarca önce bu meydanda dolaşmış olmak, sonra tekrar buraya gelmek çok değişik bir duygu. Duygulandım.” diye konuştu.

Türkan Şoray, Nazım Hikmet’in eserlerine ilişkin de “Nazım dev bir şair, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde herkesi etkilemiş durumda. Onun şiirleri, insanın ruhuna dokunan şiirler.” ifadelerini kullandı.

10 yabancı ve dünyaca ünlü eski hakem, gözlemci notlarının yüzde 50’sine etki edecek

Kısa süre içerisinde Süper Lig’de VAR’a gidilen pozisyonların kayıtlarının yayınlanması planlanıyor

MHK’nin yapısıyla ilgili değişikliklerde son aşamaya gelindi

Uğur DEMİRKIRDI,

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) kısa süre içinde aldığı kararlarla futbolumuzdaki tartışmaları en aza indirmeye kararlı.

Devrim gibi kararlar arasında yer alan yarı otomatik ofsayt sisteminin yanı sıra yeni adımlar çok yakında hayata geçirilecek. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkan Vekili, İcra Kurulu Üyesi, FIFA-UEFA İlişkileri ve Dış İlişkilerden Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Eröğüt; hakemlere yabancı gözlemci, VAR kayıtlarının açıklanması, e-bilet ihalesi ve Süper Lig yayın ihalesine kadar bir çok konuda önemli açıklamalar yaptı. Riva’daki basın bilgilendirmesinde VAR hakemi Mustafa İlker Coşkun, yarı otomatik ofsayt sisteminin nasıl işlediğini anlatırken, basın mensuplarının yer aldığı toplantının son bölümlerinde TFF Başkanı Mehmet Büyükekşi, MHK Başkanı Ahmet İbanoğlu ve TFF Basın Müşaviri Armağan Pekkaya da yer aldı.

AYNI ANDA 10 VAR EKİBİ GÖREV YAPABİLECEK

Futbol Federasyonu önemli bir yatırım sonucunda hayata geçirdiği Yarı Otomatik Ofsayt Sistemi’nde aynı anda görev yapabilecek 10 VAR ekibi kurdu. Hakemler, operatörler ve teknik elemanlardan oluşan dev ekip aynı anda oynanabilecek 9 maça müdahale edebilecek kapasiteye ulaşırken, bu sayının 10 ekibe çıkacağı da hatırlatıldı.

YARI OTOMATİK OFSAYT SİSTEMİ, HATALARI VE SÜREYİ AZALTTI, YAYINCI KURULUŞUN DA BUNA UYMASI GEREKİYOR

Özellikle yarı otomatik ofsayt sisteminin devreye girmesiyle hataların azalması, karar sürelerinin kısalması, son haftalardaki maçlarda dikkat çeken konulardan biri olurken, ofsaytın belirlenmesi 20 saniyeye kadar düştü. Yayıncı kuruluşun bunu bir an önce ekrana yansıtması için de görüşmeler sürüyor. Yayıncı kuruluş oyunun durmasını beklerken pozisyonun ekrana gelmesi süreci uzatsa da, bunun için formül aranıyor. Belki ekranda kelebek açarak belki başka bir yöntemle topun durması beklenmeden yarı otomatik ofsayt animasyonunun ekrana gelmesi sağlanacak.

TFF Başkan Vekili, FIFA-UEFA İlişkileri ve Dış İlişkilerden Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Eröğüt, sistemin işleyişiyle ilgili bilgiler verirken şu ana kadar sistemin uygulandığı 20 statta olağanüstü durumlar (sis, kar, aşırı yağmur, iki futbolcunun bedeninin yapışık olduğunda tek kişi olarak algılanması) dışında bir sorun yaşanmadığını belirtti. Hakemlerin de yeni teknolojik uygulamadan memnun olduklarını, karar aşamasında kendilerine sistemin yardımcı olduğunu ifade ettiklerini söyledi.

VAR hakemi Mustafa İlker Coşkun’un verdiği bilgilere göre; sistem 10 sabit kamera ile futbolcuların 29 farklı bölgesinden işaretlenerek çalışıyor. Bu esnada VAR hakeminin, her biri 3-4 saniyeye denk gelen 4-5 onayı gerekiyor. Yani dünyada ortalama 70 saniyeyi bulan ofsayt kararı, yarı otomatik sistemle yaklaşık 20 saniyeye düşüyor. Topun ayaktan çıktığı an ve hücum oyuncusuna temas anı tamamen Yarı Otomatik Sistem tarafından belirleniyor.

Yarı otomatik sistemde futbolcuların yakınlığı, uzaklığı gibi kriterler ekranda 4 farklı renkle uyarıyı veriyor. YEŞİL; futbolcular yakın ama ofsayt değil, TURUNCU; futbolcular birbirine yakın ama ofsayt, MAVİ; ofsaytta oyuncu var ama top ona gelmiyor, KIRMIZI; net ve açık bir ofsayt.

VAR hakemi Mustafa İlker Coşkun artık bir aile olduklarını ve kıdem, tecrübe gibi konularda sıkıntı yaşamadıklarını belirtip, “Biz büyük bir aileyiz ama herkes kendi işine odaklanıyor. Biz beraber çay da içiyoruz, yemek de yiyoruz. Hayatı da paylaşıyoruz. Biz VAR hakemi olarak sahadaki isim kim olursa olsun ona objektif, net deliller sunarız. Verdiği karara asla karışmayız. VAR kesinlikle orta hakemin kararını değiştiremez. Sadece izlemesini önerir. Bu öneriye orta hakemin uymama hakkı vardır” şeklinde konuştu.

