Kurduğu yapıyı deşifre eden gazeteci ve yazarlara suikast düzenletti, kendine bağlı savcı ve hakimlerin yardımıyla hapse attırdı. ABD’NİN MAŞASI!
En şeytani planı ise 15 Temmuz Darbe Girişimi’ydi. Bu girişime karşı Türk halkı gereken yanıtı verdi. 251 şehit verildi ama bu darbe girişimi şeytani örgütünün devletin tüm kademelerinde kökünün kazınmasını hızlandırdı.
Bu şerefsiz, Türkiye’nin en köklü takımlarından biri olan Fenerbahçe’yi ele geçirmeyince şike kumpası bile kurdu!
Gülen’in Türk halkına yaşattığı en büyük kötülüklerden birisi de üniversite, askeriye, polis ve KPSS sınav sorularını çalıp kendi elemanlarına vermek oldu. Yıllarca sınav sorularını çalarak milyonlarca gencin kaderiyle oynadı!
Elbette Gülen, bu şeytani planları tek başına kuracak zeka ve bilgiye de sahip değildi. Deli saçması konuşmalarına sadece çocukluktan itibaren beyni yıkanan elemanları inandı. Gülen, ABD’nin ülkemize yönelik karanlık planlarının bir maşasıydı. Yaptığı kötülüklerin cezasını öbür tarafta çeker inşallah. Ateşi bol olsun!

***

3 DAKİKADANFAZLAKUCAKLAŞMAKYASAK
Yeni Zelanda’daki Dunedin Havaalanı’nda veda kucaklaşmalarının üç dakikayla sınırlı olduğunu belirten bir tabela asıldı. Tabelada şu uyarı yer alıyor: “Maksimum sarılma süresi 3 dakika. Daha sevgi dolu vedalar için lütfen otoparkı kullanın!”

“Can sıkıntısında kural çıkarmak buna denir” diyebilirsiniz. Ayrıca üç dakika zaten uzun bir süre ve bu süreyi güvenlik görevlileri kronometre tutarak hesaplayacaklarsa komik görüntüler oluşur. Öte yandan Dunedin Havalimanı Yönetimi ise bazen yolcuların son dakika aşk maceralarına atılmak için iniş bölgesini kullandığını söyleyerek, “Havaalanları duyguların merkezidir… Çalışanlarımız yıllar içinde ilginç şeyler gördüler” diye bir açıklama yaptı. Meseleye bu açıdan yaklaşınca “Kibarca uyarmışlar” da diyebiliriz. Yeni Zelanda’da bizdeki gibi futbolcu karşılamaları ve asker uğurlamaları olsaydı ne yaparlardı acaba?

***

İLK ‘FETÖ’ DİYENLER
En güçlü olduğu zamanda terör örgütü lideri Gülen’e destek verenler, 17-25 Aralık Kumpası ve 15 Temmuz’dan sonra dümen kıranlar şimdilerde Gülen’i en çok lanetleyenler arasında yer alıyorlar.
Ancak asıl hatırlanması gerekenler Gülen’i en güçlü zamanında eleştirenler, yaklaşan tehlikeyi deşifre edenler ve ona “FETÖ”, “Fetuş” benzetmesi yapma yürekliliği gösterenler.

Bir suikast sonucu 18 Aralık 2002 tarihinde hayatını kaybeden akademisyen ve yazar Necip Hablemitoğlu, öldürüldüğü için tamamlayamadığı ‘Köstebek’ isimli araştırma kitabında Gülen hareketinin örgütlenme biçimini yazıyordu.
Tehlikeyi en erken fark edenlerden biri de eski DGM savcısı Nuh Mete Yüksel idi. 2002 yılında Cemaat üyelerine dava açan Yüksel, dava düşmesine rağmen FETÖ’nün hedefinde kalmıştı.
Emekli Hakim Albay Ahmet Zeki Üçok ise 2009 yılında TSK içinde Gülen cemaati hakkında soruşturma yürütürken görevinden uzaklaştırıldı ve sonrasında dört yıl dokuz ay cezaevinde yattı.

FETÖ’yü anlattığı ‘İmamın Ordusu’ isimli kitabı daha basılmadan toplatılan Ahmet Şık da soluğu cezaevinde almıştı.
Ergenekon Davası kapsamında tutuklanan gazeteci Nedim Şener de FETÖ üzerine araştıran isimlerdendi.
Emniyet Teşkilatının önemli isimlerinden biri olan Hanefi Avcı ‘Haliç’te Yaşayan Simonlar’ isimli kitabını yazdıktan sonra ‘Devrimci Karargah Davası’ndan tutuklanmış ve uzun süre hapishanede kalmıştı.
‘ODA TV Davası’ kapsamında tutuklanan Soner Yalçın da FETÖ üzerine kararlılıkla giden gazetecilerden biriydi. Bu durum onun da yolunun ceza evinden geçmesine neden oldu.
FETÖ’nün emniyet ve yargı içindeki illegal faaliyetleri hakkında araştırma yapan Doğan Yurdakul da ODA TV Davası kapsamında tutuklanan gazetecilerdendi.
Meclisin renkli simalarından merhum Kamer Genç de FETÖ konusunda kamuoyunu uyaran isimlerden biriydi.
Gülen’in ölüm gününün Ergenekon Davası’nın ilk duruşmasıyla denk gelmesi de ilahi adalet olsa gerek.
İlk FETÖ diyen Defne Joy Foster olmuştu ve o da şüpheli bir ölümle aramızdan ayrıldı. Rahmetli İlhan İrem, 1999 yılında Gülen’e yazdığı ‘Mektup’ başlıklı köşe yazısında ona ‘Fetuş’ deme yürekliliği göstermişti ve yüklüce bir tazminat cezası ödemek zorunda kalmıştı.
Bu cesur insanların listesi Türkan Saylan’dan Uğur Mumcu’ya kadar uzanır.

***

DOLGU YAŞLANDIRIYOR
Estetik dünyasında şimdi de yüz yapısını bozan dolguların çıkarılması trend oldu.
Konuyla ilgili İngiltere’nin ünlü estetiği cerrahı Dr. Julian De Silva şu açıklamayı yaptı:
“30’lu yaşlardaki kadınlar giderek daha fazla yüz yaşlanması şikayetiyle bana geliyor. Bunun nedeni yoğun dolgu yaptırmış olmaları. Dolgu maddesi birikebilir, her zaman doğal olarak tamamen çözünmez ve çıkarılması gerçekten zor olabilir.” Bu şikayetle gelenler de genelde genç kadınlar!

Dolguların ve botoksun genç kadınların yüz yapısını bozarak erken yaşlanmalarına neden oluyormuş.
Botoks en fazla altı ayda geçiyor ama dolgular uzun yıllar yok olmadığı için yüzlerden operasyonla çıkarılması gerekiyormuş.
Genç yaşta dudaklarını şişirenlere şaşırıyorum. Bu işlemi yaptığınızda genelde altı ayda bir tekrarlamanız gerekiyor.
Sonuç ise erken yaşlanma!

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Ocak sonunda İsrail ordusunun ABD hükümetinden yaklaşık 3 bin bomba talep ettiği sırada Lew’un, Dışişleri Bakanlığına gönderdiği mesajda, bu mühimmatın “kötüye kullanılma riski olmadığını ve satışın onaylanması gerektiğini” belirttiği iddia edildi.

Öte yandan, konuyla ilgili değerlendirmede bulunan yetkililer, Lew’un yalnızca birkaç hafta önce Gazze’de kalabalık alanın İsrail tarafından bombalandığını bildiğini ancak mesajında bunlara yer vermediğini söyledi. Yetkililer, Büyükelçilik çalışanlarının, Lew’a büyük sivil kayıpların verildiği saldırıları hatırlattığı, hatta bu saldırılarda Büyükelçiliğin Filistinli çalışanlarının evlerinin de hedef alındığını söylediğini aktardı.

Tüm bunlara rağmen Lew ve bazı kıdemli yetkililerin, İsrail’e “GBU-39” tipi küçük çaplı bombalar konusunda “güvenilebileceğini” savunduğu belirtildi.

Büyükelçilikte görev yapmış eski bir yetkili de İsrail’i “denetleme sürecinden” korumanın ve ne kadar insan hakları ihlali bildirilirse bildirilsin silah akışını kolaylaştırmanın “yazılı olmayan bir kural” olduğunu savundu.

Haberde, İsrail’in Gazze’ye 7 Ekim’de başlayan saldırılarının öncesi ve sonrasında Dışişleri Bakanlığı kıdemlileri tarafından İsrail’e silah satışının kısmi olarak ya da tamamen kesilmesine yönelik taleplerin göz ardı edildiği ifade edildi.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Florida eyaletinin kuzeybatı kıyılarını yaklaşık 225 kilometre hızla vuran Helene Kasırgası’nın ülkedeki etkileri sürüyor.

Yetkililer, kasırganın sebep olduğu şiddetli rüzgar ve yağışların etkili olduğu North Carolina, South Carolina, Georgia, Florida ve Virginia eyaletlerinde en az 64 kişinin yaşamını yitirdiğini belirtti.

Büyük hasara yol açan kasırganın neden olduğu elektrik kesintilerinden milyonlarca kişinin etkilenmeye devam ettiği bildirildi.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, ABD Başkanı Joe Biden, Florida ve North Carolina’da “afet durumu” ilan ederek kasırgadan olumsuz etkilenenler için “federal yardım” talimatı verdi.

ABD Ulusal Kasırga Merkezi, kasırganın etkilerinin hafta sonu boyunca devam edebileceği açıklamasını yapmıştı.

Uzmanlar, Helene Kasırgası’nın ABD’nin güneydoğusunda neden olduğu hasarın 15 ila 26 milyar dolar olabileceğini açıklamıştı.

Helene Kasırgası

ABD Ulusal Kasırga Merkezi, Helene Kasırgası’nın Florida eyaletinin kuzeybatı kıyılarını yaklaşık 225 kilometre hızla vurduğunu açıklamıştı.

Kasırga kısa sürede Georgia, South Carolina, North Carolina ve Tennessee’yi de etkisi altına almıştı.

Kasırganın ilk vurduğu yer olan Florida’da 1,2 milyonu aşkın, Georgia’da 1 milyon, South Carolina’da 1,3 milyon ve North Carolina’da da 600 bin ev ve iş yerinde elektrik kesintisi olmuştu.

*Haberin görselleri Associated Press tarafından servis edilmiştir.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Birleşmiş Milletler (BM) 79’uncu Genel Kurulu vesilesiyle ABD’nin New York şehrine giden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yoğun temaslarını tamamlayarak yurda geri döndü..

Cumhurbaşkanı Erdoğan, birçok liderle bir araya gelerek yoğun diplomasi trafiği yürüttü..

BM Genel Kurulu’nda yaptığı tarihi konuşmasıyla dikkat çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkevi’nde gazetecilerle bir araya geldi.

Aralarında Ensonhaber Medya Grubu Başkanı Serkan Kalemciler ve Ensonhaber Yazarı Adem Metan’ın da bulunduğu basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“AMERİKALI GİRİŞİMCİLERE ÜLKEMİZİN SUNDUĞU YATIRIM FIRSATLARINI ANLATTIM”

Cumartesi gününden bu yana oldukça yoğun bir programımız oldu. Ziyaretim vesilesiyle Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna hitabımızın yanında birçok temas gerçekleştirdik, muhtelif etkinliklere iştirak ettik. Genel Kurul görüşmeleri öncesinde 22 Eylül günü düşünce kuruluşu temsilcileriyle bir araya geldik. Aynı günün akşamında Türk Amerikan Ulusal Yönlendirme Komitesi TASK’ın geleneksel akşam yemeğine iştirak ettik. Türk-Amerikan toplumunun ülkemizin çıkarlarını savunma noktasında yürüttüğü faaliyetleri takdirle takip ediyoruz. TAİK’in düzenlediği 15. Türkiye Yatırım Konferansı’nda Amerikan iş çevreleriyle istişarelerde bulunduk.

Amerikalı girişimcilere ülkemizin sunduğu yatırım fırsatlarını anlattım. Türkiye ekonomisinin önümüzdeki dönemine dair yol haritasını kendileriyle paylaştık. Amerika son iki senedir en fazla ihracat yaptığımız ikinci, en fazla ithalat yaptığımız beşinci ülke oldu. İkili ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl 30 milyar doları aştı. Toplam 100 milyar dolarlık ticaret hedefimize iyi bir planlamayla ulaşabileceğimize inanıyoruz.

“BM GENEL KURULU’NDA GAZZE’YE DİKKAT ÇEKTİM”

Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz bu yılki Genel Kurul genel görüşmeleri ‘hiç kimseyi geride bırakmamak’ temasıyla yapıldı. Dün gerçekleştirilen açılış oturumunda Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna hitap ederek, insanlığı güvenli ve müreffeh bir geleceğe kavuşturmak için atılması gereken adımlara değindim. Küresel barış ve güvenliğin korunması açısından önem taşıyan temel meselelere dair görüşlerimizi paylaştım.

Gazze özelinde mevcut uluslararası sistemin ve kurumların asli görevlerini yerine getirme noktasında sınıfta kaldıklarını bir kez daha açıkça ifade ettim. İnsanlığın, mazlumların sesine kulak veren çok daha adil bir dünyada yaşamasının mümkün olduğuna işaret ettim.

“BATILI ÜLKELER İSRAİL YÖNETİMİNE SİLAH DESTEĞİ VERDİKÇE BU KATLİAMLAR MAALESEF DEVAM EDECEK”

New York’ta bulunduğumuz sürede ayrıca çok sayıda ikili görüşme de gerçekleştirdik. Bu çerçevede İran, Sırbistan ve Ukrayna, Maldivler Cumhurbaşkanları, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı, Kuveyt Veliaht Prensi, Arnavutluk, Pakistan, Irak, Lübnan, Almanya, Hollanda, Yunanistan ve Ermenistan Başbakanları, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile bir araya geldik. Görüşmelerimizde ikili iş birliği konularımız ile bölgemizdeki krizleri detaylıca ele aldık. Gazze’de kötüleşen insani krizin üzerinde özellikle durdum. Yaklaşan kış mevsimi öncesinde Filistin’e yönelik yardımları mutlaka artırmamız gerektiğini, bunun için iş birliği içinde çalışmamız, İsrail üzerindeki baskıyı yoğunlaştırmamız gerektiğini tüm görüşmelerimde muhataplarıma ifade ettim. Sizler de zaten an be an takip ediyorsunuz.

İsrail tam da bizim aylardır uyardığımız şekilde Gazze’deki ateşi tüm bölgeye yaymak için her yola başvuruyor. Lübnan’a yönelik saldırılar bunun en son örneği oldu. Son bir haftada 600’ün üzerinde Lübnanlı katledildi. Dünya sessiz kaldıkça ve Batılı ülkeler İsrail yönetimine silah desteği verdikçe, bu katliamlar maalesef devam edecek. Görüşmelerimizde bu tehlikeye dikkat çektik. Son derece yoğun ve verimli bir diplomasi trafiğiyle 79. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu değerlendirmeye çalıştık. Yaptığımız görüşme ve temasların başta ülkemiz ve milletimiz olmak üzere, tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Teşekkür ediyor, şimdi sizi dinlemek istiyorum.

“SOYKIRIM YAPMIŞ BİR SUÇLUNUN BM ÇATISI ALTINDA YER ALABİLMESİ GERÇEKTEN UTANÇ VERİCİ”

Filistin’de soykırım yapmış bir suçlunun Birleşmiş Milletler çatısı altında yer alabilmesi gerçekten bir utanç vesilesidir. Bu, vahşice katledilen bebeklerin, çocukların, annelerin, babaların Birleşmiş Milletler görevlilerinin, gazetecilerin ve daha nicelerinin hatıralarına ihanettir. Dün, bizim Birleşmiş Milletler Genel Kurulu konuşmamızın akabinde İsrail delegasyonunun tavırlarına dikkat ettiyseniz, çok garip bir tavır içindeydiler. Çünkü kendilerini savunacak halleri yok. Duruşları zaten bunu gösteriyor. Bu nedenle biz herkesi tarihin doğru tarafında durmaya çağırdık ve çağırıyoruz. Mazlumla zalimi, katille maktulü ayıramayan ve her birine hak ettiği muameleyi yapamayan bir düzen, çürümeye yüz tutmuş demektir.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ya o katile hak ettiği gibi davranır ya da bu utanç verici durum Birleşmiş Milletler tarihine bir kara leke olarak geçer. Maalesef olacak olan da budur. İsrail, Birleşmiş Milletler kararlarına zerre saygısı olmayan, Birleşmiş Milletler’in ilkelerini defalarca çiğnemiş bir devlettir. Böyle bir devlete gereken dersi yazılı ve görsel materyallerle vermek, inanıyorum ki en önemli görevdir.

“BM İSRAİL’DEN HESAP SORAMAYAN BİR POZİSYONDADIR”

Birleşmiş Milletler, savaşları önleme misyonunu yerine getiremeyen, kimseye söz dinletemeyen, kendi görevlilerini dahi koruyamayan ve onları öldüren İsrail’den hesap soramayan bir pozisyondadır. Nitekim dün Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Gueterres ile yaptığımız görüşmede bana kayıp rakamını verince gerçekten çok şaşırdım. Ciddi sayıda Birleşmiş Milletler görevlisi şu anda İsrail’in katliamlarına kurban gitti. Birleşmiş Milletler, güçlünün haklı olduğu bir düzene bekçilik yapan bir yapıya dönüşmüş ve işlevselliğini yitirmiş durumdadır. Mevcut düzende Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin dokunulmaz beş üyesi, istediğini acımasızca yapabiliyor. Zaten geçici üyelerin herhangi bir fonksiyonu yok. Konseye geçici üye olarak alınan devletler orada idare ediliyorlar.

Peki bu daimi üyeler nerelerden? Asya, Avrupa, Amerika… Dini noktada da dünyada Müslüman ülkelerin sayısı belli, ama Müslüman ülkelerden hiçbiri daimi üyeler arasında yer almıyor. Şimdi Afrika daimi üyelik istiyor. Peki Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde Afrikalıya yer var mı, yok. Japonya üyelik istiyor mu, istiyor. Peki yer var mı, yok. Avrupa’dan Almanya istiyor. Almanya’ya da yer yok. Türkiye olarak biz de istiyoruz. Bize de yer yok. Niye? Türkiye olarak biz, Almanya, Japonya burada istediğini alamayan ülkeler konumunda. Biz haklı talebimize devam edeceğiz. Sayın Guterres de yaptığımız görüşmede bize hak verdi ama bu hakkı teslim etmek gibi bir güçleri, bir imkanları da yok.

“LÜBNAN’IN DURUMU ÇOK KÖTÜ”

Her şeyden önce burada çok ciddi bir travma yaşanıyor. Bu travmada acıyı çeken maalesef Lübnan halkı. Bugün Lübnan’ın güneyinin tahliyesini izledim. Çok acımasız bir tablo var. Herkes at arabalarında ve çoluk çocuk bölgeyi boşaltıyorlar. Hakikaten canımız yanıyor. Bu kadar acımasız, bu kadar korkunç bir tabloyla bölgemiz karşı karşıya. 6 milyon nüfusu olan Lübnan’dan söz ediyoruz. Bu insanlar nereye, nasıl kaçacaklar? Oralarda nasıl yaşam sürdürecekler? Bunlar aç, açıkta, giyim kuşam yok araçlarında. Battaniyeleri, neleri buldularsa onları, yanlarına alıp bölgeyi terk ediyorlar. Bu Lübnan, rahmetli Refik Hariri’nin döneminde bir başka Lübnan’dı. Çok daha zengindi, güçlüydü. Ama şu anda artık o Lübnan kalmadı. Şimdi Lübnan’ın yeniden kendine gelmesi için onlara imkanlar sağlayacağız, bu durumu yeniden nasıl aslına dönüştüreceğiz onu düşüneceğiz? Temennimiz odur ki Lübnan bir an önce bu travmayı atlatsın.

Bugünkü televizyon yayınlarında izlediğim kadarıyla Lübnan’ın durumu çok kötü. Rabbim yar ve yardımcıları olsun. Diğer taraftan İsrail bir rüya görüyor, o rüyasını gerçekleştirmek için bölgemizdeki halkların yaşamlarını kabusa çevirmeyi de göze almış gibi görünüyor. Zamanında Hitler de bir rüya görmüştü ve o da çeşitli milletlere mensup halklara kabus yaşatmıştı. Neticede gördüklerinin bir rüya olduğunu net bir şekilde anladı. Er ya da geç günümüzün Hitleri Netanyahu da bu gerçekle yüz yüze gelecek. Herkesin bir planı var ama biz inanıyoruz ki Allah’ın da bir hesabı var.

“BİZ UKRAYNA BARIŞ KONFERANSININ İÇİNDE YER ALMAYA HAZIRIZ”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna barış konferansı ile ilgili şunları söyledi:

Biz bu konferansın içinde yer almaya hazır olduğumuzu söyledik. Bu konuda yine aynı şekilde gerek Dışişleri Bakanı Hakan Fidan gerek istihbarat teşkilatımız onlarla irtibat halinde olacaklar. Temennimiz odur ki bölgeye bu barışı getirebilme noktasında Türkiye olarak biz bu işin bir yerinde yer alırız. Biz Ukrayna-Rusya savaşında adil bir barışı belki de en çok arzulayan ülkeyiz. Elimizi taşın altına koymaktan çekinmedik ve barış için çabalıyoruz. Bu savaşın diplomasi ve diyalog yoluyla sona ermesi mümkündür. Yeter ki sorunları bu yolla çözebileceğimize hem savaşan taraflar hem diğer aktörler inansın. Şu anda maalesef buna yakın değiliz. Biz hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla görüşebiliyor olmamızı barışa giden yolda bir avantaj olarak görüyoruz. Bu zorlu yolu yürüyebilir ve hedefe ulaşabilirsek, insanlığa büyük hizmet etmiş olacağız. Taraflar kışkırtmaları, silahlanma yarışını, insanların değil silahların konuştuğu bir düzeni terk etmeden, barış umudu somut bir biçimde doğmayacak. Fakat biz yılmadan o umudu aramayı sürdüreceğiz. Gayretleri artıracak ve daha çok çalışacağız.

“STOLTENBERG NATO GENEL SEKRETERLİĞİ BOYUNCA TÜRKİYE İLE HİÇBİR ZAMAN OLUMSUZ ÇİZGİ ÇİZMEDİ”

Sayın Stoltenberg’e hakikaten görevi boyunca Türkiye’yle olan münasebetlerini en ideal şekilde sürdüren bir Genel Sekreter olarak bakıyorum. NATO Genel Sekreterliği boyunca bunu başarıyla sürdürdü. Türkiye’yle münasebetlerinde de hiçbir zaman olumsuz bir çizgi çizmedi. Sayın Rutte ile bakalım bu durum nasıl devam edecek? Yeni Genel Sekreter Mark Rutte ile de Hollanda Başbakanlığı süresi içerisindeki dostluğumuz iyiydi. İnşallah NATO Genel Sekreterliği’nde de bu dayanışmayı, bu birlikteliği yine devam ettiririz. Kurucu değerlerinden uzaklaşan ve onlara sahip çıkamayan uluslararası kuruluşlar ve ittifaklar yozlaşır. Bu temel arızayı gideremezlerse artık ana görevlerini dahi yapamaz hale gelirler.

NATO eğer “hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için” ilkesini “hepimiz bazılarımız için, bazılarımız hepimiz için” gibi bir forma dönüştürme tehlikesi ile yüz yüze gelirse o yozlaşma başlar. Bunun için tedbirler almak ve vakit geçirmeden uygulamak gerekir. Hele konu güvenlik gibi hayati bir husus ise ilkelerden milim sapma olmamalıdır. Türkiye, NATO içerisinde yükümlülüklerinin de sorumluluklarının da farkında olan ve bunları eksiksiz yerine getiren güvenilir bir müttefiktir. Türkiye’nin NATO için ne kadar kıymetli olduğunu Avrupa’nın bildiği ancak zaman zaman bunu göz ardı ettiğini görüyoruz.

ABD’DEKİ BAŞKANLIK SEÇİMİ: “GELEN GİDENİ ARATMASIN”

Temennim odur ki gelen gideni aratmasın. Çünkü, Amerika’da F-35 konusunu bizler yalnız Sayın Donald Trump döneminde yaşamadık, sonrasında da devam etti. Hepsi de bize bu hayal kırıklığını yaşattı. Cumhuriyetçiler de yaşattı, Demokratlar da… Şimdi yeni süreçte bunun sürüp sürmeyeceğini göreceğiz. 1 milyar 450 milyon dolar alacağımız var. Bu öyle böyle bir rakam değil. Şimdi bu alacağımızı tahsil etme noktasında da adımlarımızı atmaya devam edeceğiz. Bütün bunlarla beraber Kasım seçiminin neticesi ne getirecek ne götürecek? Bunu da görmemiz lazım. Bizler bu işin sonucunda temennim odur ki Türkiye -ABD arasındaki ilişkileri de buna göre tekrar teraziye koyacağız. Adımlarımızı da ona göre atacağız. Umarız netice hayırlı olur.

TÜRKİYE-ERMENİSTAN NORMALLEŞME SÜRECİ

Sayın Paşinyan’ın yaklaşımına baktığımız zaman olumsuz bir havada görünmüyor. Türkiye olarak bizden Ermenistan-Azerbaycan arasındaki barış anlaşmasını, huzur içinde komşular olarak yaşamalarını bir an önce sağlamamızı istiyorlar. Biz de zaten bunun peşindeyiz, bunun gayreti içerisindeyiz. Temennim odur ki, Azerbaycan-Ermenistan arasındaki bu gelişmeleri inşallah peyderpey halledelim, çözelim ve Azerbaycan-Ermenistan arasındaki bu sıkıntıları aşmak suretiyle artık yola revan olalım. Çünkü her iki taraf aslında barıştan yana.

Şu anda Azerbaycan böyle bir beklentinin, gayretin içerisinde. Ermenistan’da da bunu gördük. Bizler oluşacak huzur ve barış ikliminin herkes için en iyisi olacağını düşünüyoruz. Ermenistan ile Azerbaycan barışı iki ülke için de yeni fırsatlar ve kazançların kapısını aralayacaktır. Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci de bu barış sürecinin olumlu neticelenmesi ile müspet istikamette etkilenecektir.

TÜRKİYE’NİN BRICS ÜYELİĞİ

Her şeyden önce bizim BRICS ve ASEAN’da yer almamız, buralarda görünmemiz, inanıyorum ki bölgelerin aritmetiğini de değiştirecek. Çok daha farklı bir yapının inşasına vesile olacak. Orta Asya, Rusya, Baltık bölgesi ya da Uzak Doğu ile ilişkilerimiz kadar Kıta Avrupası ve Amerika ile de bağlarımızın bulunduğunu bir kenara koyamayız. Aynı şekilde Arap coğrafyası ve Körfez ülkeleriyle köklü bir geçmişimiz bulunurken Afrika ile de yakın ilişkilerimiz mevcut. Netice itibariyle bulunduğumuz coğrafya ve binlerce yıllık geçmişimiz bizi böylesine çeşitli bir ortaklık mimarisi oluşturmak için teşvik ediyor. Biz bir NATO ülkesiyiz diye Türk dünyası ve İslam dünyası ile bağlantımızı kopartamayız.

BRICS ve ASEAN bizim için özellikle ekonomik iş birliklerimizi geliştirmek için fırsatlar barındıran yapılar. Bu yapıların içinde yer almak NATO’dan vazgeçmek anlamına da gelmiyor. Bu ittifak ve iş birliklerinin, özellikle birbirinin alternatifi olduğunu düşünmüyoruz. Bugünün dünyasında bazı uluslararası gerilimler olsa da soğuk savaş dönemi çok geride kaldı. Bize “BRICS’e ya da başka bir yapıya girmeyin” diyenlere baktığınızda yıllardır parçası olmak için çalıştığımız Avrupa Birliği’nin kapısında bizi yıllarca bekletenlerle aynı kişiler. Biz bunlara bakarak asla geleceğimizi belirleyemeyiz.

“KONUYU İLK 4 MADDEYE SIKIŞTIRMADAN YENİ ANAYASA YAPMALIYIZ”

Muhalefetin bir defa başta bu ilk 4 madde olmak üzere, bu konularda zaten herhangi bir ciddiyeti söz konusu değil. Onlar bunu sadece söylerler. Ama bu noktada iktidar ne söyler ne düşünür, böyle bir düşünceleri yok. Biz Cumhur İttifakı olarak bu konuda durduğumuz yerdeyiz, kararlıyız ve aynı kararlılıkla yolumuza devam ediyoruz. Türkiye’yi geleceğe, çağın gereklerine uygun, sivil, kapsayıcı, özgürlükçü yeni bir anayasa ortaya koymadan hazırlayamayız. Hiç de çekinmemeliyiz. Bakın dünya hızla değişiyor. 45-50 yıl öncesinin bakış açısıyla, üstelik darbeciler tarafından kaleme alınmış, yamalı bohçaya dönmüş bir anayasa ile bu değişime ayak uydurmak mümkün değil. Bizim çok diri, yeni bir anayasa ile geleceğe yürümemiz lazım.

Konuyu ilk 4 maddeye sıkıştırmadan, “Biz nasıl bir anayasa yapmalıyız?” sorusuna odaklanmalıyız. Bizim anayasanın ilk 4 maddesiyle herhangi bir sorunumuz söz konusu değil. Bütün bunlarla beraber anayasanın satırları arasında dolaşan darbeci zihniyetle bizim problemimiz var. Ülkemizin gençlerinin geleceğini inşa edecek, onları dünya ile rekabete hazırlayacak vizyoner bir anayasaya bizim ihtiyacımız var. Biz bunu yapacağız. Zaten Cumhur İttifakı olarak Milliyetçi Hareket Partisi hazırlıklarını yaptı. Biz aynı şekilde hazırlıklarımızı yaptık. Bu hazırlıkları birbiriyle bütünleştirerek yolumuza inşallah devam edeceğiz. Güçlü bir anayasayı inşallah oluşturacağımıza inanıyorum.

“İÇ CEPHE” VURGUSU

İç cephe bizi biz yapan değerlerdir. Biz aynı şeye sevinme, bunun yanında aynı şeye üzülme, aynı şiirde duygulanma, aynı marşta göğsümüzün kabarabilmesi halini hep birlikte yaşamalıyız. Bütün bunlarla beraber iç cephe hedeflerimiz, bizim Kızıl Elmamızdır. 30 Ağustos konuşmamda ağırlıklı olarak bunun üzerinde durdum. Bizi o hedeflerden vazgeçirmeye, bizi yılgınlığa düşürmeye, bizi usandırıp umutsuzluk girdabına sürüklemeye çalışanlar, işte o iç cepheyi hedef alıyor. Biz o iç cepheyi çökerttirmeyiz. Orada çok kararlıyız. Bütün bunlarla beraber şunu bir defa demeliyiz. Zorluk mu var, aşarız. Sorun mu var, çözeriz. Sıkıntı mı var, birlikte üstesinden geliriz. Düştük mü, birbirimize tutunur yeniden kalkarız. Renklerimiz, şeklimiz farklı olabilir ama bir araya gelir en eşsiz motifi oluştururuz. İşte iç cephemizi çökertmeyi amaçlayanların odaklandığı yer bu ruh. Bu ruhu paramparça etmeye çalışıyorlar. Bir daha birbirimize tutunmayalım. Kendi kapsüllerimizde herkesten ayrı köşelerde ömür tüketip, yok olalım istiyorlar. Biz bunlara bu fırsatı da kesinlikle vermeyeceğiz. Kararlılıkla yolumuza devam edeceğiz.

“EKONOMİDE ZOR DÖNEMLER GERİDE KALDI”

Ekonomide artık zor dönemleri geride bırakıyoruz. Uyguladığımız programın başarısını artık bizden çok uluslararası kuruluşlar ortaya koyuyor. Bizim şu an odaklandığımız konu, milletimizi zorlayan enflasyon meselesidir. Enflasyonu dizginlemeyi başladık ve kalıcı dezenflasyon sürecini başlattık. Enflasyonda anlık değil, ayakları yere sağlam basan bir gerileme görüyoruz ve bu hızlanarak devam edecek.

Vatandaşımız enflasyondaki bu gerilemeyi hissetmeye başladı ve önümüzdeki dönemde daha hızlı bir şekilde bunu görecekler. Fırsatçılarla mücadelemizi de kararlı bir şekilde sürdüreceğiz. Onlara göz açtırmayacağız. Hedeflerimizi tutturduk ve yolumuza disiplinli bir şekilde devam ediyoruz. Üstelik bunları çevremizdeki karışıklıklara ve istikrarsızlık kaynaklarına rağmen başardık. Yola da bu şekilde devam ediyoruz.

AK PARTİ’DE KONGRE SÜRECİ

Biz Türkiye’ye 23 yıldır yeniyi anlatıyor ve yeniyi sunuyoruz. O yeninin içinde bizi biz yapan değerlerimiz en taze biçimde yer alıyor. Hazreti Mevlana’nın dediği gibi pergelimizin bir bacağı işte o değerlerde sabit, diğer bacağımız alemi dolaşıyor. Biz, milletin mesajını en doğru biçimde okuduk, o mesajı gereğini yerine getirmek için değişim diyoruz. Sözünü ettiğimiz değişim bir yeniden doğuş hamlesidir. Yunus’un dediği gibi “Her dem yeniden doğarız. Bizden kim usanası?” Biz şimdi bunun gereğini yerine getiriyoruz.

Kılıç meselesine gelince, bu mesele birkaç kendini bilmezin ne yazık ki ortaya koyduğu bir karmaşaydı. Şu anda gerek Milli Savunma Üniversitesi, gerek Kara Kuvvetleri Komutanlığı, gerekse Milli Savunma Bakanımız, müşterek çalışmalarını sürdürüyorlar ve bu işin içerisindekiler kimlerse bunların hak ettikleri cezayı almasını temin edeceğiz. Burası kendini bilmezlerin at oynattığı bir meydan değil. Biz bu kendini bilmezlerin at oynattığı meydana ülkemizi kesinlikle bırakamayız. Buna göre de adımımızı atacağız. Savunma Bakanımız ve Savunma Üniversitemizin başındaki hocamızla bir araya geldik, görüşmelerimizi yaptık ve inşallah en kısa zamanda bu işi neticeye ulaştıracağız.

Dilay Yalçınkaya Kaynak
Editör

Haber Kaynak : ENSONHABER.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Ukrayna-Rusya savaşında şiddet tırmanıyor.

Bu savaşta Ukrayna’nın en büyük destekçileri arasında ABD’nin ardından Fransa geliyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, her fırsatta Ukrayna desteğini açıklıyor.

Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Macron ile Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky telefonda görüştü.

HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA

Görüşmede, Ukrayna’nın askeri ihtiyaçları ve sahadaki savaş durumu ele alındı. Macron, Fransa’nın “her zamankinden daha fazla” Ukrayna halkının yanında olduğunu ve Rusya’ya karşı Ukrayna’yı gerektiği sürece desteklemeyi sürdüreceklerini vurguladı.

Rusya’nın 3 Eylül’de Ukrayna’nın Poltava şehrine düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenler için Zelensky’e başsağlığı dileyen Macron, “yoğun ve ayrım gözetmeyen” Rus saldırılarını kınadı.

Macron, ayrıca İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında 15 Haziran’da düzenlenen Ukrayna Barış Zirvesi’nde belirlenen yol haritasının uygulanması konusundaki taahhüdünü teyit etti.

Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı (AA)

Haber Kaynak : ENSONHABER.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Aralarında Amerikalı ve İsrail çifte vatandaşı bir kişinin de bulunduğu 6 esirin cesedinin bulunmasının ardından yapılan ulusal güvenlik toplantısında, Gazze’deki ateşkes sürecinin bundan sonraki adımları ve esirlerin serbest bırakılmasına yönelik çabalar ele alındı.

Katar ile Mısır’ın arabuluculuk yaptığı ateşkes görüşmeleriyle ilgili detaylar ve müzakerelerin gidişatına ilişkin güncel durum da toplantıda kapsamlı şekilde değerlendirildi.

İsrail ordusu, Gazze’deki çatışmalar sırasında İsrailli esirlere ait 6 ceset bulduğunu açıklamıştı.

REKLAM

Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin ailelerinin oluşturduğu platform, son olarak Gazze-Mısır sınır hattındaki Philadelphia Koridoru’nda işgali sürdürmekte ısrar eden ve esir takası anlaşmalarını “baltalamakla” suçlanan Başbakan Binyamin Netanyahu’yu, 6 İsrailli esirin ölümünden sorumlu tutmuştu.

Netanyahu ise hükümetin kalan esirlerin serbest bırakılması için anlaşmaya varmakta kararlı olduğunu savunmuş ve anlaşma sağlanamamasının sorumlusunun Hamas olduğunu iddia etmişti.

ABD Başkanı Biden ise Netanyahu’nun ateşkes için yeteri kadar çaba göstermediğini ifade etmişti.

*Haberin görseli AA tarafından servis edilmiştir.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Maduro’nun “devlet başkanlığı uçağı” olarak kullandığı belirtilen uçağa Dominik Cumhuriyeti’nde el konulmasının, seçimlerden bu yana ABD ile Venezuela arasında iyice gerginleşen ilişkilere yeni bir yük getirmesi bekleniyor.

Venezuela’da 29 Temmuz’da açıklanan sonuçlara göre Maduro’nun yüzde 51,20 oyla devlet başkanı seçimini üçüncü kez kazandığı açıklanmıştı. Muhalefet koalisyonu adayı Edmundo Gonzalez ve muhalif lider Maria Corina Machado seçim sonuçlarını reddetmişti.

ABD yönetimi ise seçim sonuçlarının şeffaf şekilde açıklanmadığını öne sürerek sonuçların halkın iradesini yansıtmadığını savunmuştu.

*Haberin görseli AP tarafından servis edilmiştir.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

ABD Başkanı Biden, ulusal güvenlik ekibiyle Gazze’deki son durumu ve esirlerin serbest kalmasını sağlayacak olası bir ateşkes anlaşmasını görüşmek üzere Beyaz Saray’a gelişinde bir basın mensubunun sorusunu yanıtladı.

Biden, “Sayın Başkan, Başbakan Netanyahu’nun anlaşma konusunda daha fazlasını yapmasının zamanı sizce geldi mi? Netanyahu’nun yeteri kadar çaba gösterdiğini düşünüyor musunuz?” sorusuna “Hayır” cevabını verdi.

İsrail ordusu, Gazze’deki çatışmalar sırasında İsrailli esirlere ait 6 ceset bulduğunu açıklamıştı.

Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin ailelerinin oluşturduğu platform, son olarak “Gazze-Mısır sınır hattındaki Philadelphi Koridoru’nda işgali sürdürmekte ısrar eden ve esir takası anlaşmalarını baltalayan” Başbakan Binyamin Netanyahu’yu 6 İsrailli esirin ölümünden sorumlu tutmuştu.

Netanyahu ise hükümetin kalan esirlerin serbest bırakılması için anlaşmaya varmakta kararlı olduğunu savunmuş ve anlaşma sağlanamamasının sorumlusunun Hamas olduğunu iddia etmişti.

*Haberin görseli AA tarafından servis edilmiştir.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Röportaj sırasında, siyasi çizgisindeki değişimlerle ilgili eleştirilere yanıt veren Harris, “Politik perspektifimin en önemli kısmı, değerlerimin değişmemesi” dedi.

Harris’in gündeminde İsrail’e silah ambargosu yok

Harris, röportajın dış politikayla ilgili bölümünde ABD-İsrail ilişkileri ve Gazze’deki insani krizle ilgili ABD Başkanı Joe Biden’dan neyi farklı yapacağı sorusuna yanıt verdi.

7 Ekim saldırılarında yaşananları hatırlatan Harris, İsrail’in kendini savunma hakkına riayet etmeye devam edeceğini ve bu konudaki tavrının net olduğunu söyledi.

REKLAM

“Açık konuşayım, İsrail’in savunmasına ve kendini savunma kabiliyetine olan taahhüdüm sarsılmaz ve kesindir. Bu değişmeyecek.” diyen Harris, şu an önceliklerinin ateşkes anlaşması olduğunu belirtti.

Demokrat Parti içinde bir kesimin yoğun şekilde “İsrail’e silah ambargosu” uygulanmasını talep ettiğini hatırlatan sunucunun, “Bu silah politikasında hiçbir değişiklik olmaz mı?” sorusuna, “Hayır. Şu anda anlaşmayı halletmemiz lazım.” yanıtını verdi.

İsrail’e desteğini yineleyen Harris, bununla beraber çok fazla sayıda Filistinli sivilin hayatını kaybettiğini kaydederek, “Bu (ateşkes) anlaşmasını halletmemiz lazım. Bu savaş sona ermeli. Anlaşmayı tamamlamalı ve esirleri çıkarmalıyız. Esirleri kurtaralım ve ateşkesi sağlayalım.” dedi.

Sınır güvenliği konusundaki fikir değişikliğini savundu

Öte yandan Harris, sınır güvenliği konusunda daha önce verdiği bazı mesajlarla bugünkü mesajları arasında değişiklik olduğu yönündeki soruya yanıt verirken, temel değerlerinde hiçbir değişme olmadığını savundu.

Harris, sınır güvenliği konusunda eskiye göre daha sert olduğu yorumlarına, “Bu konudaki değerlerim değişmedi, sınır güvenliğini sağlamamız lazım.” diyerek karşılık verdi.

REKLAM

Kongre gündemine gelen ve Cumhuriyetçilerin oylarıyla reddedilen sınır güvenliği paketini hatırlatan Harris, söz konusu paketin geçmemesini Donald Trump’a bağladı ve Trump’ın bu konuda samimiyetsiz davrandığını savundu.

“Cumhuriyetçi bir isim kabinemde olabilir”

Diğer yandan Harris, bir soru üzerine, Cumhuriyetçi bir ismi kabinesinde görevlendirebileceğini, buna açık olduğunu belirtti.

“Sanırım Cumhuriyetçi olan bir ismin kabine üyelerimden biri olması Amerikan kamuoyunun yararına olur.” diyen Harris, bu konuda değişik fikirlere açık olduğunu ifade etti.

Ekonomiyle ilgili birçok vaat de sıralayan Harris, enflasyonu düşürmeye devam edeceklerini, çocuk yardımını artıracaklarını ve ilk kez ev alacaklara belirli bir miktar kredi desteği sağlayacaklarını belirtti.

Beyaz Saray’ın ekonomi politikalarını “başarı” olarak tanımlayan Harris, işsizlik verilerinde de düzelme olduğunu söyleyerek, “Bu iyi bir iş. Yapılacak daha çok şey var” dedi.

Demokratların başkan yardımcısı adayı Walz ise Ulusal Muhafız olarak görev yaptığı dönemde savaş bölgesine gidip silah kullanıp kullanmadığıyla ilgili polemik konusunda konuştu.

Walz, o konuşmasında kullandığı ifadenin gramer olarak doğru olmadığını ve yaptığı ifade hatasının kendisine ait olduğunu belirtti.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Tüm dünyanın ABD’yi, kasımdaki seçimin “altından kalkıp kalkamayacağını” görmek için takip ettiğini belirten Obama, seçimlerin kafa kafaya gittiğine işaret ederek yarışın “sıkı geçeceğini” dile getirdi. Obama, başkanlığı döneminde yardımcısı olarak görev yapan Başkan Joe Biden’ın da “tehlike anında demokrasiyi koruduğunu” savundu.

OBAMA’DAN TRUMP’A “TEHLİKELİ” NİTELEMESİ

Eski Başkan Obama, ayrıca Harris’in rakibi Eski ABD Başkanı Trump’ı “tehlikeli” diyerek eleştirdi. Obama, “Gerçek şu ki, Donald Trump iktidarı kendi amaçları için kullanacağı bir araçtan başka bir şey olarak görmüyor. Çoğunlukla kendisine ve zengin dostlarının işine yarayacağı bir başka büyük vergi indiriminin bedelini orta sınıfın ödemesini istiyor.” diye konuştu.

Seçmenlerin “Donald Trump’ın Beyaz Saray’ı yeniden ele geçirme girişimini reddetmesi gerektiğini” ifade eden Obama, “Bu filmi daha önce de gördük ve hepimiz devamının genellikle daha kötü olduğunu biliyoruz.” dedi. Bu arada Obama, mitinglere katılan kalabalıkların boyutuna dair sık sık yorumlarda bulunmasına gönderme yaptığı Trump’ın “boyutlar” konusunda bir takıntısı olduğunu belirtti Obama’nın bu sırada eliyle yaptığı hareket Demokrat Partili kalabalık tarafından kahkahalarla karşılandı.

Eşi Michelle Obama da kongrede yaptığı konuşmada, 2008 başkanlık kampanyasının sloganlarından birine atıfta bulunarak Harris için “Umut geri dönüyor.” ifadesini kullandı. Harris’in başkanlık için “hazır olduğunu” vurgulayan Michelle Obama, Trump’ın dönemi boyunca farklı ırkları korkuyla birbirinden ayırdığını söyledi.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Yemen'deki İran destekli Husiler, ABD ve İngiliz koalisyon uçaklarının ülkenin batısındaki Hudeyde kentine saldırı düzenlediğini duyurdu.

Husilere bağlı "El-Mesira" televizyonunun haberinde, ABD ile Rus Escort İngiltere'nin, ülkenin batısındaki Hudeyde kentine bağlı Salif bölgesini hedef aldığı belirtildi.
 

Bombardımanın sebep olduğu hasara ilişkin bilgi verilmezken, ABD ve İngiltere tarafından da saldırılara ilişkin açıklama yapılmadı. Husilerin kontrolündeki Hudeyde sahil kenti, bir uluslararası havalimanı ile 3 limanı barındırması sebebiyle Yemen'in en önemli kentlerinden biri sayılıyor.

KIZILDENİZ'DEKİ SON DURUM

Yemen'de İran'ın desteklediği Husiler, İsrail'in Sincan Escort Gazze'deki saldırılarına tepki gerekçesiyle 31 Ekim 2023'ten bu yana Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu belirttikleri ticari gemilere el koyuyor, bazılarına da insansız hava araçları ve füzelerle saldırıyor. Husilerin eylemleri Türbanlı Escort nedeniyle çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz'deki seferlerini durdurma kararı aldı.