VAR’A GİDİLEN POZİSYONLARIN KAYITLARININ YAYINLANMASI PLANLANIYOR

İspanya Futbol Federasyonu, La Liga’da kayıtları günün maçları bittikten sonra yayınlıyor. Bu kapsamda Türkiye’de de benzer bir organizasyon için çalışmalar tamamlanmak üzere. Kısa süre içerisinde Süper Lig’de de kayıtların yayınlanması için test çalışmaları yapılmış. IFAB, VAR konuşmalarının eğitim amaçlı yayınına izin veriyor. Önümüzdeki günlerde maçlardan sonra kamuoyunun merak ettiği VAR odası ile hakem arasındaki görüşmeler açıklanacak. Ama sadece tartışmalı pozisyonlarda yani VAR’a gidilen pozisyonlarda hakemin işaretinden itibaren yapılan konuşmalar yayınlanacak.

HAKEM NOTLARINDA YABANCI DEVRİMİ!.. GÖZLEMCİ ORGANİZASYONUNDA YABANCILAR SÖZ SAHİBİ OLACAK

Türkiye Futbol Federasyonu yeni projelerini hayata geçirmek üzere yoğun mesai içerisinde. 26’ncı haftadan itibaren uygulanacak yeni bir gözlemci organizasyonu için hazırlıklar tamamlanmak üzere. Artık yabancı gözlemciler hakemlerin notlarında büyük pay sahibi olacak. Şimdiye kadar sahadaki hakemin performansını iki gözlemci yüzde 35’er olarak belirliyordu. Bunlardan biri stattan maçı izleyen, diğeri televizyondan karşılaşmayı seyreden gözlemciydi. Yüzde 30 da maçın tartışmalı 5 pozisyonu için tüm gözlemcilere gönderilen ankete verilen oydu.

Yeni planlama doğrultusunda; 10 kişiden oluşan UEFA’nın üst düzey yabancı gözlemcilerinin hakem notuna etkileri yüzde 50 olacak. Statta görevlendirilecek olan gözlemcinin hakem puanına etkisi yüzde 30’la sınırlandırılacak. Kalan yüzde 20’lik bölümde ise anket devreye girecek. Var hakemleri ve maç hakemlerinden oluşan 119 kişinin anketiyle verilecek notun toplam nota etkisi de yüzde 20 sayılacak.

DÜNYACA ÜNLÜ İSİMLER…

Yeni uygulamada 10 yabancı ve dünyaca ünlü eski hakem, gözlemci notlarının yüzde 50’sine etki edecek. Bu ünlü hakemler İngiltere, İspanya, Portekiz, Hollanda, Almanya ve Kuzey İrlanda gibi ülkelerden olacak. Futbol Federasyonu’nun anlaştığı bu isimlere maçlar bittikten sonra karşılaşmaların linkleri atılacak. Daha sonra onlardan rapor istenecek.

MERKEZ HAKEM KURULU’NUN YAPISI DEĞİŞİYOR

Yeni sezonda uygulanması hedeflenen yeni Merkez Hakem Kurulu’nu (MHK) kulüpler ve TFF birlikte kuracak. Yeni yapıda hakem atamalarında TFF’den 3, Kulüpler Birliği’nden 2 olmak üzere 5 kişilik bir konsorsiyum kurulacak. Bu 5 kişilik kurul; hakemlerin idaresi, atanması, puanlanması, klasman gibi konularda karar verecek. Ancak Kulüpler Birliği adına görev yapacak olan iki üyenin herhangi bir kulüpte çalışmaması, kulüplerde herhangi bir yönetici olmaması gerekiyor.

ELEKTRONİK BİLET UYGULAMASI DEVAM EDECEK

Elektronik bilet uygulaması da son zamanların tartışılan konusu olsa da uygulama devam edecek. Özellikle kulüpler bunun kaldırılmasını istiyordu ancak TFF, mevcut uygulamanın devamı yönünde karar aldı. Yasal zorunluluk olan e-bilet sistemi devam edecek. Şu anda Passolig markası ihalenin sahibi olurken pandemideki 1 yıllık kayıptan dolayı 10 yıl olan süreleri yeni sezonda tamamlanacak. Hazırlanan yeni e-bilet modelinde Kulüpler Birliği ile birlikte yapılan çalışmalar belirleyici olacak ve konu ihaleye açılacak.

SÜPER LİG YAYIN İHALESİNE İLGİ VAR

Türkiye Futbol Federasyonu, Yayın İhale Komisyonu’nun 2024-2025, 2025-2026 ve 2026-2027 futbol sezonlarına ilişkin TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig Müsabakaları Yayın Haklarının Devri hakkında düzenlenecek ihale için daha önce 26 Ocak 2024 saat 17.00 olarak belirlenen ihale dökümanlarının en son teslim alınma süresinin bir hafta uzatılarak 2 Şubat 2024 saat 17.00 olarak belirlendiğini duyurdu.

Yeni dönem yayın ihalesi için şu ana kadar 4 şirket ve kurumun ihale şartnamesini aldığı öğrenilirken, yabancı ülkelerden de ilgi olduğu ve inceleme için süre istedikleri öğrenildi. TFF yayın ihalesi sürecini 29 Şubat’ta tamamlamayı hedefliyor.