ABD, küresel deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık 2023'te bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlerine karşı "Refah Muhafızı Operasyonu" adında çok uluslu "deniz görev gücü" oluşturulduğunu açıkladı. ABD ve İngiltere'nin Yemen'de kontrollerinde bulunan bölgelere saldırısı üzerine Husiler, Üniversiteli Escort bu ülkelerin tüm gemilerini hedef alacağını duyurdu.

Girişimci iş insanı Elon Musk’ın sahibi olduğu uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, dünya yörüngesine uydu göndermeye devam ediyor.

Şirket bugün 23 adet Starlink uydusunu daha alçak Dünya yörüngesine gönderdi. SpaceX tarafından yapılan açıklamaya göre, internet uydularını taşıyan Falcon-9 roketi yerel saatle 06.37’de Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi’nden başarılı bir şekilde fırlatıldı.

BAŞARILI BİR ŞEKİLDE FIRLATILDI

Falcon-9 roketinin yeniden kullanılabilirlik özelliğine sahip ilk aşamasının fırlatmadan yaklaşık 8 dakika sonra Atlantik Okyanusu’nda bulunan “A Shortfall of Gravitas” adlı insansız hava aracına indiği belirtildi.

23 Starlink uydusunun ise fırlatmadan yaklaşık 64 dakika sonra alçak Dünya yörüngesine yerleşeceği açıklandı.

UYDULAR İNTERNET HİZMETİ SAĞLAMAK İÇİN KULLANILACAK

Starlink uydularının, dünyanın farklı kesimlerinde internet bağlantısına erişimde zorluk yaşayan bölgelere geniş bant internet hizmeti sağlamak amacıyla geliştirildiği biliniyor.

ABD’li milyarder iş insanı Elon Musk tarafından kurulan uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, Starlink’in yanı sıra Falcon 9, Falcon Heavy, Dragon Kargo, Starship gibi uzay araçlarını bünyesinde barındırıyor.

Haber Kaynağı: İhlas Haber Ajansı (İHA)

Haber Kaynak : ENSONHABER.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

İsrail, 7 Ekim’den bu yana Gazze’ye yönelik saldırılarını aralıksız bir şekilde sürdürüyor.

Gazze’yi açık hava hapishanesine çeviren ve gelen yardımlara da engel olan İsrail’e tepkiler büyüyor.

Ateşkes konusunda da sorunlar çıkaran ve sıcak bakmayan İsrail tepkilerin odağında olurken, ABD Başkanı Joe Biden’dan yeni açıklama geldi.

GAZZE GÜNDEMİNİ DEĞERLENDİRDİ

ABD Başkanı Biden, New Orleans kentine yaptığı ziyarette uçaktan inerken basın mensuplarına Gazze gündemini değerlendirdi.

“VAZGEÇMİYORUM”

Biden, Gazze’de ateşkesin giderek daha zorlaşıp zorlaşmadığına ilişkin bir soruya, “Giderek zorlaşıyor ama ben vazgeçmiyorum.” yanıtını verdi.

İRAN HAKKINDA DA KONUŞTU

İran’ın İsrail’e yönelik bir karşı saldırı yapıp yapmayacağını takip ettiklerini söyleyen Biden, bir ateşkes anlaşması olması durumunda İran’ın saldırı yapmaktan vazgeçmesini umduğunu da sözlerine ekledi.

Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı (AA)

Haber Kaynak : ENSONHABER.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

YUMURTALIK, RAHİM VE GÖĞÜS KANSERİ
Araştırmacılar, X ve Y kuşağının önceki nesillere kıyasla kansere yakalanma riskinin meme, pankreas ve mide kanseri de dahil 17 kanser türünde giderek arttığını tespit etti. Ayrıca 17 kanser türünden 8’i için 1920’den bu yana her kuşaktaki riskin kademeli arttığı belirlendi. Araştırma kapsamında 1990’da doğanların yumurtalık kanserine yakalanma riskinin daha yaşlı kişilere göre yüzde 12 daha fazla olduğuna dikkati çeken araştırmacılar, rahim kanseri riskinin de daha yaşlı nesle kıyasla yüzde 169 daha fazla olduğunu bildirdi. Araştırmacılar, ayrıca 1990’da doğanların pankreas, böbrek ve ince bağırsak kanserine yakalanma oranının 1955’te doğanlara göre iki-üç kat daha yüksek olduğunu belirtti.

ETKİLİ MÜCADELE YAPMAK ŞART
ARAŞTIRMADA katkıda bulunan bilim insanları arasında yer alan Ahmedin Cemal, çalışmanın X ve Y kuşağında artan kanser riskinin sebeplerini ve çözümlerini bulma ihtiyacını vurguladığını ifade etti. Genç nesilde artan kanser riskine karşı uyarıda bulunan Cemal, “Nüfus düzeyinde etkili müdahaleler yapılmaz ve genç nüfustaki kanser riski, kişiler yaşlandıkça geleceğe de taşınırsa kansere karşı onlarca yıldır elde edilmiş ilerlemeleri durduracak ya da tersine çevirecek kanser yüküyle karşılaşabiliriz” ifadesini kullandı.

ETKİLİ MÜCADELE YAPMAK ŞART
ARAŞTIRMADA katkıda bulunan bilim insanları arasında yer alan Ahmedin Cemal, çalışmanın X ve Y kuşağında artan kanser riskinin sebeplerini ve çözümlerini bulma ihtiyacını vurguladığını ifade etti. Genç nesilde artan kanser riskine karşı uyarıda bulunan Cemal, “Nüfus düzeyinde etkili müdahaleler yapılmaz ve genç nüfustaki kanser riski, kişiler yaşlandıkça geleceğe de taşınırsa kansere karşı onlarca yıldır elde edilmiş ilerlemeleri durduracak ya da tersine çevirecek kanser yüküyle karşılaşabiliriz” ifadesini kullandı.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

ABD Başkanı Biden, New Orleans kentine yaptığı ziyarette uçaktan inerken basın mensuplarına Gazze gündemini değerlendirdi.

Biden, Gazze’de ateşkesin giderek daha zorlaşıp zorlaşmadığına ilişkin bir soruya, “Giderek zorlaşıyor ama ben vazgeçmiyorum.” yanıtını verdi.

İran’ın İsrail’e yönelik bir karşı saldırı yapıp yapmayacağını takip ettiklerini söyleyen Biden, bir ateşkes anlaşması olması durumunda İran’ın saldırı yapmaktan vazgeçmesini umduğunu da sözlerine ekledi.

İSRAİL’E YENİ SİLAH SATIŞI

Pentagon’a bağlı Savunma Güvenlik ve İşbirliği Ajansı’ndan yapılan açıklamaya göre, ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail’e milyarlarca dolarlık yeni silah satışını onayladı.

REKLAM

ABD’den İsrail’e satışına onay verilen 5 ayrı pakette savaş uçakları, havadan havaya füzeler, tank ve top mühimmatları ile taktik araçlar yer aldı.

Toplam değeri 18,9 milyar doları bulan 50 adet F-15IA ve 25 adet F-15I savaş uçağı ile bunların ilgili mühimmatları, tüm satışın içindeki en büyük payı oluşturdu.

Öte yandan 30 adet orta menzilli havadan havaya füze sistemi (AMRAAM) ile 32 binden fazla tank mermisi ve diğer ilgili ekipmanlar da diğer paketlerde yer aldı. Bunlara ilaveten 50 binden fazla top mermisi ile ilgili ekipmanların satışına da ayrı bir paket olarak onay verildi.

Toplam satış değeri 20,3 milyar doları bulan paket, Gazze’de ateşkes sürecinin belirsizliğini koruduğu ve bölgede gerginliğin yükseldiği bir dönemde onaylandı. Silah satışını engelleyecek bir adımın ABD Kongresinden gelmesi beklenmiyor.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

“Orta Doğu’daki durum şu anda çok ciddi.” ifadesine yer veren Ryder, bu yüzden Savunma Bakanı Lloyd Austin’in bölgeye ek savunma silahları ve mühimmat gönderilmesini “emrettiğini” söyledi.

AA’nın haberine göre; bu hafta İran’ın İsrail’e misilleme yapmasının mümkün olup olmadığı sorusuna Ryder, “Kesinlikle mümkün.” cevabını verdi.

Pentagon Sözcüsü, “(Muhtemel saldırıyı) ciddiye almamız gerektiğini ve bunu yaptığımızı söylemek dışında, ne zaman saldıracaklarını tahmin etmeye veya spekülasyon yapmaya çalışmayacağım. Bu yüzden hazırlıklı olacağız ve hazırız.” ifadesini kullandı.

REKLAM

Pat Ryder, ABD’nin durumu yatıştırmak, güçlerini korumak ve İsrail’in savunmasını desteklemek istediğini yineledi.

“DİPLOMASİNİN İŞE YARAMASI İÇİN HER ZAMAN ZAMAN VARDIR”

Pentagon Sözcüsü Pat Ryder, bölgede kimsenin “gerilimin tırmandığını görmek istemediği ve mevcut durumun bölgesel bir çatışmaya dönüşmesini arzulamadığını” belirtti.

“Diplomasinin işe yaraması için her zaman zaman vardır.” diyen Ryder, bununla birlikte, “Yani, umarım, kendimizi bu yetenekleri kullanmak zorunda kalacağımız bir durumda bulmayız. Ancak İsrail’in savunmasında kullanmamız gerekirse, kullanacağız.” diye ekledi.

Ryder şunları söyledi:

“Burada yapmaya çalıştığımız şey, daha geniş bir bölgesel çatışmayı caydırmak, İran’ın misilleme yapma ve potansiyel olarak ezici bir güç kullanma tehdidinde bulunduğu çok gergin bir Orta Doğu’da bölgesel bir savaşı önlemek ve İsrail’in savunmasına yardımcı olma taahhüdümüzde yine çok net olduk.”

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye, 31 Temmuz’da İran’ın başkenti Tahran’da suikasta uğramıştı.

İran ve Hamas saldırının arkasında İsrail’in olduğunu belirtmiş, Tahran, Tel Aviv yönetimine karşılık vereceğini kaydetmişti.

Pentagon, bu ayın başlarında, İran’ın İsrail’e olası bir misilleme yapmasını önlemek için, ABD’nin Orta Doğu’ya ek askeri varlıklar konuşlandıracağını duyurmuştu.

*Haberin fotoğrafı İHA tarafından servis edilmiştir.

Haber Kaynak : HABERTURK.COM

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Toplantıda konuşan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, çatışmaların devam ettiği Gazze’de durumun siviller açısından felaket derecesinde olduğunu söyledi. DiCarlo, “Gazze’de güvenli yer yok. Buna rağmen sivillere, giderek daha da daralan bölgelere tahliye emri veriliyor” dedi.

“BU DAHA NE KADAR BÖYLE DEVAM EDEBİLİR?”

BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA) İnsanı Yardım Finansman ve Kaynak Nakil Birimi Direktörü Lisa Doughten ise “Sadece iki hafta içinde 250 binden fazla insan, bulundukları yeri terk etmeye zorlandı. Sivillerin güvenliğini sağlaması gereken tahliye emirleri, net bir şekilde tam tersi sonucu ortaya çıkarıyor. Siviller, sürekli olarak yaşamlarını devam ettirebilmek için gerekli olan temel ihtiyaçlarını karşılama imkanları bulunmayan yerlere tahliye ediliyor. Kendilerine güvenli olduğu söylenen yerlerde, devamlı bir şekilde öldürülmeye ve yaralanmaya devam ediliyorlar.” dedi.
Daughten, “Bu daha ne kadar böyle devam edebilir? Harekete geçilmesi için El-Tabin okulundaki gibi daha kaç trajedi yaşanması gerekiyor? Bu Konsey, Gazze’de savaşın etkilediği çocukların gözlerinin içine bakıp, yaşadıkları acıları dindirmek için hiçbir çabanın eksik bırakılmadığını söyleyebilir mi?” diye konuştu.

BM GÜVENLİK KONSEYİ’NE KARARLI HAREKET ETME ÇAĞRISI

Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama, toplantıda BM Güvenlik Konseyi’ni Filistinlileri destekleme konusunda kararlı hareket etmeye çağırdı. Bendjama, okul saldırısı konusunda atılacak kararlı adımların, uluslararası barış ve güvenliği koruma yükümlülüğü olan Güvenlik Konseyi’nin yasal ve ahlaki sorumluluğu olduğunu söyledi. Bendjama, Gazze’de derhal ateşkesin uygulamaya konulması çağrısında bulundu ve Katar, Mısır ve ABD tarafından gerçekleştirilen arabuluculuk çalışmalarına Cezayir’in desteğini açıkladı.

Konuşmasında Bendjama, “İsrail işgal güçleri Gazze’nin Daraj bölgesindeki okulu kasıtlı bir şekilde hedef aldı. Bu, son iki gün içerisinde hedef alınan üçüncü okul oldu. Sivil bir yapı hedef alındı. Uluslararası toplumdan gelen açıklamayla sabit olduğu üzere, bu yapı sivilleri barındırıyordu. Genel Sekreterimiz, bu okulun yüzlerce yerlerinden edilmiş Filistinli aileyi barındırdığını net bir şekilde ifade etmişti” dedi.

Bendjama, “Daraj’daki bu korkunç katliam ve diğer katliamlar, İsrail’e yapılan cömert finansal ve askeri yardımlar olmadan mümkün olmazdı” dedi.

ABD: “ENDİŞELERİMİZİ İSRAİL’E İLETTİK”

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield ise 10 Ağustos’ta İsrail ordusunun Gazze’deki bir okul ve camiyi içeren komplekse düzenlediği saldırı nedeniyle yaşanan sivil kayıplara ilişkin raporlardan endişe duyduklarını söyledi.

Thomas-Greenfield, “Endişelerimizi İsrail’e ilettik. Hamas ve Filistin Cihadı’nın üst düzey yetkililerini hedef aldıklarını belirttiler. Uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde, sivilleri korumak için ellerinden gelen her şeyi yapmaları gerekiyor” dedi.

İsrail’in Hamas ile mücadele etmeye hakkı olduğunu ifade eden Thomas-Greenfield, “Fakat bunu nasıl yaptığı önem arz ediyor. Defaatle ve tutarlı bir şekilde ifade ettiğimiz üzere, İsrail’in sivil kayıpları minimize etmek için tedbir alması gerekiyor” dedi.

ABD’nin Orta Doğu’da başlıca hedefinin gerginliği düşürmek ve bölgesel bir çatışmadan kaçınılmasını sağlamak olduğunu vurgulayan Büyükelçi Thomas-Greenfield, “Bunun yolu, Gazze’de acil bir ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılmasını sağlamaktan geçiyor” dedi.

ÇİN: “GAZZE’DE HİÇBİR YER GÜVENLİ DEĞİL”

Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, “Sivillerin sığındığı okulu defaatle bombalamak korkunç bir eylemdir. Son 10 ay içerisinde Gazze’de milyonlarca insan, evlerinin yıkıldığını gördü, sevdiklerinden ayrılmak zorunda kaldı ve huzurlu bir köşe arayışıyla yer değiştirmek zorunda kaldı. Fakat her seferinde, ayrım gözetmeyen bombardımanlarla karşı karşıya kaldılar. Şu anda, Gazze’de hiçbir yer güvenli değil” dedi.
Çin’in İsrail’i tüm illegal yerleşim faaliyetlerini derhal durdurmaya çağırdığını da vurgulayan Büyükelçi Fu Cong, İsrail’i iki devletli çözümü zedeleyecek adımlara son vermeye davet etti.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

GÜNÜN EN ÖNEMLİ MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Harris, İsrail’in sivil kayıpların önlenmesi sorumluluğunun bulunduğunu hatırlatarak, “Bir kez daha çok fazla sivil öldürüldü.” dedi.

“Esirleri çıkarmamız gerek. Bir esir anlaşmasına ve ateşkese ihtiyacımız var. Bunun yapılması gerektiğini ne kadar vurgulasam azdır. Anlaşmanın hemen yapılması gerekiyor.” diyen Harris, ateşkesin sağlanmasının önemini vurguladı.

İsrail ordusu, 10 Ağustos’ta, Gazze’nin doğusundaki Derec Mahallesi’nde yerinden edilenlerin sığındığı Et-Tabiin Okulu’na saldırı düzenlemişti. Binlerce kişinin sığındığı okulda yerinden edilenlerin sabah namazını kıldığı sırada düzenlenen saldırıda en az 100 kişi ölmüş, onlarca kişi yaralanmıştı.

Yerel kaynaklar, cesetlerin saldırı nedeniyle parçalandığını ve yandığını belirtmiş, sivil savunma ekiplerinin etrafa dağılan ceset parçalarını toplamakta güçlük çektiği kaydedilmişti.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

SORUMLU AMERİKAN YÖNETİMİ
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü ve Enformasyon Bakanı Nebil Ebu Rudeyne, yaptığı açıklamada, okul saldırısının İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’da her gün işlediği katliamların devamı olduğunu ifade etti. Ebu Rudeyne, bu saldırının İsrail’in şüphe uyandıran uluslararası sessizlik karşısında, “kitlesel katliamlar ve her gün işlenen cinayetler politikası” yoluyla Filistin halkını yok etme çabalarını doğruladığını kaydetti. ABD’nin silah ve askeri teçhizat satın alması için İsrail’e 3.5 milyar dolar vereceğini açıkladığı bir dönemde Gazze halkına karşı yeni bir katliam işlendiğine dikkati çeken Ebu Rudeyne, “Bundan ve İsrail’in 10 aydır devam eden diğer katliamlarından ABD sorumludur” dedi.

2 GAZETECİ DAHA ÖLDÜRÜLDÜ
İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda 2 Filistinli gazeteci daha hayatını kaybetti. Açıklamaya göre, İsrail ordusunun Gazze’ye düzenlediği saldırılarda, Filistin Televizyonu’nda çalışan Temim Ahmed Ebu Muammer ile El-Aksa Kanalı çalışanı Abdullah Mahir es-Susi isimli gazeteciler yaşamlarını yitirdi. İsrail ordusunun 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde düzenlediği saldırılarda öldürülen gazetecilerin sayısı 168’e yükseldi.

DIŞİŞLERİ’NDEN ÇOK SERT TEPKİ
Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in 100’den fazla Filistinliyi öldürdüğü okul saldırısına ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, “İsrail, Gazze şehrinin Derac Mahallesi’ndeki bir okul binasına sığınmış yüzden fazla sivili katlederek insanlığa karşı yeni bir suç işlemiştir. İsrail’i durdurmak için adım atmayan uluslararası aktörler, bu suçlara ortak olmaktadır” denildi.

Haber Kaynak : SABAH.COM.TR

“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”

Öz İplik İş Sendikası Genel Başkanı Rafi Ay ve heyeti, 10. OECD Hazır Giyim ve Ayakkabı Sektöründe Durum Tespiti Forumu kapsamında ABD Başkanı Joe Biden’ın Özel Danışmanı Kelly Fay Rodriguez ile görüştü.

10. OECD Hazır Giyim ve Ayakkabı Sektöründe Durum Tespiti Forumu 20-22 Şubat 2024 tarihleri arasında Fransa’nın başkenti Paris’te gerçekleşti. OECD üyesi olan ülkelerden, iş dünyasından, sivil toplum kuruluşlarından ve sendikalardan yoğun katılımın gerçekleştiği forumda, sektörün gündeminde işçi hakları ve örgütlenme konusunun öncelikler arasında olduğu gözlendi. Forum kapsamında Öz İplik İş Sendikası Genel Başkanı Rafi Ay ve heyeti, ABD Başkanı Joe Biden’ın Özel Danışmanı ve Uluslararası Çalışma İşleri Özel Temsilcisi Kelly Fay Rodriguez ile görüşme gerçekleştirdi.

Forumu ve ABD Özel Temsilcisi ile görüşmesini değerlendiren Öz İplik İş Başkanı Ay, “OECD forumunda ve ABD Başkanı Özel Danışmanı Sayın Kelly Fay Rodriguez ile görüşmemizden çıkardığımız sonuç şudur: Tekstil, hazır giyim ve deri sektöründe küresel görünüm değişmiştir. Bildiğiniz gibi AB, karbon ve işçi haklarına yönelik ihlalleri ticaretin asli unsuru haline getirmiştir. Almanya ülkeye ithalatta işçi haklarının korunmasını ve sendikaların varlığını yasa ile koruma altına almıştır. Şimdi de öğreniyoruz ki ABD küresel çapta işçi haklarını ekonomik politikasının merkezlerinden birine koymuştur” diye konuştu.

“Örgütlü, toplu pazarlık sistemi olmadan bu sektör ayakta kalamaz”

Ay, küresel ekonomiye hakim ülkelerin emek hareketini politikalarının merkezine koyduğunu belirterek, “Yüz yıl önce çözülmüş meselelerin, kimi işverenlerce anayasayı ihlal ederek dahi uygulamada tutulması, buna göz yumulmasının zararı her düzeyde yaşanmaktadır. Ekonomide, imalatta bu ülke var olacaksa örgütlenme tek yol. İşçiyi yok sayarak dünyada gidebileceğiniz bir yer kalmadı. Emeğin hakkını yok sayarak, baskılayarak, gidilecek yer hiçbir zaman olmamıştır, şimdi de yoktur ve gelecekte de olmayacaktır. Örgütlü, toplu pazarlık sistemi olmadan bu sektör ayakta kalamaz” ifadelerine yer verdi.

Öz İplik İş Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Muzaffer Birdoğan ve Uluslararası İlişkiler Sekreteri Fulya Pınar Özcan, Industriall Küresel Sendikası Genel Sekreteri Atle Hoie ile Industriall Küresel Sendika ve üye sendika temsilcileri de bulunduğu görüşmede; ABD Başkanı Joe Biden’ın Özel Danışmanı ve Uluslararası Çalışma İşleri Özel Temsilcisi Kelly Fay Rodriguez, ABD hükümetinin küresel çaptaki işçi hakları ve çalışma koşullarına yönelik politikaları hakkında bilgi verdi. Birdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“ABD Başkanı Joe Biden’ın Özel Danışmanı ve Uluslararası Çalışma İşleri Özel Temsilcisi Kelly Fay Rodriguez, görüşmemizde Amerika Birleşik Devletleri’nde 16 Kasım 2023 tarihinde ABD Başkanı Joe Biden tarafından bir memorandumun imzalandığını bildirmiştir. Söz konusu ABD Başkanlık Memorandumu, ABD’nin sektörlerinin ve ekonomisinin korunması, etkinliğinin devamı ve güçlendirilmesi için ABD’nin ilgili kuruluşlarına uluslararası alanda işçi hakları, örgütlenme, çalışma koşullarına yönelik işbirlikleri yapma görevi vermektedir.”

Danışman Rodriguez’in, politikalarının sürdürülebilir ekonomik büyüme, kapsayıcı uluslararası kalkınma, insan hakları, demokratik esneklik, adil rekabetin çalışmalarının ana odaklarından olduğunu ifade ettiğini söyleyen Birdoğan, “Rodriguez, ABD’nin ilgili kurumlarının demokratik yollarla seçilmiş sendika liderleri, işçiler, işçi hakları savunucuları ve diğer emek savunucuları başta olmak üzere emek kesimi paydaşlarıyla düzenli ve sağlam görüş ve çalışma mekanizmaları kurulacağı mesajını vermiştir” açıklamasında bulundu. – ANKARA

ABD, Ürdün Kraliyet Hava Kuvvetleri ile birlikte Gazze’ye havadan 38 bin öğünlük gıda içeren insani yardım attığını duyurdu. Öte yandan Filistinlileri katleden İsrail’e askeri desteğini de sürdüren ABD, Gazze’ye saldırılarının başlamasından bu yana İsrail’e mühimmat, araç, silah, koruyucu ekipman ve tıbbi malzeme dahil olmak üzere binlerce askeri malzeme sağladı. Geçtiğimiz günlerde The Wall Street Journal (WSJ) Gazetesi, Biden yönetiminin İsrail’e on milyonlara dolarlık bir mühimmat desteği göndermeyi planladığını yazmıştı. ABD’li yetkililere dayandırılan haberde, İsrail’e gönderilecek silah teslimatının her birinden yaklaşık bin adet olmak üzere MK-82 türü bomba, KMU-572 saldırı mühimmatı ve FMU-139 bomba fitillerini içerdiği kaydedildi.

ABD, GAZZE’YE 38 BİN ÖĞÜNLÜK GIDA YARDIMI ATTI

ABD Merkez Komutanlığından (CENTCOM) yapılan açıklamada, ABD ordusuna ait 3 adet C-130 kargo uçağının Gazze’ye bugün havadan insani yardım ulaştırdığı belirtildi. Gazze saati ile 15.00-17.00’de Ürdün Kraliyet Hava Kuvvetleri ile ortak olarak gerçekleştirilen insani yardım operasyonunda ABD’nin Gazze’nin kıyı şeridine havadan bıraktığı paletlerin yaklaşık 38 bin öğünlük gıda içerdiği kaydedildi.

Açıklamada, “Bu hava yardımları, yardım akışının kara koridorları ve rotaları yoluyla genişletilmesi de dahil olmak üzere Gazze’ye daha fazla yardım ulaştırmaya yönelik sürekli çabaların bir parçasıdır.” ifadesi paylaşıldı.

İSRAİL’İN KARA YARDIMLARINA İZİN VERMEMESİ ÜZERİNE YARDIMLAR HAVADAN ATILIYOR

Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri, Gazze’deki 2,3 milyon insanın en az dörtte birinin şiddetli açlıkla karşı karşıya bulunduğunu, havadan atılan yardımların yardım dağıtımında etkili bir yöntem olmadığını, ancak son çare olarak başvurulabilecek bir önlem olduğunu belirtiyor.

İsrail’in karadan insani yardımların Gazze’ye girişine izin vermemesinden dolayı Ürdün ve Mısır da daha önce Gazze’ye havadan insani yardım ulaştırmaya çalışmıştı.

Öte yandan, İsrail ordusunun, 29 Şubat’ta Gazze kentinde insani yardım bekleyen Filistinlilere yönelik saldırısında 116 kişi hayatını kaybetmiş, 760’dan fazla kişi de yaralanmıştı.

Gazze’deki hükümet, İsrail’in insanı yardım bekleyenlere yönelik saldırısının “kasıtlı ve planlı” olduğunu vurgulamış ve “İşgal ordusu bu kişilerin, bölgeye insani yardım almak için geldiklerini biliyordu ancak onları soğukkanlılıkla öldürdü.” ifadelerini kullanmıştı.

ABD BİR YANDAN İSRAİL’E SİLAH GÖNDERİYOR

Öte yandan ABD ordusu, İsrail’in Gazze’deki katliamına desteğini sürdürüyor. ABD, 7 Ekim’den bu yana İsrail’e binlerce ton askeri teçhizat sağladı, savaş gemileri gönderdi ve istihbarat desteği verdi. İsrail, 7 Ekim’den bu yana ABD’den, silah ve mühimmat ile üst düzey komutanların danışmanlığına kadar birçok alanda destek aldı.

ABD’NİN İSRAİL’E SAĞLADIĞI SİLAH VE MÜHİMMAT DESTEKLERİ

ABD, İsrail’in Gazze’ye saldırılarının başlamasından bu yana İsrail’e mühimmat, araç, silah, koruyucu ekipman ve tıbbi malzeme dahil olmak üzere binlerce askeri malzeme sağladı.

ABD, Aralık 2023 itibarıyla İsrail’e 230 kargo uçağı, silah ve askeri teçhizat yüklü 20 gemi gönderdi.

Wall Street Journal’ın (WSJ), Aralık 2023’teki haberinde, ABD tarafından İsrail’e gönderilen mühimmatın 5 bin 400’den fazla MK84 savaş başlığı bombası ve 5 binden fazla MK82 güdümsüz bombadan oluştuğu belirtildi.

Haberde ayrıca, 1000 civarında GBU-39 küçük çaplı bomba ve yaklaşık 3 bin müşterek doğrudan taarruz mühimmatının (JDAM) bulunduğu kaydedildi.

WSJ’a göre, yaklaşık 15 bin bomba ve 57 bin top mermisinin bulunduğu silah sevkiyatı, İsrail’e C-17 tipi askeri kargo uçaklarıyla gönderildi.

ON MİLYONLARCA DOLAR DEĞERİNDE BOMBA VE MÜHİMMAT DAHA GÖNDERECEKLER

İsrail’in yaklaşık 2,3 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze’deki katliamı devam ederken, ABD yönetiminin de Tel Aviv’e silah desteği sürüyor. The Wall Street Journal (WSJ) Gazetesi, Biden yönetiminin İsrail’e silah göndermeyi planladığını yazdı. ABD’li yetkililere dayandırılan haberde, İsrail’e gönderilecek silah teslimatının her birinden yaklaşık bin adet olmak üzere MK-82 türü bomba, KMU-572 saldırı mühimmatı ve FMU-139 bomba fitillerini içerdiği kaydedildi.

Küresel piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) ne zaman faiz indirimine başlayacağı konusunda belirsizliğin devam etmesiyle bu hafta karışık bir seyir izlenirken, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) açıklayacağı faiz kararı ve ABD’nin istihdam raporunda yer alacak tarım dışı istihdam verisi piyasanın odağında bulunuyor.

Küresel piyasalarda, ABD’de açıklanan verilerden alınan karışık sinyaller ve Fed üyelerinin açıklamaları paralelinde Bankanın ne zaman faiz indirimine başlayacağına yönelik belirsizliğin sürmesiyle bu hafta karışık bir seyir izlendi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, bu hafta yaptığı açıklamada, enflasyonun düşürülmesinde kaydedilen ilerlemeyi durdurabilecek ve fiyat baskılarının yeniden artmasına neden olabilecek yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında faiz oranlarını düşürmek için aceleleri olmadığını ifade etti.

New York Fed Başkanı John Williams da bankanın muhtemelen bu yılın sonlarında faiz indirimine gideceğini belirterek, 2024’te 3 faiz indirimi yapılmasını “makul bir başlangıç” olarak değerlendirdi. Williams, Fed’in yüzde 2’lik sürdürülebilir enflasyon yolculuğunda hala katedecek yolu olduğunu bildirdi.

Boston Fed Başkanı Susan Collins, Fed’in bu yılın sonlarında politikayı gevşetmeye başlamasının muhtemelen uygun olacağına inandığını belirtirken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic para politikasına sabırlı bir yaklaşımdan yana olduğunu vurguladı.

Bostic, son birkaç enflasyon verisinin yüzde 2 hedefine giden yolun inişli çıkışlı olacağını gösterdiğini, politika faizini yaz döneminde düşürmenin muhtemelen uygun olacağını dile getirdi.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de geçen yıl mal ve iş gücü arzındaki iyileşmelerin bu sene ABD enflasyonunda daha fazla düşüşe zemin hazırladığını söyledi. Goolsbee, ocak ayı kişisel tüketim harcamaları verileri bir toparlanmayı gösterse bile bundan anlam çıkarmak için dikkatli olunması gerektiğini savundu.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının iyi durumda olduğunu ve gerekirse faiz indirebileceklerini belirterek, enflasyon baskısının süreceğini dile getirdi.

Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester ise Bankanın enflasyon konusunda yapması gereken biraz daha iş olduğunu, enflasyonda geçen yılki düşüş hızının bu sene de devam edeceğinden emin olamayacaklarını söyledi.

Öte yandan, Fed tarafından ABD Kongresi için yılda iki kez hazırlanan yarı yıllık Para Politikası Raporu’nun mart sayısı yayınlandı. Banka, raporda, ABD’de enflasyonun geçen yıl önemli ölçüde yavaşladığını ancak yüksek kalmaya devam ettiğini bildirdi.

Fed’in ilk faiz indirimi ihtimali mayısta yüzde 18 ve haziranda yüzde 63 seviyesinde bulunuyor.

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, geçen yıl küresel ekonomik büyümenin dirençli ve tahmin edilenden daha güçlü olduğunu, enflasyonun ise düştüğünü ve ekonomilerin yaklaşık yüzde 80’inde bu yıl da düşmeye devam etmesinin beklendiğini belirtti.

Uluslararası Para Fonu (IMF), orta vadeli büyüme beklentilerinin zayıf kalmaya devam ettiğini, ticaretin yeniden canlandırılması, yapay zekanın potansiyelinin en üst düzeye çıkarılması, borç darboğazlarının önlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele için işbirliğine ihtiyaç olduğunu bildirdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor’s (S&P), ABD ekonomisinin emsallerinden daha iyi performans göstermeye devam ettiğini, politika faizlerindeki keskin artışa rağmen ülkenin 2023’te büyümenin arttığı tek büyük gelişmiş ekonomi olduğunu ifade etti.

Moody’s ise geçen yıl yüzde 2,9 olan G20 ekonomik büyümesinin 2024’te yüzde 2,4’e düşmesini beklediğini açıkladı. Moody’s ayrıca New York Community Bank’ın uzun vadeli kredi notunu “Ba2″den “B3″e düşürdü, daha fazla not indirimi için izlemede bıraktı.

Küresel piyasalarda Orta Doğu’daki gelişmeler de yakından takip edilirken, petrol fiyatlarında oynaklık dikkati çekiyor. Kızıldeniz’de devam eden jeopolitik riskler ve OPEC+’nın arz kesintisi süresini uzatacağına yönelik haber akışı petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklemeye devam ediyor.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 2,8 artışla 83,2 dolardan tamamladı. Altının onsu da bu hafta yüzde 2,3 artışla 2 bin 84 dolara çıktı.

Enflasyon baskılarının nispeten yavaşladığına işaret eden makroekonomik veriler sonrası ABD’nin 10 yıllık hazine tahvil faizi de haftayı 73 baz puan azalışla 4,1860’tan tamamladı.

Kripto para piyasası tarafında ise Bitcoin, 64 bin doları test ederek Kasım 2021’den sonraki en yüksek seviyesine çıktı. Bu yükselişte MicroStrategy’nin 155 milyon dolarlık Bitcoin aldığına yönelik haber akışı etkili oldu.

New York borsası karışık seyretti

Bu hafta ABD’de açıklanan verilerden çıkarılan karışık sinyallerle New York borsasında karışık bir seyir izlendi. ABD’de beklentilerin altında gelen büyüme verilerine rağmen bireysel tüketim harcamalarının güçlü olduğuna ilişkin sinyaller, New York borsasının yönü üzerinde etkili oldu.

ABD’de yeni konut satışları, ocakta aylık bazda yüzde 1,5 artışla 661 bine çıktı ancak bu artış piyasa beklentilerinin gerisinde kaldı. Dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puanlık artışla yüzde 4,28’e yükseldi, bugün ise önceki kapanışının hemen altında seyrediyor.

Ülkede, dayanıklı mal siparişleri ocakta aylık bazda yüzde 6,1 ile beklentilerin üzerinde azaldı ve Nisan 2020’den sonraki en büyük düşüşünü kaydetti.

Conference Board (CB) Tüketici Güven Endeksi de şubatta aylık 4,2 puan azalışla 106,7’ye gerileyerek 4 aydan sonra ilk kez düşüş gösterdi. S&P Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi ise geçen yıl aralıkta bir önceki aya göre yüzde 0,2 arttı.

ABD ekonomisi 2023’ün dördüncü çeyreğinde yüzde 3,2 ile beklentilerin altında büyüme gösterdi. Ülkenin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ocak ayında yayımlanan öncü verilerde, ekonominin geçen yılın dördüncü çeyreğinde yüzde 3,3 büyüdüğü kaydedilmişti.

Analistler, ABD ekonomisinin geçen yılın son çeyreğinde güçlü tüketim harcamalarının etkisiyle sağlam bir büyüme kaydettiğini, ancak büyümenin az da olsa hız kaybetmiş gibi göründüğünü belirtti.

Fed’in enflasyona ilişkin olarak yakından takip ettiği verilerin başında gelen çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ocakta beklentiler dahilinde aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 2,8 arttı. Endeksteki değişim, yıllık bazda Mart 2021’den bu zamana kadarki en düşük artış olarak kayıtlara geçti.

Analistler, yavaşlamaya devam eden ve beklentiler doğrultusunda gelen enflasyon göstergesinin Fed’in yılın ilk yarısında faiz indirimine gidebileceğine ilişkin beklentileri desteklediğini çıkardığını ifade etti.

Haftalık işsizlik maaşı başvurularının da 215 binle tahminleri aştığına dikkati çeken analistler, bu durumun iş gücü piyasasında yumuşamaya işaret ettiğini söyledi.

Ülkede Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi, şubatta aşağı yönlü revize edilerek 76,9 puan oldu.

Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 47,8 ile piyasa beklentilerinin gerisinde kaldı. Ülkede, şubat ayı imalat sektörü PMI verisi ise 1,5 puan artarak 52,2 puanla beklentilerin üzerinde gerçekleşti ve ABD imalat sektöründe Temmuz 2022’den sonraki en hızlı iyileşmeye işaret etti.

Diğer yandan, ABD’li teknoloji devlerinden Microsoft, OpenAI’nin Fransız rakibi Mistral AI ile yeni ortaklık kurduğunu açıkladı. ABD Federal Ticaret Komisyonu, süpermarket zinciri Kroger’in rakibi Albertsons’ı 24,6 milyar dolara satın almak için yaptığı anlaşmayı market fiyatlarını artıracağı gerekçesiyle engellemek için dava açtı. Sony Interactive Entertainment, küresel iş gücünün yüzde 8’ine karşılık gelen 900 çalışanını işten çıkarma planını duyurdu.

Söz konusu gelişmelerle New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 1,77, S&P 500 endeksi yüzde 0,93 değer kazancıyla, Dow Jones endeksi ise yüzde 0,14 kayıpla haftayı tamamladı.

5 Mart Salı günü ABD’de fabrika siparişleri ile dayanıklı mal siparişleri, çarşamba günü ADP istihdam raporu, toptan stoklar, Fed Bej Kitap raporu, perşembe günü dış ticaret dengesi, haftalık işsizlik başvuruları ve cuma günü tarım dışı istihdam takip edilecek.

Avrupa borsaları

Avrupa borsalarında da ECB ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faizleri ne zaman indirmeye başlayacağına ilişkin belirsizliğin devam etmesiyle karışık bir seyir izlendi.

Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurul oturumunda ECB Yıllık Raporu’na ilişkin değerlendirmede bulunan ECB Başkanı Christine Lagarde, enflasyonda düşüş sürecinin devam etmesini beklediklerini söyledi.

Lagarde, Avro Bölgesi’nde ekonomik faaliyetin 2023’te zayıf seyrettiğini ve büyümenin son çeyrekte durgunlaştığını belirterek, “Ücret artışlarının önümüzdeki çeyreklerde enflasyon dinamikleri üzerinde giderek daha önemli bir etken haline gelmesi bekleniyor.” dedi.

ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos, dünkü açıklamasında, kararların tarihlere değil verilere bağlı olduğuna işaret ederek, Bankanın, enflasyonun hedefine doğru gideceğine ikna olduğunda faizleri düşüreceğini dile getirdi.

Analistler, ECB ve BoE’nin faiz indirimlerine haziranda başlayacağına ilişkin beklentilerin sürdüğünü belirtti.

Öte yandan, Avrupa’da 30’dan fazla medya kuruluşu, reklam teknolojisinde hakim konumu kötüye kullandığı iddiasıyla Google aleyhine dava açarak, şirketten 2,1 milyar avro tazminat talep etti.

Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), şubat ayında yıllık bazda yüzde 2,6 olarak açıklandı. Piyasa beklentileri, şubatta Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyonun yüzde 2,5 olacağı yönündeydi.

Almanya’da ocakta perakende satışlar aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 1,4 azaldı. Ülkede öncü enflasyon verileri de şubatta aylık yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 2,5 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,81, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,71 değer kazanırken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,31, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,41 değer kaybetti.

Gelecek hafta salı günü Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe günü ECB’nin faiz kararı, cuma günü Avro Bölgesi’nde büyüme verileri takip edilecek. Analistler, ECB’nin gelecek haftaki toplantısında faizlerde değişikliğe gitmesinin beklenmediğini belirtti.

Asya piyasaları

Bu hafta Asya piyasalarında da karışık bir seyir hakim oldu.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, “Henüz sürdürülebilir ve istikrarlı bir enflasyon hedefine ulaşılacağını öngörecek konumda değiliz.” dedi.

Japonya’da enflasyon beklentileri aşmasına rağmen Ueda’nın açıklamalarının ardından piyasalarda BoJ’un yakın zamanda negatif faiz politikasına son verebileceğine yönelik beklentiler ötelendi.

Japonya’da TÜFE ocakta yıllık yüzde 2,2 arttı, çekirdek TÜFE de yüzde 2 artış gösterdi.

Ülkede öncü sanayi üretimi ocakta yüzde 7,5 geriledi. Söz konusu verinin yüzde 6,7 azalış olarak gerçekleşmesi bekleniyordu. Japonya’da imalat sanayi PMI şubatta 47,2 ile beklentilere paralel gerçekleşti, işsizlik oranı değişmedi ve yüzde 2,4 olarak hesaplandı.

Çin tarafında ise hükümetin ekonomik aktiviteyi canlandırmaya yönelik adımlar atmaya devam etmesi beklenirken, konuya ilişkin haber akışı bölge gündeminde ağırlığını korumaya devam ediyor.

Çin’de şubatta imalat sanayi ve bileşik PMI sırasıyla 49,1 ve 50,9 ile tahminler doğrultusunda gelirken, hizmet sektörü PMI 51,4 ile beklentileri aştı. Caixin imalat sanayi PMI ise 50,9 ile öngörüleri geride bıraktı.

Yeni Zelanda Merkez Bankası, faiz oranını son 15 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 5,50’de sabit tuttu.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,74, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,08 değer kazanırken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,82, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,94 değer kaybetti.

Gelecek hafta salı günü Japonya’da Tokyo TÜFE, cuma günü de dış ticaret dengesi ve cari denge verileri takip edilecek.

Yurt içinde gözler enflasyon verilerinde

Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,96 azalışla 9.097,15 puandan tamamladı. Dolar/TL, haftayı bir önceki kapanışın yüzde 1,1 üstünde 31,3774’ten tamamladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı G20 Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanları toplantısına ilişkin, “Gerçekleştirdiğim ikili görüşmelerde Türkiye ekonomisine ilişkin gelişmeleri değerlendirirken, çok taraflı kalkınma bankaları ve ülkelerle ilişkilerimizi ve işbirliğimizi güçlendirecek hususlarda görüş alışverişinde bulunduk.” ifadesini kullandı.

HSBC, para politikasının önemli derecede geleneksel tarafa yaklaşmasıyla “carry trade” dinamiklerinin Türk lirası (TL) için destekleyici hale geldiğini belirtti.

Bankanın “Gelişmekte Olan Piyasalar FX Yol Haritası” başlıklı raporunda, TL’deki değer kaybının, hem hız hem de ölçek olarak sınırlı kalacağı öngörüsünde bulunuldu.

Ülkede gelecek hafta pazartesi günü enflasyon, salı günü reel efektif döviz kuru, perşembe günü hazine nakit dengesi, cuma günü uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.060 seviyesinin destek, 9.300 ve 9.400 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki yavaşlamanın devam ettiğine işaret eden verilerin ardından risk iştahı artarken, bugün gözler yoğun veri gündemine çevrildi.

Dün ABD’de açıklanan ve Fed’in enflasyona ilişkin yakından takip ettiği verilerin başında gelen çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ocakta beklentiler dahilinde aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 2,8 arttı. Endeksteki değişim yıllık bazda Mart 2021’den bu yana en düşük artış olarak kayıtlara geçti.

Analistler, yavaşlamaya devam eden ve beklentiler doğrultusunda gelen enflasyon göstergesinin Fed’in yılın ilk yarısında faiz indirimine gidebileceğine ilişkin beklentileri artırdığını ifade etti.

Ayrıca, dün haftalık işsizlik maaşı başvurularının 215 binle tahminleri aştığını anımsatan analistler, bu durumun iş gücü piyasasında yumuşamaya işaret ettiğini söyledi.

Söz konusu verilerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in ilk faiz indirimine gitme ihtimali mayısta yüzde 25 ve haziranda yüzde 70’e yükseldi.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, son birkaç enflasyon verisinin yüzde 2 hedefine giden yolun inişli çıkışlı olacağını gösterdiğini belirterek, politika faizini yaz döneminde düşürmenin muhtemelen uygun olacağını dile getirdi.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, geçen yıl mal ve iş gücü arzındaki iyileşmelerin bu sene ABD enflasyonunda daha fazla düşüşe zemin hazırladığını söyledi. Goolsbee, ocak ayı kişisel tüketim harcamaları verilerinin bir toparlanmayı gösterse bile bundan anlam çıkarmak için dikkatli olunması gerektiğini savundu.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının iyi konumda olduğunu ve gerekirse faiz indirebileceklerini belirterek, enflasyonun sıkışabileceğini anlattı.

Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester de Bankanın enflasyon konusunda yapması gereken biraz daha iş olduğuna dikkati çekerek, enflasyondaki geçen yılki düşüş hızının bu sene de devam edeceğine güvenemeyeceklerini söyledi.

Öte yandan, Brezilya’nın Sao Paulo kentinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’ndan gelecek haber akışı da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, geçen yıl yüzde 2,9 olan G20 ekonomik büyümesinin 2024’te yüzde 2,4’e düşmesini beklediğini bildirdi. Ayrıca, ABD’de federal hükümetin kapanmasını önleyecek geçici bütçe tasarısı da Temsilciler Meclisi ile Senatodan geçerken, yasalaşması için ABD Başkanı Joe Biden’ın imzasına sunulacak.

Enflasyon baskılarının nispeten yavaşladığına işaret eden veriler sonrası, ABD’nin 10 yıllık hazine tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşüşle yüzde 4,23 seviyelerine kadar inerken, günü yüzde 4,25 ile tamamladı. Şu sıralarda ise yatay seyrediyor.

Dolar endeksi dün yüzde 0,2 artışla günü 104,2 seviyesinden kapatmasının ardından, şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 104,1’de bulunuyor.

Yükseliş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, şu sıralarda yüzde 0,1 yükselişle 2 bin 46 dolardan alıcı buluyor.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,3 düşüşle 81,8 dolardan günü tamamlarken, bugün önceki kapanışına göre yüzde 0,4 artışla 82 dolardan işlem görüyor.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,90, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,12 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında ise karışık seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde öncü enflasyon ve bölge genelinde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerine çevrildi.

Bölge merkez bankalarının faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına yönelik belirsizlik devam ederken, açıklanan veriler ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya işaret etti.

Dün Almanya’da ocak perakende satışlar aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 1,4 azalış kaydetti. Ülkede öncü enflasyon verileri de şubatta aylık yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 2,5 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

Öte yandan, Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin gelişmeler ve karşılıklı açıklamalar da gündemin odağındaki yerini koruyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,07, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,44 değer kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,11 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında pozitif seyir öne çıkarken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, “Henüz sürdürülebilir ve istikrarlı bir enflasyon hedefine ulaşılacağını öngörecek konumda değiliz.” dedi.

Ueda’nın açıklamalarının ardından piyasalarda BoJ’un yakın zamanda negatif faiz politikasına son verebileceğine yönelik beklentiler ötelenirken, dolar/yen paritesi de yüzde 0,4 artışla 150,4 seviyesine çıktı.

Öte yandan, bölge genelinde açıklanan verilere göre, Japonya’da imalat sanayi PMI şubatta 47,2 ile beklentilere paralelinde gerçekleşirken, işsizlik oranı da yüzde 2,4 ile değişim göstermedi.

Çin’de şubatta imalat sanayi ve bileşik PMI sırasıyla 49,1 ve 50,9 ile tahminler doğrultusunda gelirken, hizmet sektörü PMI 51,4 ile beklentileri aştı. Caixin imalat sanayi PMI ise 50,9 ile öngörüleri geride bıraktı.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2 artışla zirvesini yenilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 değer kazandı. Güney Kore’de ise tatil nedeniyle piyasalarda işlem gerçekleşmedi.

Yurt içinde dün satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 değer kazancıyla 9.193,69 puandan tamamladı.

Dolar/TL, alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 31,2333’ten tamamlamasının ardından, bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,3100 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, bugün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan’ın, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda gerçekleştirecekleri görüşmelere ilişkin haber akışı da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, bugün yurt içi ve dünya genelinde imalat PMI verilerinin yanı sıra Avro Bölgesi’nde öncü enflasyon ve ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.250 ve 9.300 seviyelerinin direnç, 9.100 ve 9.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı imalat sanayi PMI

12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı imalat sanayi PMI

12.30 İngiltere, şubat ayı imalat sanayi PMI

13.00 Avro Bölgesi, şubat ayı TÜFE

13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı işsizlik oranı

17.45 ABD, şubat ayı imalat sanayi PMI

18.00 ABD, şubat ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

ABD’li eski bir diplomat, 40 yıldan uzun bir süre Küba adına casusluk yaptığı suçlamasını kabul etti.

73 yaşındaki Victor Manuel Rocha, 1981’den itibaren, Küba hükümetine gizlice bilgi aktarmakla suçlanıyordu. Bu dönemde, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi için çalışmıştı.

Rocha, 1999-2002 arasında ABD’nin Bolivya Büyükelçisi olarak görev yaptı.

Rocha, Perşembe günü Florida eyaletindeki Miami’de görülen mahkemede suçsuz olduğuna ilişkin ilk ifadesini değiştirdi.

12 Nisan’da görülecek duruşmada cezası belli olacak.

Bu, Küba ile ABD arasındaki en yüksek profilli casusluk davalarından birinin, beklenmedik şekilde hızla karara bağlanacağı anlamına geliyor.

ABD merkezli Miami Herald gazetesine göre, Perşembe günkü duruşmada davayla ilgili gizli belgelerin nasıl ele alınacağı görüşülecekti.

Ancak bunun yerine Rocha’nın mahkemeyle anlaştığı açıklandı.

Rocha, yabancı ülkeler için casusluk yapmak, para transferi sahtekarlığında bulunmak ve ABD pasaportu almak için yanlış beyan vermekle suçlanıyor.

Soruşturmayı yürütenler tarafından toplanan deliller arasında Rocha’nın onlarca yıldır Küba için çalıştığını kabul ettiği, Küba’nın eski lideri Fidel Castro için “Komutan” şeklinde söz ettiği ve ABD’yi “düşman” olarak nitelendirdiği gizli kayıtlar da yer alıyor.

Rocha ve avukatlarının artık suçu kabul etmenin en akıllıca seçenek olduğunu düşündükleri anlaşılıyor.

BBC yorum almak için avukatıyla temasa geçti.

CIA’in eski karşı istihbarat başkanı James Olson, geçen ay BBC’ye yaptığı açıklamada, olayın Küba’nın istihbarat servislerinin ABD hükümetini nasıl alt ettiğini gösterdiğini söyledi.

Olson, “Küba istihbarat servisine karşı kişisel kin duymamın nedenlerinden biri bize karşı operasyonlarda çok başarılı olmaları” dedi.

Olson, Rocha’nın ömür boyu hapis cezasına çarptılacağını tahmin ettiğini belirtti.

ABD ve Küba’nın, Fidel Castro’nun 60 yıl önce ABD destekli hükümeti devirmesinden bu yana ilişkisi gerilimli.

ABD, 1960’lı yıllarda Küba’ya ticaret ambargosu uyguladı. Eski ABD Başkanı Barack Obama ve eski Küba Devlet Başkanı Raul Castro, 2015 yılında ilişkileri normalleştirmek için adımlar attılar, ancak eski ABD Başkanı Donald Trump daha sonra bunların çoğundan geri adım attı.

Kolombiya’da doğan Rocha, New York’ta büyüdü ve ülkenin önde gelen Yale, Harvard ve Georgetown gibi üniversitelerinde okudu.

Savcılara göre 1999’dan 2002’ye kadar ABD’nin Bolivya Büyükelçisi olarak çalıştı ve 25 yıl boyunca Ulusal Güvenlik Konseyi de dahil olmak üzere hükümette çeşitli görevlerde bulundu. Bolivya’nın yanı sıra Arjantin, Honduras, Meksika ve Dominik Cumhuriyeti’nde de görevler üstlendi.

Dışişleri Bakanlığı’ndan ayrıldıktan sonra, ABD ordusunun Küba’dan sorumlu kısmı olan ABD Güney Komutanlığı’nın özel danışmanı olarak çalıştı.

İddianamede, Kasım 2022’de bir FBI ajanının Küba İstihbarat Servisleri’nin temsilcisi olduğunu iddia ederek, ” Havana’daki arkadaşlarından bir mesaj iletmek için” Rocha ile WhatsApp aracılığıyla temasa geçtiği belirtildi.

Rocha, dava belgelerine göre “kimsenin kendisini orada görme ihtimali bulunmadığından” biri bir alışveriş merkezindeki yemek katı olmak üzere bu kişiyle birkaç kez görüşmeyi kabul etti.

İddianameye göre, gizli görevdeki FBI ajanıyla yaptığı üç görüşme sırasında Rocha, Küba hükümeti için ajan olarak çalıştığı süreye ilişkin detaylar vermeye başladı.

Rocha’nın Küba ve kendisinden söz ederken “biz” ifadesini kullandığı iddia ediliyor.

Küba için çalışan bir casus kılığındaki FBI ajanı ona “Hala bizimle misin?” diye sorduğunda Rocha, sadakatinin sorgulanmasına “kızdığını” söyledi.

“Erkekliğimi sorgulamak gibi bir şey bu” dedi.

Amerikalı Yahudi aktivist ve savaş karşıtı sivil toplum örgütü CodePink’in kurucusu Medea Benjamin, İsrail’in Gazze’deki yıkımının “soykırım” olduğunu belirterek, “Biden yönetimine sesleniyorum, (Gazze’de) yaptıklarınızdan dolayı yazıklar olsun. Bu yönetimin ve Kongre üyelerinin elinde (Gazze’nin) kan var.” dedi.

İsrail’in Gazze’deki saldırılarına ABD içinden tepkiler devam ederken, başkent Washington DC’de çok sayıda Filistin destekçisi eyleme imza atan savaş karşıtı CodePink örgütünün kurucusu Benjamin, duygu ve düşüncelerini AA muhabirine anlattı.

Vietnam savaşından bu yana ABD’nin Irak’ta, Afganistan’da ve başka yerlerde pek çok savaşa karıştığını anlatan Benjamin, “ABD güçlü bir ülke ve bugüne kadar hiç hesap vermedi; Irak’ta, Afganistan’da ve Ebu Gureyb Hapishanesi’nde yaptıklarından dolayı sorumlu tutulmadı. Bir Amerikan vatandaşı olarak kendi hükümetimin bu yaptıklarından sorumlu tutulmasını istiyorum.” ifadelerini kullandı.

“Gazze’de yaşananlar soykırım”

Gazze’de yaşanan insani krizi ve İsrail’in saldırılarını “korkunç” olarak tanımlayan Benjamin, “Gazze’de yaşananlar soykırım, etnik temizlik, katliam, hatta Holokost. Orada olanlar korkunç. Çoğunluğu kadın ve çocuk 30 binden fazla masum insan öldürüldü.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD Kongresinin halen İsrail’e yeni yardım göndermeye çalıştığını anımsatan Benjamin, Amerikan medyasının da Gazze’de olanlarla ilgili dürüst yayıncılık yapmadığını vurguladı.

Benjamin, “Ben bir Yahudi’yim ve bu konuda bir söz söyleme hakkım olduğunu düşünüyorum. Bu durum Yahudi halkına da İsrail’e de yardım etmez, ABD’nin Müslüman dünya ile ilişkilerine ve genel anlamda dünya istikrarına da yardım etmez.” görüşünü paylaştı.

“Biden yönetimine yazıklar olsun”

İsrail’e koşulsuz desteğini sürdüren ABD yönetimine de seslenen Benjamin, artık bu ülkeye gönderilen silahlara ve yardımlara “dur” demenin zamanının geldiğini belirtti.

Medea Benjamin, şöyle devam etti:

“Biden yönetimine şunu söylüyorum, (Gazze’de) şu ana dek yaptıklarınızdan dolayı yazıklar olsun. Ellerimi bu şekilde her gün (kan kırmızı) renge boyuyorum çünkü bu yönetimin ve Kongre üyelerinin elinde (Gazze’nin) kan var. Biz tabii ki ateşkes çağrısında bulunuyoruz ve diyoruz ki artık İsrail’e yardım göndermeyin. Şu ana dek zaten çok fazla zarar verildi. Dünyanın ABD’yi (Gazze’de) yaptığı şeyden dolayı affetmemesi gerektiğini düşünüyorum. Aynı şekilde bu konuda gözü açık olan Amerikan halkı da Biden yönetimini affetmemeli.”

Gazze’deki insanların açlıktan öldüğünü hatırlatan ve bunun yürek burkan bir durum olduğunu kaydeden Amerikalı aktivist, şunları kaydetti:

“Kongre Gazze halkına yardım etmek istemiyor ve bu açlığın olmasına izin veriyor. Biden yönetimi ‘Biz Gazze’deki insanları önemsiyoruz ve İsrail’e lütfen bu kadar çok insan öldürmeyin diyoruz.’ der ancak yaptıkları bunun tam tersi. Şimdi de İsrail’e daha fazla insan öldürmesi için bomba alması için 14 milyar dolar daha göndermeye çalışıyorlar.”

“Bu adamı (Netanyahu’yu) hapse atın ve Lahey’e çıkarın”

Sözlerinin sonunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya da seslenen Amerikalı Yahudi aktivist, “Netanyahu hükümetine ‘istifa et’ demekten başka ne diyebilirsiniz. Bu adamı (Netanyahu’yu) hapse atın ve Lahey’e (Uluslararası Adalet Divanı’na) çıkarın. Onların hepsi savaş suçlusu, ancak açıkçası bizim de ABD’de kendi savaş suçlularımız var.” değerlendirmesini yaptı.

Benjamin, uluslararası kamuoyunu Refah’a ve Gazze’nin diğer bölgelerine acilen insani yardımların ulaştırılması için sınır ve limanların açılması noktasında acilen birlik olmaya çağırdı.

Küresel pay piyasalarında, ABD’de beklentilerin altında gelen büyüme verilerine karşın bireysel tüketim harcamalarının güçlü olduğuna ilişkin sinyaller alınmasıyla karışık bir seyir izleniyor.

Fed’in ne zaman faiz indirimlerine başlayacağına ilişkin belirsizlik devam ederken, makroekonomik verilerden alınacak sinyallerin bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik ipuçları vermesi bekleniyor.

Dün açıklanan verilere göre, ABD ekonomisi 2023’ün dördüncü çeyreğinde yüzde 3,2 büyüyerek beklentilerin alında kaldı. Ülkenin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ocak ayında yayımlanan öncü verilerde, ekonominin geçen yılın dördüncü çeyreğinde yüzde 3,3 büyüdüğü kaydedilmişti.

Analistler, ABD ekonomisinin geçen yılın son çeyreğinde güçlü tüketim harcamalarının etkisiyle sağlam bir büyüme kaydettiğini, ancak büyümenin az da olsa hız kaybetmiş gibi göründüğünü belirtti.

Ayrıca, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor’s (S&P), ABD ekonomisinin emsallerinden daha iyi performans göstermeye devam ettiğini, politika faizlerindeki keskin artışa rağmen 2023’te büyümenin arttığı tek büyük gelişmiş ekonomi olduğunu bildirdi.

Fed’in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği ve bugün açıklanacak çekirdek kişisel tüketim harcamaları verisinin yatırımcıların odağında olduğuna işaret eden analistler, Fed’in faiz indiriminin zamanlamasına ilişkin beklentileri büyük ölçüde etkileyebilecek verinin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini aktardı.

Fed yetkililerin sözle yönlendirmeleri de verilerin önemine işaret etmeye devam ediyor. New York Fed Başkanı John Williams bankanın muhtemelen bu yılın sonlarında faiz indirimine gideceğini kaydederek, 2024’te üç faiz indirimi yapılmasını “makul bir başlangıç” olarak değerlendirdi. Williams, Fed’in yüzde 2’lik sürdürülebilir enflasyon yolculuğunda hala kat edecek yolu olduğunu aktardı.

Boston Fed Başkanı Susan Collins de Fed’in bu yılın sonlarında politikayı gevşetmeye başlamasının muhtemelen uygun olacağına inandığını belirtirken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic ise para politikasına sabırlı bir yaklaşımdan yana olduğunu bildirdi.

Söz konusu gelişmelerin ardından para piyasalarında, Fed’in martta politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın ilk faiz indirimine gitme ihtimali ise mayısta yüzde 20 ve haziranda yüzde 64 ile fiyatlanıyor.

Öte yandan, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de dün 4 baz puan düşüşle yüzde 4,26’ya gerilemesinin ardından bugün yüzde 4,28 seviyesinde dengelendi.

Dün yüzde 0,1 artışla 104 seviyesinden günü tamamlayan dolar endeksi, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 103,9’da bulunuyor.

Ons altın fiyatı yüzde 0,1 yükselişle 2 bin 35 dolardan alıcı bulurken, Brent petrolün varil fiyatı yatay bir seyirle 82 dolardan işlem görüyor.

Kripto para piyasası tarafında ise Bitcoin, 64 bin doları test ederek, Kasım 2021’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bitcoin, şu sıralarda 62 bin 500 dolarda dengelendi.

Analiz şirketi Coinmarketcap’in verilerine göre, Bitcoin dahil küresel kripto para piyasasının değeri son 24 saatte yüzde 3,3 artarak 2 trilyon 230 milyar doları aştı.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,55, S&P 500 endeksi yüzde 0,17 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,06 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında ise dün karışık seyir hakim olurken, bugün gözler Almanya’da öncü enflasyon verilerine çevrildi.

Geçen hafta küresel pay piyasalarında yaşanan ralli ile Almanya ve Fransa borsaları da zirvelerini yenilerken, bu hafta Almanya’da DAX 40 endeksinin yeni zirveler görmeye devam etmesi dikkati çekiyor.

Analistler, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faizleri ne zaman indirmeye başlayacağına ilişkin belirsizliğin devam ettiğini belirterek, bölge genelinde açıklanacak makroekonomik verilerin söz konusu belirsizliği azaltabileceğini dile getirdi.

ECB üyelerinin sözle yönlendirmeleri de takip edilirken, Başkan Yardımcısı Luis de Guindos dün, kararların tarihlere değil verilere bağlı olduğunu kaydederek, bankanın enflasyonun hedefine doğru gideceğine ikna olduğunda faizleri düşüreceğini yineledi.

Öte yandan, Avrupa’da 30’dan fazla medya kuruluşu, reklam teknolojisinde hakim konumunu kötüye kullandığı iddiasıyla Google aleyhine dava açarak, şirketten 2,1 milyar avro tutarında tazminat talebinde bulundu.

Düşüş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının hemen altında 1,0830’da bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,76 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,27 azalırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,25 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında da karışık seyir öne çıktı.

Çin hükümetinin ekonomiyi destekleyici yeni paketler duyuracağına yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam ederken, bugün Japonya’da açıklanan sanayi üretimi verilerinin beklentilerin altında kalması dikkati çekti.

Japonya’da öncü sanayi üretimi ocakta yüzde 7,5 geriledi. Söz konusu verinin yüzde 6,7 düşmesi bekleniyordu.

Öte yandan, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Yönetim Kurulu Üyesi Hajime Takata’nın, bankanın negatif faiz oranı politikasından vazgeçme konusunun ivme kazandığına ilişkin sinyal vermesinin ardından Japon yeni dolar karşısında değer kazandı.

Dün yüzde 0,1 artışla günü 150,7 seviyesinden tamamlayan dolar/yen paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,4 altında 150 seviyesinde bulunuyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kazandı.

Yurt içinde dün satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,28 değer kaybıyla 9.062,36 puandan tamamlarken, bugün gözler GSYH başta olmak üzere yoğun veri gündemine çevrildi.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Gayri Safi Yurt içi Hasılanın (GSYH) geçen yılın 4. çeyreğinde yüzde 3,97 arttığını tahmin etti.

Ekonomistlerin 2023 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 4,40, 2024 sonuna ilişkin büyüme tahminlerinin ortalaması ise yüzde 3,44 oldu.

Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 31,2015’ten tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,2190 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, Brezilya’da G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’na katılan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan’ın, gerçekleştirecekleri görüşmelere ilişkin haber akışı da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, bugün yurt içinde büyüme ve TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) özeti başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı ve öncü enflasyon ile ABD’de kişisel tüketim harcamalarının yanı sıra haftalık işsizlik maaşı başvurularının yatırımcıların odağına yerleştiğini söyledi.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.000 ve 8.900 seviyelerinin destek konumunda olduğunu bildiren analistler, 9.100 ve 9.200 puanın ise direnç olarak öne çıktığını kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, 4.çeyrek GSYH

10.00 Türkiye, ocak ayı hizmet ÜFE

11.55, Almanya, şubat ayı işsizlik oranı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.00 Almanya, şubat ayı TÜFE

16.30 ABD, ocak ayı kişisel gelirler ve harcamalar

16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimine ne zaman başlayacağına yönelik belirsizlik devam ederken, bugün ABD’de açıklanacak büyüme verisi öncesi temkinli bir seyir izleniyor.

Geçen hafta gündemin odağında bulunan ABD’li büyük teknoloji şirketlerinin finansal sonuçları yerini ülkedeki makroekonomik verilere bırakırken, ABD’de bugün açıklanacak Gayri Safi Yurt içi Hasılanın (GSYH) yanı sıra yarınki enflasyon ve tüketici harcamaları verilerinin piyasalarda oynaklığı artırabileceği düşünülüyor.

Analistler, söz konusu makroekonomik verilerin Fed’in gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ipuçları verebileceğini belirterek, banka yetkililerinin sözle yönlendirmelerinin de yatırımcıların odağında yer aldığını bildirdi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, dün yaptığı açıklamada, enflasyonun düşürülmesinde kaydedilen ilerlemeyi durdurabilecek ve fiyat baskılarının yeniden artmasına neden olabilecek yukarı yönlü riskler göz önüne alındığında faiz oranlarını düşürmek için aceleleri olmadığını ifade etti.

Para piyasalarında büyüme verisi öncesi, Fed’in martta politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın ilk faiz indirimine gitme ihtimali ise mayısta yüzde 19 ve haziranda yüzde 61 ile fiyatlanıyor.

Öte yandan, Brezilya’nın Sao Paulo kentinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısından gelecek haber akışı da yatırımcıların odağına yerleşti.

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, toplantı öncesi yaptığı açıklamada, geçen yıl küresel ekonomik büyümenin dirençli ve tahmin edilenden daha güçlü olduğunu belirterek, enflasyonun ise düştüğünü ve ekonomilerin yaklaşık yüzde 80’inde bu yıl da düşmeye devam etmesinin beklendiğini söyledi.

ABD’de dün açıklanan makroekonomik verilere göre ise dayanıklı mal siparişleri, ocakta aylık bazda yüzde 6,1 ile beklentilerin üzerinde azaldı ve Nisan 2020’den bu yana en büyük düşüşünü kaydetti.

Conference Board (CB) Tüketici Güven Endeksi de şubatta aylık 4,2 puan azalışla 106,7’ye gerileyerek 4 aydan sonra ilk kez düşüş gösterdi.

ABD’de S&P Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi ise geçen yıl aralıkta bir önceki aya göre yüzde 0,2 arttı.

Söz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,30’da bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 103,9 seviyesinde seyrediyor.

Düşüş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının hemen altında 2 bin 30 dolardan alıcı buluyor.

Kızıldeniz’de devam eden jeopolitik riskler ve OPEC+’nın arz kesintilerini uzatacağına yönelik haber akışı petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklemesine karşın ABD petrol stoklarındaki artışın, fiyatları az da olsa baskıladığı görülüyor.

Dün yüzde 0,9 artışla 82,4 dolardan günü tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 82,3 dolardan işlem görüyor.

Kripto para piyasaları tarafında ise Bitcoin, 57 bin 250 dolarla Aralık 2021’den bu yana en yüksek seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan, dün video oyunu şirketi Sony Interactive Entertainment, küresel iş gücünün yüzde 8’ine karşılık gelen 900 çalışanını işten çıkarma planını duyurdu.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,37 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,17 artarken, Dow Jones endeksi yüzde 0,25 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç pozitif bir seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi verilerine çevrildi.

Analistler, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz indirimlerine haziranda başlayacağına ilişkin beklentilerin devam ettiğini anımsatarak, cuma günü bölgede açıklanacak enflasyon verilerinin özellikle ECB’nin atacağı adımlara dair sinyaller verebileceğini dile getirdi.

Öte yandan, avro/dolar paritesi şu sıralarda yüzde 0,1 azalışla 1,0830 seviyesinde bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,02 azalırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,23, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,46 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,76 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında karışık seyir öne çıktı.

ABD pay piyasalarındaki temkinli seyir Asya’ya da taşınırken, Yeni Zelanda Merkez Bankası faiz oranını yüzde 5,50’de sabit tutarak15 yılın en yüksek seviyesinde bıraktı.

Çin tarafında ise hükümetin ekonomik aktiviteyi canlandırmaya yönelik adımlar atmaya devam etmesi beklenirken, konuya ilişkin haber akışı bölge gündeminde yerini korumaya devam ediyor.

Öte yandan dün yüzde 0,1 azalışla günü 105,5 seviyesinden tamamlayan dolar/yen paritesi, şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 150,6 seviyesinde bulunuyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,8 artarken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kaydetti.

Yurt içinde dün satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,66 değer kaybıyla 9.179,48 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 31,1426’dan tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,1630 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, bugün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan’ın, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda gerçekleştirecekleri görüşmelere ilişkin haber akışı da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ve dış ticaret istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi ile ABD’de büyüme verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.200 ve 9.300 seviyelerinin direnç, 9.100 ve 9.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı ekonomik güven endeksi

10.00 Türkiye, ocak ayı dış ticaret istatistikleri

13.00 Avro Bölgesi, şubat ayı tüketici güven endeksi

16.30 ABD, 4.çeyrek GSYH

Dr. Adam McConnel, Donald Trump’ın yaptığı son açıklama üzerine, ABD’nin NATO’dan çıkması halinde AB’nin durumunu ve Türkiye’nin NATO üyesi ülkelerle geleceğini AA Analiz için kaleme aldı.

***

“Taraflar Avrupa veya Kuzey Amerika’da içlerinden birine veya birkaçına karşı yapılacak silahlı bir saldırının hepsine karşı yapılmış bir saldırı sayılacağı ve dolayısıyla böyle bir silahlı saldırının vuku bulması halinde her birinin Birleşmiş Milletler (BM) şartının 51. maddesi ile tanınan bireysel veya toplu meşru müdafaa hakkını kullanarak silahlı kuvvet kullanılması da dahil olmak üzere gerekli gördüğü her türlü tedbiri bireysel olarak ve diğer taraflarla birlikte derhal almak suretiyle saldırıya uğrayan taraf veya taraflara yardım edeceği hususunda mutabık kalmışlardır.”[1]

“Türkiye’nin, NATO Müttefiklerinin tam rızası ve anlayışı olmadan Sovyet müdahalesine yol açacak bir adım atması durumunda, NATO müttefiklerinizin Türkiye’yi Sovyetler Birliği’ne karşı koruma yükümlülükleri olup olmadığını değerlendirme şansına sahip olmadıklarını umarım anlayacaksınız.”[2] Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya yönelik son tehditlerinin yarattığı şok [3] ve panik [4] halini izlemek eğlenceli olmakla birlikte son derece trajik tonlar içeriyordu. Günün teması şaşkınlıktı. Bu nedenle ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris sinirleri yatıştırmakla görevlendirildi. Ancak tarihi anın farkındalığını ifade etmek ve dikkatli davranmak yerine, kendisi ya da konuşma yazarları son derece sönük bir söylemi tercih etti; “Uluslararası kural ve normları savunmalıyız.”[5] Bunu tam da ABD’nin Gazze’de ateşkes çağrısı yapan bir dizi Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararını veto ederken ve İsrail’in bu “uluslararası kural ve normları” en kanlı ve iğrenç şekilde ihlal etmesini engellemekten tamamen aciz olduğunu kanıtladığı bir zamanda söyledi. Washington’daki yetkililer sözde ideallerini yerine getirmezken ya da getiremezken bu tür basmakalıp sözlere kim inanır?

Türkiye’nin NATO gerçeği

Türkiye-ABD ilişkilerinin 25 yıllık bir gözlemcisi olarak, Trump’ın savunma harcamalarında payına düşeni yapmayan NATO üyelerini Rusya’yla tehdit etmesinin ardından aklıma tek bir özlü söz geldi; “Peki, nasıl bir hismiş?” Açıkçası, Trump’ın tehdidinin NATO başkentlerinin çoğunda yol açtığı telaş ve endişeye hiç sempati duyamadım. Türkiye, Haziran 1964’ten bu yana NATO Anlaşması’nın tüm üyeleri eşit derecede bağlayan bir karşılıklı savunma sözleşmesi olmadığı gerçeğiyle yaşadı. 5. madde sadece Washington’ın karar vermesi halinde uygulanabilirdi. Almanya Şansölyesi Olaf Scholz’un iddia ettiğinin aksine, Türkiye NATO’nun tam olarak “hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için”[6] olmadığını uzun zamandır biliyordu. Scholz da hiçbir tarihsel farkındalık göstermeden ve anın aciliyetine yenik düşerek, “NATO’nun yardım garantisinin herhangi bir şekilde göreceli hale getirilmesi sorumsuzca ve tehlikelidir ve yalnızca Rusya’nın çıkarınadır”[7] ifadelerini kullandı. Buna yürekten katılıyorum. Ancak eski ABD Başkanı Lyndon Baines Johnson’ın Ankara’ya gönderdiği kötü şöhretli mektup kamuoyuna yansıdığında, diğer NATO üyeleri Başkan’ın tutumunun NATO Anlaşması’nın ihlali anlamına gelebileceği veya ABD’nin kararlılığına duyulan genel güvenin bu tür duygular nedeniyle zayıflayabileceği yönünde özel bir endişe ifade etmemişlerdi. Tam tersine, Türkiye “güvenilmez” aktör olarak yaftalanmıştı ve ABD, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs müdahalesinden sonra Ankara’ya silah ambargosu uygulayacak kadar ileri gitti.[8]

Washington’ın bu tutumu Türkiye’yi son 40 yılda kendi yerli savunma sanayisini geliştirmeye zorladı.[9] Türkiye ayrıca İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılımını diğer NATO üyelerinden taviz koparmak için bir levye olarak kullanmak zorunda kaldı çünkü NATO’da Türkiye’ye eşit meşruiyet tanınmadı. Bu tavizlerin ilgili olduğu konular – F-16 modernizasyon kitleri, İsveç ve Kanada’nın uyguladığı silah ve teknoloji ambargoları, NATO’nun hem Suriye’de hem de Avrupa’da terör örgütü PKK/SDF’ye yönelik samimiyetsiz tutumu – asla böyle bir siyasi zorlamaya ihtiyaç duyan konular olmamalıydı. Aslında bu konulardaki politikalar Washington ya da Brüksel’deki yetkililerin aklına geldiği andan itibaren hatalıydı. Eğer Washington ve diğer NATO başkentleri bu konulara mantıklı, tarafsız ve dürüst bir şekilde yaklaşsalardı, Ankara ile NATO’nun geri kalanı arasındaki ilişkiler son 10 yılda herkesin yararına olacak şekilde çok daha sorunsuz olurdu.

ABD’siz NATO mu?

Trump’ın ABD’yi NATO’dan çıkarma tehdidi de bir o kadar çılgıncaydı ve görebildiğim kadarıyla açıkça dile getirilmeyen sonuçları Brüksel’de tüyleri diken diken etti. Zira Washington’ın olmadığı bir NATO, Türkiye’yi İngiltere’yle birlikte ittifakın iki baskın askeri gücünden biri haline getirecektir. Türkiye büyük bir farkla NATO’nun en büyük 2’nci konvansiyonel ordusuna sahip ve önde gelen bir insansız hava aracı gücü olarak ortaya çıktı. Ankara önemli yerli savunma üretim kapasitelerine sahip ve son 10 yıldır Suriye, Libya ve Kafkas Dağları gibi çeşitli yerlerde Rus kuvvetleriyle karşı karşıya geldi. İlginçtir ki Trump’ın tehditleri ve Avrupa’nın askeri kapasite eksikliği hakkındaki son analizler, Türkiye hakkında kayda değer bir şey söylemekten özenle kaçınıyor. [10]

ABD’nin NATO’dan çıkmasıyla birlikte, yıllardır Türkiye’yi 2’nci sınıf bir üye olarak gören bazı NATO başkentlerinin Ankara’nın ittifak içindeki liderlik rolünün artmasını kabul etmekten başka çareleri kalmayacak. Daha önce Türkiye’nin NATO’nun Doğu Akdeniz güvenlik düzenlemelerinin lideri haline getirilmesi gerektiğini savunmuştum.[11] Ancak ABD’nin NATO’dan çıkması bir adım daha ileri giderek Türkiye’yi Orta ve Batı Avrupa’nın tüm güvenlik düzenlemelerinin lideri haline getirecektir.

Türkiye-ABD işbirliği yenileniyor mu?

Türk parlamentosunun İsveç’in NATO üyeliğini onaylamasının, diğer NATO üyelerinin Türkiye için önemli konularda attıkları telafi edici adımların ve Ankara ile Washington arasındaki son görüşmelerin ardından, birçok analist ilişkilerin yenilenmesinden bahsetmeye başladı.[12] New Jersey Senatörü Bob Menendez’in ayrılması Türkiye için Kongre atmosferini iyileştirmiş gibi görünüyor. Geçmişte Menendez’in agresif Türkiye karşıtı söylemini yineleyen New Hampshire Senatörü Jeanne Shaheen bile geçtiğimiz hafta Ankara’da olmaktan gerçekten memnun görünüyordu.[13]

Öte yandan, ABD’li yetkililerin son 10 yılda Türkiye’ye karşı attığı pek çok üzücü adım ve ABD’nin PKK’nın Suriye kolunu desteklemeye devam etmesi, ilişkilerin yenilenmesine yönelik umutların yeni gelişmelere kadar beklemesi gerektiğini açıkça gösteriyor. Sonuç olarak, kasım ayındaki ABD seçimleri yaklaşır, Rusya Ukrayna’daki konumunu iyileştirirken ve Gazze’deki çatışma azalma belirtisi göstermezken, ABD ve NATO yetkililerinin Ankara ile ilişkileri yeniden inşa etmeleri için bir fırsat penceresi açılmış olabilir. Trump odaklı kıyamet senaryolarının hiçbiri gerçekleşmese bile, aynı ABD ve NATO yetkilileri Türkiye hakkındaki önyargılarını daha rasyonel ve dengeli bir şekilde değerlendirebilirlerse daha kalıcı bir ilerleme sağlanabilir.

[1] Kuzey Atlantik Anlaşması’nın 5. maddesi.

[2] U.S. President Lyndon Baines Johnson (LBJ) to Türkiye’s President İsmet İnönü, 5 June 1964. Referans için bakınız: The Middle East Journal, Summer 1966, s. 387.

[3] https://www.nytimes.com/2024/02/15/us/politics/trump-nato-threat.html#: ~: text=News%20Analysis-,Trump’s%20NATO%20Threat%20Reflects%20a%20Wider%20Shift%20on%20America’s%20Place,segment%20of%20the%20American%20public.

[4] https://www.nytimes.com/2024/02/16/world/europe/biden-putin-navalny.html

[5] Ibid.

[6] https://www.nytimes.com/2024/02/14/world/europe/europe-nato-trump-ukraine.html

[7] Ibid.

[8] The official U.S. documents from the era make clear that Washington saw Greece as the primary impediment to a solution in Cyprus, but Türkiye was treated as the malcontent. See: https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v16

[9] Örneğin, bakınız: Füsun Türkmen, Türkiye-ABD İlişkileri, s. 98-105; Nasuh Uslu, Türk-Amerikan İlişkileri, s. 177-179; Suha Bölükbaşı, “The Johnson Letter Revisited,” Middle Eastern Studies, Temmuz 1993, s. 505-506.

[10] https://www.nytimes.com/2024/02/14/world/europe/europe-nato-trump-ukraine.html; https://www.nytimes.com/2024/02/18/world/europe/europe-russia-munich-conference.html

[11] https://www.aa.com.tr/en/analysis-news/-turkey-s-new-regional-security-role-70-years-late/1350816

[12] https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkish-president-erdogan-receives-us-senators-in-ankara/3143313; https://www.reuters.com/world/us-turkey-ties-now-have-significant-momentum-senator-murphy-says-2024-02-21/; https://www.mfa.gov.tr/sayin-bakanimizin-abd-li-senatorler-jeanne-shaheen-ve-chris-murphy-yi-kabulu–20-subat-2024–ankara.en.mfa; https://carnegieendowment.org/2024/02/12/can-f-16-deal-revive-turkish-american-partnership-pub-91606

[13] https://www.aa.com.tr/en/world/interview-us-senator-lauds-positive-relations-with-very-important-ally-turkiye/3144760

[Dr. Adam McConnel, 9 yıl boyunca Türk Tarihi dersleri verdiği Sabancı Üniversitesinde Tarih alanında yüksek lisans ve doktora derecesine sahiptir.]

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) ne zaman faiz indirimine başlayacağına yönelik belirsizliğin devam etmesiyle temkinli bir seyir izleniyor.

Geçen hafta teknoloji şirketleri öncülüğünde yaşanan rallinin ardından yatırımcıların daha temkinli davrandığı görülürken, hafta boyunca ABD’de açıklanacak makroekonomik verilerin Fed’in gelecek dönemlerde atacağı adımlara ilişkin sinyaller verebileceği düşünülüyor.

Analistler, yarın ABD’de açıklanacak büyüme verileri öncesinde küresel pay piyasalarında risk iştahının düşük seyrettiğini belirterek, Fed yetkililerinin sözle yönlendirmelerinin de yatırımcıların odağında bulunduğunu kaydetti.

Para piyasalarında, Fed’in martta politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakıldığını anımsatan analistler, bankanın ilk faiz indirimine gitme ihtimalinin ise mayısta yüzde 16 ve haziranda yüzde 60 ile fiyatlandığını aktardı.

Öte yandan, ABD’de çip üretiminin ve bu konudaki bilimsel araştırmaların artırılmasına yönelik düzenlenen CHIPS ve Bilim Yasası kapsamındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Ticaret Bakanı Gina Raimondo, ileri teknoloji mantık çipi üretimine yapılan yatırımların ülkeyi 10 yılın sonunda dünyadaki gelişmiş mantık çiplerinin yaklaşık yüzde 20’sini üretme yoluna sokacağını düşündüklerini belirtti.

Yasa, yarı iletken üretimi için 52,7 milyar dolarlık desteğin yanı sıra yarı iletken fabrikalarının kurulumunu teşvik etmek için 4 yıllığına yüzde 25’lik vergi indirimini içeriyor.

Ayrıca, dün Uluslararası Para Fonu (IMF), orta vadeli büyüme beklentilerinin zayıf kalmaya devam ettiğini belirterek, ticaretin yeniden canlandırılması, yapay zekanın potansiyelinin en üst düzeye çıkarılması, borç darboğazlarının önlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele için işbirliğinin gerekli olduğunu bildirdi.

Dün ABD’de açıklanan verilere göre, yeni konut satışları, ocakta aylık bazda yüzde 1,5 artışla 661 bine çıkmasına rağmen piyasa beklentilerini karşılayamadı.

Söz konusu gelişmelerin ardından dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puanlık artışla yüzde 4,28’e çıkarken, bugün önceki kapanışının hemen altında seyrediyor.

Dün yüzde 0,2 azalışla günü 2 bin 32 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, şu sıralarda yüzde 0,1 artışla 2 bin 34 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu’daki gelişmeler de yakından takip edilirken, petrol fiyatlarında yaşanan oynaklık dikkati çekiyor. Dün yüzde 1 artışla günü 81,7 dolardan kapatan Brent petrolün varil fiyatı, bugün önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 81,6 dolardan işlem görüyor.

Kripto para piyasaları tarafında ise Bitcoin 57 bin doların üzerini test ederek Aralık 2021’den bu yana en yüksek seviyesine çıkarken, söz konusu yükselişte MicroStrategy’nin 155 milyon dolarlık Bitcoin aldığına yönelik haber akışı etkili oldu. Bitcoin şu sıralarda 56 bin doların üzerinde dengelendi.

Diğer yandan, ABD’li teknoloji devlerinden Microsoft, OpenAI’nin Fransız rakibi Mistral AI ile yeni ortaklık kurduğunu duyururken, ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), süpermarket zinciri Kroger’in rakibi Albertsons’ı 24,6 milyar dolara satın almak için yaptığı anlaşmayı market fiyatlarını artıracağı gerekçesiyle engellemek için dava açtı.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,13, S&P 500 endeksi yüzde 0,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,16 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da dün Almanya hariç negatif seyir hakim oldu.

Dün Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurul oturumunda Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yıllık Raporuna ilişkin açıklamalarda bulunan ECB Başkanı Christine Lagarde, enflasyonda düşüş sürecinin devam etmesini beklediklerini söyledi.

Avro Bölgesi’nde ekonomik faaliyetin 2023’te zayıf seyrettiğini ve büyümenin son çeyrekte durgunlaştığını anımsatan Lagarde, “Ücret artışlarının önümüzdeki çeyreklerde enflasyon dinamikleri üzerinde giderek daha önemli bir etken haline gelmesi bekleniyor.” dedi.

Öte yandan, yükseliş eğilimini üst üste 10’uncu işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının hemen üzerinde 1,0860 seviyesinde bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,46 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,44 değer kaybederken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,02 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında karışık seyir öne çıktı.

Japonya’da bugün açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) gelecek aylarda negatif faiz politikasına son verebileceğine yönelik beklentileri artırdı.

Japonya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocakta yıllık yüzde 2,2 artarken, çekirdek TÜFE yüzde 2 artış gösterdi.

Söz konusu gelişmelerin ardından dolar/yen paritesi yüzde 0,2 düşüşle 150,4 seviyesine kadar geriledi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 azalırken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 değer kazandı.

Yurt içinde dün satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 değer kaybıyla 9.334,13 puandan tamamlarken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu da 9.450,48 puana taşıdı.

Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 31,1056’dan tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,1400 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, bugün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’na katılmak üzere Brezilya’ya gitmesi bekleniyor.

Brezilya’nın Sao Paulo kentinde gerçekleştirilecek toplantıda, cuma gününe kadar Şimşek’in çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirmesi beklenirken, konuya ilişkin haber akışı da yatırımcıların odağında olacak.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da Gfk tüketici güven endeksi ile ABD’de dayanıklı mal siparişleri ve konut fiyat endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.400 ve 9.500 seviyelerinin direnç, 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, mart ayı GfK tüketici güven endeksi

16.30 ABD, ocak ayı dayanıklı mal siparişleri

16.55 ABD, aralık ayı konut fiyat endeksi

ABD Hava Kuvvetleri askeri Aaron Bushnell’in, Filistin’deki soykırıma ortak olmayacağını söyleyerek kendisini ateşe vermesi, sosyal medyanın gündemine oturdu. Buna rağmen özellikle ABD basını, öldüğü açıklanan Bushnell’in eyleminin gerekçesini başlıklarına taşımamayı tercih etti.

NEFESİ KESİLENE KADAR “FİLİSTİN’E ÖZGÜRLÜK” DİYE BAĞIRDI

ABD Hava Kuvvetlerinde aktif görevde olan 25 yaşındaki Bushnell, dün Washington yerel saatiyle 13.00 sularında İsrail’in Washington Büyükelçiliği önünde “Artık soykırıma iştirak etmeyeceğim. Şimdi oldukça şiddetli bir protesto düzenleyeceğim ancak Filistinlilerin işgalcilerin elinde yaşadıkları karşısında benim eylemim çok da büyük bir şey değil” dedikten sonra başından aşağı benzin dökerek kendisini ateşe verdi. Kamuflaj elbisesi içindeki Bushnell, nefesi kesilene kadar “Filistin’e özgürlük!” diye bağırdı.

“BU FOTOĞRAFIN DÜNYADAKİ TÜM GAZETELERİN İLK SAYFASINDA YER ALMASI GEREKİYOR”

İsrail’in Washington Büyükelçiliği önünde kendisini yakan ve daha sonra yaşamını yitirdiği açıklanan Bushnell’in görüntüleri, sosyal medyada yayılırken çeşitli platformlarda birçok kişi konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Sivil toplum kuruluşu Vatansever Vizyon (PVA) Yönetim Kurulu Başkanı ve Birleşmiş Milletlerdeki (BM) Temsilcisi Mohamed Safa, Bushnell’in alevler içerisindeki ekran görüntüsünü paylaşarak, “Bu fotoğrafın dünyadaki tüm gazetelerin ilk sayfasında yer alması gerekiyor” yorumunu yaptı.

HABERLERİN MANŞETLERİNE DİKKAT ÇEKTİLER

Ulusal İran-Amerikan Konseyinin Kıdemli Araştırma Üyesi Assal Rad, New York Times, Reuters, CNN ve Washington Post’un Bushnell’in kendisini ateşe vermesine dair yayımladıkları haberlerin manşetlerine dikkati çekti. Yazar Rad, bu yayın kuruluşlarının manşetlerinde askerin kendisini yakma sebebine değinilmediğine işaret etti.

Al Jazeera muhabiri Rami Ayari, “Fotoğrafına baktığımda, Filistin’deki soykırıma karşı durmak için yaşadığı acıyı düşünürken ağlıyorum” ifadelerinin ardından, Bushnell’in “fedakarlığının boşa gitmemesi ve tüm dünyada duyulması” için çağrı yaptı. İngiliz müzisyen Lowkey de “Muhtemelen The Wall Street ya da New York Times, çok yakında Bushnell’i karalayan makale yazması için İsrailli eski bir istihbarat ajanını tutacak” iddiasında bulundu.

ABD BASINI, ASKERİN GAZZE MESAJINI BAŞLIKLARINDA GÖRMEDİ

ABD askerinin eylemi ve kendisini ateşe verdiği görüntüler, sosyal medyada “Gazze için protesto” başlığıyla yayılmasına rağmen önde gelen ABD’li medya kuruluşları, olayı yansıtırken başlıklarında Bushnell’in Gazze, Filistin ve soykırımla ilgili mesajlarını kullanmaktan kaçındı. New York Times, Washington Post, CNN, Fox, Forbes, Associated Press ve Huffington Post, Bushnell’in soykırım ifadesini ve Filistin’e özgürlük çağrısını başlıklarına taşımadı.

İngiliz Reuters haber ajansı, The Mirror, Telegraph, The Guardian ve BBC de Bushnell’in eylemini, “ABD’li havacı kendisini İsrail Büyükelçiliği önünde ateşe verdi” ifadeleriyle başlığa taşımakla yetindi. Bir diğer İngiliz yayın kuruluşu The Independent ise eylemin “soykırım protestosu” olarak yapıldığını okuyucularıyla başlıktan paylaştı.

Fransız basınının önde gelen medya kuruluşlarından Le Figaro, France 24, Le Parisien, FranceTvInfo, Bushnell’in eylemini “İsrail-Hamas/Gazze savaşı” başlığı altında yayımladı. Bushnell’in Filistin’e özgürlük ve soykırım ifadeleri ise haberlerin içinde yer aldı. Avustralya’da yayın yapan 9news haber sitesi de başlıklarında seçici davranarak askerin “soykırım”a ilişkin ifadelerini kullanmadı.

ASYA BASINI OLAYI BÖYLE DUYURDU

Hindistan merkezli Times of India ve Hindustan Times sitelerinin kendisini ateşe veren ABD askerine ilişkin haberlerinde “Özgür Filistin” ifadesi başlığa taşındı. Haberlerde askerin kimliğine ve sosyal medya faaliyetlerine ilişkin detaylar paylaşılırken yetkililerden gelen açıklamalara da yer verildi.

Katar merkezli Al Jazeera kanalı da Bushnell’in eylemini okuyucularıyla “ABD’li havacı soykırımı protesto için kendisini İsrail Büyükelçiliği önünde ateşe verdi” başlığıyla paylaştı. Pakistan’da yayın yapan The News International sitesi, Bushnell’in kendisini “Filistin’de soykırımı protesto” etmek için ateşe verdiği ifadelerini başlığa taşıdı.

Çin merkezli South China Morning Post (SCMP), konuyu haberleştirirken “soykırım” ve “Filistin’e özgürlük” ifadelerini başlığa taşımasa da ara başlıkta Bushnell’in “soykırıma ortak olmayacağına” ilişkin sözlerine yer verdi.

Küresel piyasalarda, geçen hafta Nvidia’nın son çeyrekte beklentilerin üzerinde kar açıklamasıyla artan risk iştahı yerini temkinli bir seyre bırakırken, bu hafta ABD’de büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.

Yarı iletken çip ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin, Nvidia önderliğinde gelecek dönemlerde de piyasaların yönü üzerinde etkili olması beklenirken, bu hafta gözler, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak da takip ettiği, çekirdek kişisel tüketim harcamaları verilerine çevrildi.

Analistler, geçen hafta Nvidia’nın öncülüğünde artan risk iştahının yeni haftaya başlarken törpülendiğini ifade ederek, bu hafta ABD’de açıklanacak verilerin, Fed’in gelecek dönemlerde atacağı adımlara ilişkin sinyaller verebileceğini söyledi.

Fed’in ne zaman faiz indirimine başlayacağına yönelik belirsizlik devam ederken, banka yetkililerinin açıklamaları da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Cuma günü New York Fed Başkanı John Williams, faiz indirimlerinin yılın sonlarında yapılmasının muhtemel olduğunu belirterek, faiz artışı öngörmediğini kaydetti.

Fed yetkililerinin bu hafta da sözle yönlendirmelerine devam edeceğini aktaran analistler, söz konusu yönlendirmelerin ve açıklanacak makroekonomik verilerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini dile getirdi.

Para piyasalarında, Fed’in martta politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın ilk faiz indirimine gitme ihtimali mayısta yüzde 20 ve haziranda ise yüzde 68 ile fiyatlanıyor.

Öte yandan, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya 2 baz puanlık düşüşle yüzde 4,24’ten başlarken, dolar endeksi önceki kapanışının hemen üzerinde, 104 seviyesinde bulunuyor.

Altının ons fiyatı ise 7 günlük yükseliş serisinin ardından bugün önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 2 bin 33 dolardan alıcı buluyor.

Petrol fiyatlarında küresel arz ve talep dengesi aranırken, talebin azaldığına yönelik verilerin fiyatları aşağı yönlü baskılamasına karşın Orta Doğu’da devam eden gerilim petrol arzı konusunda endişeleri artırıyor.

Söz konusu gelişmelerle birlikte, Brent petrolün varil fiyatı, cuma günü yüzde 2,1 azalırken, bugün de önceki kapanışının yüzde 0,6 altında, 80,5 dolardan işlem görüyor.

Cuma günü, New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,03 değer kazanarak 5.088,80 puanla ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,16 artarak 39.131,53 puanla tüm zamanların en yüksek günlük kapanışını kaydetti. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,28 azalışla günü tamamladı. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da cuma günü zirveler yenilenirken, bugün gözler Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmaya çevrildi.

Analistler, ECB ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) haziranda faiz indirimine başlayacağına yönelik beklentilerin devam ettiğini belirterek, bu hafta açıklanacak Avro Bölgesi’nde enflasyon verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu söyledi.

Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 0,43 artarak 497,24 puan, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,28 primle 17.419,33 puan ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,70 yükselerek 7.966,68 puan ile tüm zamanların en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirdi. İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi de yüzde 1,07 artarak 32.700,92 puanla Mayıs 2008’den bu yana en yüksek günlük kapanışını kaydetti.

Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne de negatif bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında Japonya hariç negatif bir seyir öne çıkarken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi rekor tazeledi.

Çin hükümetinin ekonomik aktiviteyi destekleyici adımlarına devam etmesi beklenirken, hükümetin cuma günü otomobil ve ev aletleri de dahil olmak üzere geleneksel tüketici ürünlerinin satışlarının artırılması yönündeki çağrısı dikkati çekti.

Öte yandan, bu hafta Japonya’da açılanacak enflasyon ve sanayi üretimi verileri yatırımcıların odağına yerleşirken, söz konusu verilerin piyasalarda oynaklığı artırabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca, demir cevheri geçen hafta yaklaşık yüzde 9 azalışla Ekim 2023’ten bu yana en düşük seviyesine gerilerken, Çin yeni yıl tatilinin sona ermesinin ardından ülkede çelik talebine ilişkin toparlanma umutları da devam ediyor.

Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 değer kaybederken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 artış kaydetti.

Yurt içinde dalgalı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, geçen haftanın son işlem gününü yüzde 0,29 değer kazancıyla 9.374,20 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Endeks gördüğü en yüksek seviye rekorunu da 9.416,70 puana taşırken, düşüş eğilimini sürdüren Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) de 284 baz puana indi.

Dolar/TL, cuma günü alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 31,0400’dan tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,0950 seviyesinden işlem görüyor.

Bu hafta yurt içinde büyüme verileri başta olmak üzere yoğun veri gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Gayri Safi Yurt içi Hasılanın (GSYH) geçen yılın 4. çeyreğinde yüzde 3,97 arttığını tahmin etti.

Ekonomistlerin 2023 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması yüzde 4,40, 2024 sonuna ilişkin büyüme tahminlerinin ortalaması ise yüzde 3,44 oldu.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de yeni konut satışları ve Dallas Fed imalat sanayi endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.400 ve 9.500 seviyelerinin direnç, 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

18.00 ABD, ocak ayı yeni konut satışları

18.00 ABD, şubat ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi

19.00 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması

ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği, Ukrayna’nın işgalinin ikinci yılında Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.

Bu yaptırımlar ayrıca, Rus muhalif Aleksey Navalni’nin hapishanedeki şüpheli ölümünün üzerinden bir hafta sonra geldi.

Yaptırım nedir?

Uluslararası ilişkilerde yaptırım kavramı, genellikle bir ülkenin diğerine saldırgan davranmasını veya uluslararası hukuku ihlal etmesini önlemek için uyguladığı söylenen cezalardır.

Yaptırımlar, savaşa girmek dışında ulusların alabileceği en sert önlemler arasında yer alıyor ve diplomasinin önemli bir aracını teşkil ediyor.

Rusya’ya yönelik son yaptırımlar neler?

ABD, Ukrayna’yı işgali ve muhalif Aleksey Navalni’nin hapishanedeki ölümü nedeniyle Rusya’ya 500’den fazla yeni yaptırım getirdi.

100’e yakın firma veya kişiye ihracat kısıtlaması getirilecek. ABD Hazine Bakanlığı bunun, savaşın başlangıcından beri tek seferde en fazla yaptırım öngören paket olduğunu duyurdu.

İngiltere, Navalni’nin öldüğü Kuzey Kutbu’na yakın ücra bir bölgede yer alan hapishanenin altı yöneticisinin mal varlığını dondurdu ve İngiltere’ye girmelerini yasakladı.

İngiltere ayrıca Rusya’nın metal, elmas ve enerji ihracatına da yeni yasaklar getirdi.

Avrupa Birliği (AB) de 200 şirket ve kişiye yönelik yaptırımlar açıkladı. Moskova bu karara daha fazla AB yetkilisinin Rusya’ya girişini yasaklayarak karşılık verdi.

Yaptırım getirilenler arasında, Kuzey Kore savunma bakanı da dahil olmak üzere, Kuzey Kore silahlarının Rusya’ya nakliyesinde yer alan 10 Rus şirketi ve kişi de yer alıyor.

Rusya’ya şimdiye kadar hangi yaptırımlar uygulandı?

Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana ABD, İngiltere ve AB’nin yanı sıra Avustralya, Kanada ve Japonya gibi ülkeler de Rusya’ya 16.500’den fazla yaptırım getirdi.

Yaptırımlarla Rusya’nın ekonomisini hedef aldılar.

Rusya’nın toplam döviz rezervlerinin yaklaşık yarısı olan 350 milyar dolar değerindeki döviz rezervi donduruldu.

AB, Rus bankalarının varlıklarının yaklaşık %70’inin de dondurulduğunu ve bazılarının Swift işlemlerinin dışında tutulduğunu söylüyor.

Batılı ülkeler ayrıca:

Rusya’nın petrol endüstrisi de hedef alındı.

ABD ve İngiltere, Rusya’dan petrol ve doğalgaz ithalatını yasakladı. AB, ham petrol ithalatını yasakladı.

G7 ülkeleri, kazancını azaltma amacıyla Rus ham petrolüne varil başına en fazla 60 dolar ödeyeceğini açıkladı.

Hangi Batılı şirketler Rusya’dan ayrıldı?

McDonald’s, Coca-Cola, Starbucks ve Heineken dahil yüzlerce büyük firma Rusya’da satış ve üretim yapmayı bıraktı.

Ancak bazıları hâlâ Rusya’da iş yapıyor.

Örneğin PepsiCo, Rusya’da gıda ürünleri satmaya devam etmekle suçlanıyor. Ayrıca BBC, ABD’li kozmetik firması Avon’un Moskova yakınlarındaki bir fabrikada üretim yaptığını ortaya çıkardı.

Rus pazarından çıkış, şirketler için oldukça zorlu başlıklardan birisi haline geldi.

Rusya yaptırımlardan nasıl sıyrıldı?

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Biz büyüyoruz, onlar ise düşüş yaşıyor” sözleriyle, Avrupa yaptırımlarının Rusya’ya zarar vermediğini iddia etti.

ABD’li bir düşünce kuruluşu olan Atlantic Council’e göre Rusya, yurt dışına G7’nin tavan fiyatından daha yüksek fiyata petrol satmayı başardı.

Yaklaşık 1.000 tankerden oluşan bir “gölge filonun” bu petrolü taşımak için kullanıldığı söyleniyor.

Uluslararası Enerji Ajansı, Rusya’nın hâlâ günde 8,3 milyon varil petrol ihraç ettiğini, Hindistan ve Çin’e yönelik satışı artırdığını söylüyor.

King’s College London’daki araştırmacılara göre Rusya, pek çok yaptırıma tabi Batı ürününü Gürcistan, Belarus ve Kazakistan gibi ülkelerden satın alarak da temin edebiliyor.

ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Dr. Maria Snegovaya, Çin’in Batı’da üretilenlere alternatif yüksek teknolojili ürünler açısından hayati bir tedarikçi olduğunu söylüyor.

“Çin, askeri üretimini sürdürmek için ihtiyaç duyduğu çipleri ve diğer bileşenleri satıyor” diyor. “Rusya, Çin’in yardımı olmadan bunu başaramazdı.”

Yaptırımların Rus ekonomisi üzerindeki etkisi ne oldu?

Uluslararası Para Fonu’na göre, savaşın ilk yılı olan 2022’de Rusya ekonomisi %2,1 oranında küçüldü.

Ancak Rusya ekonomisinin 2023’te yüzde 2,2 büyüdüğünü tahmin eden kuruluş, 2024’te ise yüzde 1,1 büyüme öngörüyor.

Yine de ABD Hazinesi, yaptırımların Rusya’ya zarar verdiğini, son iki yılda elde etmiş olabileceği ekonomik büyümeden %5 kesintiye yol açtığını iddia ediyor.

Ancak Dr. Snegovaya şu yorumu yapıyor: “Yaptırımlar Rusya’ya savaşı durduracak kadar pahalıya patlamadı ve bu da Rusya’nın bir süre daha savaşa devam edebileceği anlamına geliyor.”

ABD Hazinesi ayrıca Ukrayna’daki savaş ve yaptırımların çoğu genç ve iyi eğitimli bir milyondan fazla insanın Rusya’yı terk etmesine yol açtığını söylüyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı’na göre, Rusya hükümeti Ukrayna’daki savaşı finanse etmek için sağlık harcamalarını da kısıyor.

Düşünce kuruluşu Chatham House’tan James Nixey, “Bu durum çoğunlukla kırsal bölgelerdeki insanları etkiliyor” diyor. “Hükümet, ayaklanmalara neden olabilecek büyük şehirler yerine oralarda kesinti yapıyor.”

Türkiye-ABD Yeşil Teknoloji heyetleri TOBB’da bir araya geldi

ANKARA – Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Yeşil Teknoloji heyetleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin ev sahipliğinde düzenlenen etkinlikte bir araya geldi.

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Yeşil Teknoloji heyetleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin ev sahipliği yaptığı Greentech Tech Heyeti Çalışma Yemeği etkinliğiyle bir araya geldi. Türkiye ve ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin ele alındığı toplantıda, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2023 yılında rekor kırarak 33 milyar Dolara ulaştığı belirtildi. Yükselişin devam ettiği kaydedilirken, ikili ticaret hedefinin gelecek yıllarda 100 milyar Dolar seviyesine ulaşması olduğu ifade edildi. Öte yandan Yeşil Teknoloji misyonunun bu hedefe ulaşmada önemli bir katkı sunacağı toplantıda vurgulandı.

Toplantıda bir konuşma gerçekleştiren Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, Türkiye’nin ABD ile iyi ilişkiler içerisinde olduğunu dile getirerek, yeşil teknoloji odaklı bir misyonun ilişkilerin ilerletilmesi için bir dönüm noktası olacağını dikkati çekti. Tuzcu, “Biz ABD ile ekonomik ilişkileri daha fazla geliştirmek, ilerletmek istiyoruz. Daha fazla zaman kaybetmek istemiyoruz” açıklamasında bulundu.

“ABD şirketlerinin ekonomiye katkısı 60 milyar dolardan fazla”

İki ülke arasında rakamların yeteri kadar iyi olmadığını da söyleyen Tuzcu, “ABD dünyadaki en büyük ithalatçılardan, mal ve hizmet ihracatında da en büyüklerden birisi. Bizim karşılıklı ticaretimiz düşük. Bir ilerleme kaydettik fakat, aramızdaki ilişkinin potansiyelini yansıtacak kadar bir ilerleme kaydedemedik. Bu ilişkileri daha da artırmalıyız. Hem ülkelerimize hem de 3’üncü ülkelere de yatırım yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Türkiye’de 2 bini aşkın ABD şirket mevcut. Son 20 yılda 14 milyar dolarlık yatırıma tekabül ediyor. Ekonomiye olan katkıları ise 60 milyar dolardan fazla. 100 binden fazla kişiyi Türkiye’de istihdam ediyorlar. Türkiye’den ABD’ye yatırım yapmış şirketler de var. Onlarda ABD’deki yatırımlarını bilhassa yeşil teknoloji alanındaki yatırımlarını artırıyorlar. ABD’deki yeni yönetmelik ışığında o pazara yatırım yapmay çok daha istekliler. Çünkü o piyasada büyük bir potansiyel görüyorlar” ifadelerine yer verdi.

Tuzcu, ABD’de Türkiye’den gelen çeliğe karşı uygulanan vergilerin kaldırılması gerektiğinin altını çizerek, çelik konusunda Türkiye’nin ABD’nin sorununun bir parçası olmak istemediğini aktardı.

“İlişkilerimizin ekonomik ayağının giderek güçlenmesinden mutluluk duyuyoruz”

TOBB Başkanı Mustafa Rifat Hisarcıklıoğlu ise, ABD Ticaret Odası ve Yeşil Teknoloji heyetini ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını söyleyerek, TOBB ve ABD Ticaret Odası’nın uzun bir süredir iki ülke arasındaki iş ilişkilerinin gelişimini desteklediğini dile getirdi. Hisarcıklıoğlu, “Üyelerimizin karşılıklı yararı için ortaklığımızı genişletmeyi ve derinleştirmeyi başardık. Türk iş dünyasının çatı kuruluşu olarak Türkiye – ABD ilişkilerine her zaman öncelik veriyoruz. Türkiye-ABD ilişkilerinin üç boyutu olduğunu düşünüyoruz: Askeri-politik ve ekonomik. İlişkilerimizin ekonomik ayağının giderek güçlenmesinden mutluluk duyuyoruz. Ekonomik ilişkiler, Türk-ABD askeri ve siyasi ortaklığına da ciddi destek verecektir. Ticari ilişkilerimizi arttırmaya ve daha iyi bir yatırım ve iş ortamı sağlamaya odaklandık. Yatırımlar hali hazırda ekonomik ilişkilerimizin önemli bir boyutu haline gelmiştir” dedi.

“Türk şirketleri ABD’de 9.7 milyar Dolar yatırım yapmıştır”

ABD’li yatırımcıların Türkiye’ye daha fazla yatırım yapmasını beklediklerini dikkati çeken Hisarcıklıoğlu, “Hali hazırda Türkiye’de faaliyet gösteren 2000 civarında Amerikan şirketi bulunmaktadır. ABD şirketlerinin toplam yatırımı 15 milyar dolara yakındır. Öte yandan ABD, yurt dışındaki Türk yatırımları için bir numaralı destinasyondur. Türk şirketleri ABD’de 9.7 milyar Dolar yatırım yapmıştır. Dolayısıyla burada bir kez daha karşılıklı yatırım potansiyelinin altını çizmek istiyorum. TOBB olarak Chicago’da ikili yatırım ve ticarete yardımcı olacak bir Ticaret Merkezi açtık. Sizleri de bu Ticaret Merkezi’nin hizmetlerinden yararlanmaya davet ediyorum. İkili ticaret hacmi 2023 yılında 33 milyar dolar gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Türk ekonomisinin üretim kapasitesi ve Türkiye’nin yatırım ortamı bu hedefe ulaşmamıza yardımcı olacaktır. Ticaret ve yatırım açısından birçok fırsatımız var. Türkiye olarak İtalya ve Çin arasında en büyük sanayi üretim hacmine sahip ülkeyiz” değerlendirmesinde bulundu.

“AB’nin kendi dışında en çok otomobil ithal ettiği ülkeyiz”

Hisarcıklıoğlu, Türkiye ve ABD’nin ticaret ortaklığına yeni ürünler ve sektörler ekleyebileceklerini kaydetti. Yeşil teknoloji misyonunun da bu yönde önemli bir katkı vereceğini, yeşil ve dijital dönüşümün, sağlıklı ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin motoru olacağını belirten Hisarcıklıoğlu, “AB’nin kendi dışında en çok otomobil ithal ettiği ülkeyiz. Turizmde dünyada en çok ziyaret edilen ilk 5 ülke arasındayız. Küresel müteahhitlik hizmetlerinde dünyanın önde gelen 250 firmasının 42’si Türk firması. Bu açıdan da Çin’in ardından dünyada ikinci sırada yer alıyoruz. Tarımsal gıda endüstrileri alanında da Avrupa’nın en büyük üreticisiyiz. Ayrıca son dönemde yaşanan olumlu gelişmelerin devam edeceğini umuyoruz ve iki müttefikin olması gereken yere geri döneceğiz. Ülkelerimiz arasındaki ticaretin daha liberal olması gerektiğine inanıyoruz. Serbest ticaret anlaşması ya da tercihli ticaret anlaşması karşılıklı ticaretin önünü açacaktır. Türkiye farklı nedenlerle ABD’nin GSP sisteminin dışında bırakıldı. Türkiye’yi sisteme yeniden entegre etmenin yollarını aramalıyız” diye konuştu.

“Sektöre özel misyonun daha ileri işbirliği alanlarının önünü açacağını düşünüyorum”

Bu tedbirler nedeniyle 2017-2022 yılları arasında Türkiye’nin ABD çelik ithalatındaki payının önemli ölçüde düştüğü bilgisini veren Hisarcıklıoğlu, “ABD yönetimini Türkiye’yi Bölüm 232 tedbirlerinin dışında tutmaya ikna etmek için desteğinize ihtiyacımız var. Bir diğer konu da Türkiye’nin ürünlerine yönelik ‘yaptırımlar’. Bu sorunların üstesinden gelmeli ve daha fazla ticaret ve yatırıma odaklanmalıyız. Yeşil Teknoloji misyonu, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile gümrük birliğini modernleştirme sürecine de yardımcı olacaktır. Dolayısıyla sektöre özel bu misyonun daha ileri işbirliği alanlarının önünü açacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Toplantıya Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Başkanlık İklim Özel Temsilciliği Kıdemli Danışmanı Büyükelçi David Thorne ve ABD Ticaret Odası Kıdemli Başkan Yardımcısı Marty Durbin de katılım sağladı.

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Yeşil Teknoloji heyetleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) ev sahipliğinde düzenlenen etkinlikte bir araya geldi.

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Yeşil Teknoloji heyetleri, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) ev sahipliği yaptığı Greentech Tech Heyeti Çalışma Yemeği etkinliğiyle bir araya geldi. Türkiye ve ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin ele alındığı toplantıda, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2023 yılında rekor kırarak 33 milyar dolara ulaştığı belirtildi. Yükselişin devam ettiği kaydedilirken, ikili ticaret hedefinin gelecek yıllarda 100 milyar Dolar seviyesine ulaşması olduğu ifade edildi. Öte yandan Yeşil Teknoloji misyonunun bu hedefe ulaşmada önemli bir katkı sunacağı toplantıda vurgulandı.

Toplantıda bir konuşma gerçekleştiren Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, Türkiye’nin ABD ile iyi ilişkiler içerisinde olduğunu dile getirerek, yeşil teknoloji odaklı bir misyonun ilişkilerin ilerletilmesi için bir dönüm noktası olacağını dikkati çekti. Tuzcu, “Biz ABD ile ekonomik ilişkileri daha fazla geliştirmek, ilerletmek istiyoruz. Daha fazla zaman kaybetmek istemiyoruz” açıklamasında bulundu.

“ABD şirketlerinin ekonomiye katkısı 60 milyar dolardan fazla”

İki ülke arasında rakamların yeteri kadar iyi olmadığını da söyleyen Tuzcu, “ABD dünyadaki en büyük ithalatçılardan, mal ve hizmet ihracatında da en büyüklerden birisi. Bizim karşılıklı ticaretimiz düşük. Bir ilerleme kaydettik fakat, aramızdaki ilişkinin potansiyelini yansıtacak kadar bir ilerleme kaydedemedik. Bu ilişkileri daha da artırmalıyız. Hem ülkelerimize hem de 3’üncü ülkelere de yatırım yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Türkiye’de 2 bini aşkın ABD şirket mevcut. Son 20 yılda 14 milyar dolarlık yatırıma tekabül ediyor. Ekonomiye olan katkıları ise 60 milyar dolardan fazla. 100 binden fazla kişiyi Türkiye’de istihdam ediyorlar. Türkiye’den ABD’ye yatırım yapmış şirketler de var. Onlarda ABD’deki yatırımlarını bilhassa yeşil teknoloji alanındaki yatırımlarını artırıyorlar. ABD’deki yeni yönetmelik ışığında o pazara yatırım yapmaya çok daha istekliler. Çünkü o piyasada büyük bir potansiyel görüyorlar” ifadelerine yer verdi.

Tuzcu, ABD’de Türkiye’den gelen çeliğe karşı uygulanan vergilerin kaldırılması gerektiğinin altını çizerek, çelik konusunda Türkiye’nin ABD’nin sorununun bir parçası olmak istemediğini aktardı.

“İlişkilerimizin ekonomik ayağının giderek güçlenmesinden mutluluk duyuyoruz”

TOBB Başkanı Mustafa Rifat Hisarcıklıoğlu ise, ABD Ticaret Odası ve Yeşil Teknoloji heyetini ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını söyleyerek, TOBB ve ABD Ticaret Odası’nın uzun bir süredir iki ülke arasındaki iş ilişkilerinin gelişimini desteklediğini dile getirdi. Hisarcıklıoğlu, “Üyelerimizin karşılıklı yararı için ortaklığımızı genişletmeyi ve derinleştirmeyi başardık. Türk iş dünyasının çatı kuruluşu olarak Türkiye-ABD ilişkilerine her zaman öncelik veriyoruz. Türkiye-ABD ilişkilerinin üç boyutu olduğunu düşünüyoruz: Askeri-politik ve ekonomik. İlişkilerimizin ekonomik ayağının giderek güçlenmesinden mutluluk duyuyoruz. Ekonomik ilişkiler, Türk-ABD askeri ve siyasi ortaklığına da ciddi destek verecektir. Ticari ilişkilerimizi arttırmaya ve daha iyi bir yatırım ve iş ortamı sağlamaya odaklandık. Yatırımlar hali hazırda ekonomik ilişkilerimizin önemli bir boyutu haline gelmiştir” dedi.

“Türk şirketleri ABD’de 9,7 milyar dolar yatırım yapmıştır”

ABD’li yatırımcıların Türkiye’ye daha fazla yatırım yapmasını beklediklerini dikkati çeken Hisarcıklıoğlu, “Halihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren 2 bin civarında Amerikan şirketi bulunmaktadır. ABD şirketlerinin toplam yatırımı 15 milyar dolara yakındır. Öte yandan ABD, yurt dışındaki Türk yatırımları için bir numaralı destinasyondur. Türk şirketleri ABD’de 9,7 milyar dolar yatırım yapmıştır. Dolayısıyla burada bir kez daha karşılıklı yatırım potansiyelinin altını çizmek istiyorum. TOBB olarak Chicago’da ikili yatırım ve ticarete yardımcı olacak bir Ticaret Merkezi açtık. Sizleri de bu Ticaret Merkezi’nin hizmetlerinden yararlanmaya davet ediyorum. İkili ticaret hacmi 2023 yılında 33 milyar dolar gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Türk ekonomisinin üretim kapasitesi ve Türkiye’nin yatırım ortamı bu hedefe ulaşmamıza yardımcı olacaktır. Ticaret ve yatırım açısından birçok fırsatımız var. Türkiye olarak İtalya ve Çin arasında en büyük sanayi üretim hacmine sahip ülkeyiz” değerlendirmesinde bulundu.

“AB’nin kendi dışında en çok otomobil ithal ettiği ülkeyiz”

Hisarcıklıoğlu, Türkiye ve ABD’nin ticaret ortaklığına yeni ürünler ve sektörler ekleyebileceklerini kaydetti. Yeşil teknoloji misyonunun da bu yönde önemli bir katkı vereceğini, yeşil ve dijital dönüşümün, sağlıklı ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin motoru olacağını belirten Hisarcıklıoğlu, “AB’nin kendi dışında en çok otomobil ithal ettiği ülkeyiz. Turizmde dünyada en çok ziyaret edilen ilk 5 ülke arasındayız. Küresel müteahhitlik hizmetlerinde dünyanın önde gelen 250 firmasının 42’si Türk firması. Bu açıdan da Çin’in ardından dünyada ikinci sırada yer alıyoruz. Tarımsal gıda endüstrileri alanında da Avrupa’nın en büyük üreticisiyiz. Ayrıca son dönemde yaşanan olumlu gelişmelerin devam edeceğini umuyoruz ve iki müttefikin olması gereken yere geri döneceğiz. Ülkelerimiz arasındaki ticaretin daha liberal olması gerektiğine inanıyoruz. Serbest ticaret anlaşması ya da tercihli ticaret anlaşması karşılıklı ticaretin önünü açacaktır. Türkiye farklı nedenlerle ABD’nin GSP sisteminin dışında bırakıldı. Türkiye’yi sisteme yeniden entegre etmenin yollarını aramalıyız” diye konuştu.

“Sektöre özel misyonun daha ileri işbirliği alanlarının önünü açacağını düşünüyorum”

Bu tedbirler nedeniyle 2017-2022 yılları arasında Türkiye’nin ABD çelik ithalatındaki payının önemli ölçüde düştüğü bilgisini veren Hisarcıklıoğlu, “ABD yönetimini Türkiye’yi Bölüm 232 tedbirlerinin dışında tutmaya ikna etmek için desteğinize ihtiyacımız var. Bir diğer konu da Türkiye’nin ürünlerine yönelik ‘yaptırımlar’. Bu sorunların üstesinden gelmeli ve daha fazla ticaret ve yatırıma odaklanmalıyız. Yeşil Teknoloji misyonu, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile gümrük birliğini modernleştirme sürecine de yardımcı olacaktır. Dolayısıyla sektöre özel bu misyonun daha ileri işbirliği alanlarının önünü açacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Toplantıya; Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Başkanlık İklim Özel Temsilciliği Kıdemli Danışmanı Büyükelçi David Thorne ve ABD Ticaret Odası Kıdemli Başkan Yardımcısı Marty Durbin de katılım sağladı. – ANKARA

Türkiye, Ocak ayı başından bu yana boş bulunan Washington Büyükelçiliği’ne Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Sedat Önal’ı atama kararı aldı. 2018-2023 yılları arasında Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak çalışan ve o dönem Türkiye-ABD ilişkilerinde yaşanan gerilimi başarıyla yönettiği bilinen Önal’ın bu göreve getirilmesi ilişkilerin geleceği açısından olumlu bir adım olarak görülüyor.

Ankara, Washington’a siyasi atama yerine kariyer diplomatı göndererek ilişkilerin kurumsal zemine dönmesi niyetini de göstermiş oldu.

Son dönemin en dikkat çeken büyükelçi atamalarından biri olan Sedat Önal’la ilgili karar, Anadolu Ajansı’nın (AA) dün akşam geçtiği bir haberle kamuoyuna duyuruldu. Haberi diplomatik kaynaklara dayandıran AA, halen Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi olarak New York’ta görev yapan Önal’ın Washington’a atandığını, yerine de Dışişleri Bakan Yardımcısı Ahmet Yıldız’ın getirildiğini duyurdu.

Diplomatik kaynaklar, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın her iki ismi arayarak yeni görevlerini tebliğ ettiğini söyledi.

Atamalara ilişkin Dışişleri Bakanlığından henüz resmi bir bilgilendirme yapılmadı. Atamaların resmiyet kazanması için kararnamelerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanması ve Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Sedat Önal, Washington Büyükelçiliği görevini, 2021-2024 yılları arasında ABD’de Türkiye’yi temsil eden Murat Mercan’dan devralacak.

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) önde gelen isimlerinden Mercan, siyasi bir karar sonucu Washington’a büyükelçi olarak atanmıştı. ABD de Türkiye’nin bu adımına eski Arizona Senatörü Jeff Flake’i Türkiye Büyükelçisi olarak atayarak yanıt vermişti.

Hükümetin Washington gibi çok önemli bir başkente siyasi atama yapması o dönem çok tartışılmış ve eleştirilmişti. Mercan sonrası Washington’a bu kez Sedat Önal gibi deneyimli bir diplomatın atanması genel olarak olumlu bulundu.

Washington’la yakın çalışan bir isim

Türkiye’nin yeni ABD Büyükelçisi, Washington’da yakından bilinen bir isim. 2018-2023 yılları arasında Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak Avrupa Birliği (AB) ile ilişkiler dışındaki tüm siyasi dosyaları takip eden Önal, Amerikalı muhataplarıyla hem ikili ilişkiler hem de bölgesel ve uluslararası konularda mesai yaptı.

Türkiye-ABD ilişkilerinin en sıkıntılı döneminde bakanlığın iki numarası olarak görev yapan Önal, ABD ile Rahip Brunson ve S-400 krizi gibi önemli ikili gerilimlerle Suriye ve Doğu Akdeniz’den kaynaklanan bölgesel sorunların yönetiminde, muhatapları ABD Dışişleri Bakan Yardımcıları Wendy Sherman ve Victoria Nuland ile birlikte önemli rol oynadı.

Büyükelçi Önal, Türk-Amerikan ilişkilerinin özellikle 2021 sonundan itibaren normalleşmesi sürecinde de etkili oldu. Önal, Joe Biden’ın ABD Başkanı seçilmesinin ardından Türk-Amerikan ilişkilerini kurumsal düzeyde yeniden rayına oturtmayı amaçlayan Stratejik Mekanizma’nın oluşturulması sürecini Dışişleri Bakanlığı adına yürüttü.

Bu çalışmaların, iki ülke dışişleri bakanları Mevlüt Çavuşoğlu ve Antony Blinken’ın temaslarını olumlu etkilediği, Ankara ve Washington’da yapılan değerlendirmeler arasında. Bu da Önal’ın atamasının ABD’de olumlu karşılandığı yorumlarına neden oldu.

Kurumsal zemine dönüş

Diplomatik kaynakların yaptıkları değerlendirmelerde, Ankara’nın Washington için bu kez siyasi bir atama düşünmemiş olmasının önemi ön plana çıkıyor. İlişkilerde son dönemde yaşanan olumlu gelişmelerin Türkiye-ABD diyaloğunu daha kurumsal zeminde yürütme motivasyonunu güçlendirdiği kaydediliyor.

Bu süreçte, Mayıs 2023 seçimlerinin ardından Dışişleri Bakanlığı’na atanan Hakan Fidan’ın da etkisinin olduğu, Fidan’ın özellikle Blinken ile çok daha sık görüşüyor olmasının önemli olduğu değerlendiriliyor. Türk-Amerikan ilişkilerinin yürütülmesinde önceki döneme oranla iki ülke dışişleri bakanlıklarının ağırlığının artması da olumlu görülen bir başka unsur.

Stratejik Mekanizma’nın ilerki aylarda dışişleri bakanları düzeyinde ABD’de toplanması öngörülen planlar arasında. Fidan ve Blinken, en son G20 Dışişleri Bakanları toplantısı sırasında ikili bir görüşme gerçekleştirdi ve ikili planda üst düzey ziyaret takvimini ele aldı. Fidan’ın ilkbaharda ABD’yi ziyaret etmesi öngörülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da Temmuz ayında Washington’da yapılacak olan NATO’nun 75. Yıl Zirvesi’ne katılması planlanıyor.

Türk-Amerikan ilişkilerinde gündem yoğun

Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir eşik Ankara’nın yaklaşık 1,5 yıl beklettiği İsveç’in NATO’ya katılım protokolünü onaylamasıyla Ocak ayında aşılmıştı. Ankara’nın bu hamlesinden hemen sonra 40 yeni F-16 savaş uçağı ve 79 modernizasyon kitinin Türkiye’ye satışı için harekete geçen Washington, Şubat ayında süreci sorunsuz tamamlamış ve satışın önünü açmıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 15 Şubat’ta gazetecilere yaptığı bir açıklamada, Türk-Amerikan ilişkilerindeki gelişmeleri değerlendirirken, “ABD ile aramızda bu son attığımız adımlar neticesinde olumlu bazı gelişmelerden söz edebiliriz. Şu anda Kongre’deki hava olumlu. Aynı şekilde Senato’dan da olumlu sesler geliyor. ABD ile benzer düşündüğümüz ya da üzerinde uzlaştığımız konuların sayısı artıyor diyebiliriz. Şu anda olumsuz bir gidiş yok, tam aksine olumlu bir gelişme var. Bu konuyla ilgili olarak ilgili bakanlar da bizdeki muhataplarına olumlu gelişmelerin olduğunu söylüyorlar” demişti.

Erdoğan’ın bahsettiği olumlu ortamın sonuçlarından biri de Ankara’ya son dönemde ABD’den yapılan üst düzey ziyaretlerdeki artış oldu. ABD Senatosu’ndan Demokrat Parti üyeleri Jeanne Shaheen ve Chris Murphy, hafta başında ziyaret ettikleri Ankara’da önce Dışişleri Bakanı Fidan, sonra da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüştü.

Her iki senatör de geçmişte Türkiye aleyhine Amerikan Kongresi’nde yapılan girişimlere aktif destek vermeleriyle biliniyor. İki senatörün Ankara’ya yaptıkları ziyaret ve verdikleri mesajlar, Türk-Amerikan ilişkilerinde son dönemde artan olumlu ortamın Amerikan Kongresi’ne de yansıdığını göstermesi açısından önem taşıyor.

Bu olumlu tabloya rağmen Önal’ı yeni görevinde önemli zorluklar da bekliyor. Bunların başında ABD’nin Kuzey Suriye’de Türkiye’nin “terör örgütü” olarak tanımladığı Halk Savunma Birlikleri’ne (YPG) desteğini sürdürmesi geliyor.

ABD, Suriye’nin kuzeydoğusunda bulunan Irak–Şam İslam Devleti (IŞİD) örgütüyle ile mücadele etmesi için YPG’ye yıllardır siyasi ve askeri destek veriyor. Türkiye ise YPG’nin “PKK’nın Suriye ayağını” oluşturduğunu ve amacının Suriye’nin kuzeydoğusunda bir devlet kurmak olduğunu vurguluyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Kuzey Suriye’deki YPG hedeflerine operasyonlarını artırarak bu coğrafyada “terörle mücadele” faaliyetlerinin devam edeceği mesajını veriyor.

ABD’nin bu politikasından yakın gelecekte geri adım atmasının beklenmemesi ise Ankara-Washington diyaloğunu etkileyecek bir unsur olarak görülüyor.

Küresel piyasalarda, Kaliforniya merkezli çip üreticisi Nvidia’nın son çeyrekte beklentilerin üzerinde kar açıklaması risk iştahını artırırken, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) para politikası kararları yatırımcıların odağına yerleşti.

Geçen yıl boyunca Nvidia önderliğinde dikkati çeken teknoloji sektörünün, şirketin son çeyrekte yıllık yüzde 769 artışla 12,29 milyar dolar net kar elde ederek tahminleri aşması ve içinde bulunulan çeyreğe ilişkin gelir beklentisini 24 milyar dolar olarak açıklamasının ardından gelecek dönemlerde de adından söz ettirmeye devam etmesi bekleniyor.

Öte yandan, dün ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına dair belirsizlik sürerken, dün yayımlanan Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları da yetkililerin para politikasını hızlı gevşetme konusunda endişeleri olduğunu gösterdi.

Tutanaklarda, Fed yetkililerinin, enflasyonun düşürülmesinde daha fazla ilerleme kaydedilmesinin beklenenden daha uzun sürebileceği ihtimaline ağırlık verdiği bildirildi.

Fed yetkililerinin, kısıtlayıcı para politikası duruşuna ne kadar süre devam edilmesi gerektiğine ilişkin belirsizliğin altını çizdiği aktarılan tutanaklarda, “Çoğu yetkili, politika duruşunu gevşetmek için çok hızlı hareket etmenin risklerine dikkati çekti ve enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2’ye düşüp düşmediğine karar verirken gelen verileri dikkatle değerlendirmenin önemini vurguladı. Ancak birkaç yetkili, aşırı kısıtlayıcı duruşun çok uzun süre sürdürülmesinin ekonomiye yönelik aşağı yönlü risklere işaret ettiğini belirtti.” ifadeleri kullanıldı.

Tutanaklar sonrası, para piyasalarında Fed’in martta faizi sabit bırakacağına dair beklentide değişiklik olmazken, bankanın mayısta faiz indirimine başlama ihtimali yüzde 29’a, haziranda başlama ihtimali de 70’e geriledi.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Richmond Fed başkanı Thomas Barkin, manşet enflasyonun düşmesine rağmen konut gibi sektörlerde fiyat baskılarının devam ettiğini vurgularken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, yakın gelecekte faiz indirimi ihtimaline karşı olduğunu dile getirdi.

Ayrıca, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), ABD’nin para politikasına ilişkin 2024 görünümünü değiştirmediğini, Fed’in haziran toplantısında politika faizini 25 baz puan, yıl sonuna kadar ise 75 baz puan düşüreceğini öngördüğünü bildirdi.

Makroekonomik veri tarafında ABD’de 30 yıl vadeli mortgage (konut kredisi) için ortalama faiz oranı yüzde 7,06 ile yeniden yüzde 7 seviyesini geçerken, geçen yıl aralıktan bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Dün piyasalar kapandıktan sonra bilançosunu açıklayan Palo Alto Networks’ün bu yıla ilişkin büyüme tahminleri de beklentilerin altında kaldı. Şirketin hisseleri bugün yüzde 28’den fazla düşüş gösterdi.

ABD’de 737 MAX 9 tipi yolcu uçağının, 5 Ocak akşamı havadayken gövdesinden bir parça kopması sonrasında hisseleri yüzde 20’den fazla düşüş kaydeden Boeing, 737 MAX programında yönetici değişikliğine gidildiğini duyurdu. Boeing hisseleri dün yaklaşık yüzde 1 düşüşle günü tamamladı.

Söz konusu gelişmeler sonrası dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan artışla yüzde 4,33’e çıkarken, şu sıralarda yüzde 4,31 seviyesinde bulunuyor.

Yükseliş eğilimini üst üste altıncı işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,2 yükselişle 2 bin 29 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler yatırımcıların odağında bulunmaya devam ederken, dün Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 0,6 artışla 82,3 dolardan tamamlamasının ardından şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 82,4 dolardan işlem görüyor.

Dün, New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,32 değer kaybederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,13 artış kaydetti. Dün piyasalar kapandıktan sonra açıklanan Nvidia bilançosunun etkileri, ABD’de endeks vadeli kontratların yeni güne pozitif bir seyirle başlamasına neden oldu.

Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç pozitif bir seyir öne çıkarken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündemine çevrildi.

Analistler, Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,4 azalmasının beklendiğini belirterek, yıllık bazda yüzde 2,8 artış öngörüldüğünü hatırlattı.

Öte yandan, Avrupa Birliği (AB), Rusya’ya Ukrayna Savaşı nedeniyle uyguladığı yaptırımlar kapsamında ilk kez Çinli şirketleri, Rusya’ya savaşta askeri destek sağlayabilecek ticari ilişkileri nedeniyle yaptırım listesine dahil etti.

Dün, İngiltere’nin en büyük bankalarından HSBC’nin hisse fiyatının, son çeyrekte vergi öncesi karındaki gerileme ve iştiraki olan Çin finans kuruluşundaki değer kaybı nedeniyle yüzde 8’den fazla gerilemesi dikkati çekti.

Almanya tarafında ise hükümet, bu yıl için daha önce yüzde 1,3 olarak açıklanan büyüme beklentisini zayıf küresel talep, jeopolitik belirsizlikler ve yüksek seyreden enflasyonun etkisiyle yüzde 0,2’ye düşürdüğünü bildirdi.

Öte yandan, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerinde Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYH) geçen yılın son çeyreğinde yüzde 0,4 büyüme kaydetti.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73 azalırken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,29, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,22 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif bir seyirle başladı.

Nvidia finansal sonuçlarının ardından vadeli piyasalarda artan risk iştahı Asya pay piyasalarına da taşınırken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi 1989’daki zirvesini tazeledi.

Japonya’da Nikkei 225 endeksi, 39.029,00 puana ulaşarak Aralık 1989’da görülen tüm zamanların en yüksek gün içi seviyesi olan 38.957,44’ü geride bıraktı.

Güney Kore Merkez Bankası ise politika faizini dokuzuncu toplantısında da yüzde 3,50’de sabit bıraktı.

Öte yandan, Japonya’da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 47,2 ile Ağustos 2020’den bu yana en düşük seviyeye gerilerken, hizmet sektörü PMI 52,5’e indi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 artış kaydetti.

Yurt içinde dalgalı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kaybıyla 9.312,12 puandan tamamlarken, bugün gözler TCMB’nin faiz kararına çevrildi.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistlerin tümü, merkez bankasının politika faizini sabit bırakmasını beklerken, ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 36,25 oldu.

Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 31,0043’ten tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,0240 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB’nin faiz kararının yanı sıra yoğun veri gündemi, dünya genelinde ise öncü imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ile ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuru verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.400 ve 9.530 seviyelerinin direnç, 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı finansal hizmetler güven endeksi

11.30 Almanya, şubat ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI

12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI

12.30 İngiltere, şubat ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI

13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı TÜFE

14.00 Türkiye, TCMB’nin faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.45 ABD, şubat ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI

Küresel piyasalarda, ABD enflasyonunun beklentileri aşmasının ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine geç başlayacağına ilişkin beklentiler güçlü duruşunu korurken, bugün açıklanacak Fed toplantı tutanakları ve Nvidia’nın finansal sonuçları öncesinde karışık bir seyir izleniyor.

Fed’in faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına yönelik belirsizlik devam ederken, ABD’de devam eden bilanço sezonunda özellikle yapay zeka alanında faaliyet gösteren teknoloji şirketleri gündemin odağındaki yerini koruyor.

Analistler, bugün yayımlanacak Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) son toplantısına ilişkin tutanakların, bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara dair ipuçları verebileceğini belirterek, pay piyasaları tarafında yıl başından bu yana yüzde 40’a yakın artış gösteren Nvidia’nın piyasalar kapandıktan sonra açıklanacak bilançosunun piyasaların yönü üzerinde etkili olabileceğini söyledi.

Tutanaklar öncesinde, para piyasalarında Fed’in martta politika faizinde değişikliğe gitmeyeceğine kesin gözüyle bakılırken, bankanın faiz indirimine başlama ihtimali mayısta yüzde 37 ve haziranda yüzde 78 ile fiyatlanıyor.

Öte yandan, ülkede şirketler finansal sonuçlarını açıklamaya da devam ediyor. Geçen yıl dördüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildiren Walmart’ın hisseleri, dün yüzde 3’ün üzerinde değer kazanırken, şirket ayrıca akıllı televizyon üreticisi Vizio’yu nakit olarak 2,3 milyar dolar veya hisse başına 11,50 dolar karşılığında satın alacağını da duyurdu.

ABD’nin büyük perakende zincirlerinden Home Depot’un geçen yılın son üç ayında kar ve geliri, satışlarındaki azalışa rağmen tahminleri aştı. Ancak şirketin 2024 mali yılında öngördüğü toplam satış büyümesi beklentilerin altında kaldı. Güne düşüşle başlayan Home Depot’un hisseleri gün sonunda hafif yükseldi.

ABD’li banka Capital One, finansal hizmetler şirketi Discover’ı 35,3 milyar dolar değerinde tamamı hisse senedi işlemine dayalı bir anlaşmayla satın alacağını açıklamasının ardından Discover’ın hisseleri günü yüzde 13’e yakın artışla tamamladı.

Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,27’de bulunurken, dolar endeksi de yüzde 0,1 azalışla 104 seviyesinde seyrediyor.

Yükseliş eğilimini üst üste beşinci işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,4 üzerinde 2 bin 31 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu’da yaşanan gerilim yakından takip edilirken, dün Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 1 azalışla 81,8 dolardan tamamlamasının ardından bugün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 81,9 dolardan işlem görüyor.

Dün, New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 0,60 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün karışık seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksine çevrildi.

Analistler, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) haziranda faiz indirimine başlayacağına yönelik beklentilerin devam ettiğini anımsatarak, bölge genelinde açıklanacak makroekonomik verilerin söz konusu beklentiler üzerinde etkisinin olabileceğini dile getirdi.

Dün, BoE Başkanı Andrew Bailey, piyasaların bu yıl BoE’den faiz indirimleri beklemesinin mantıksız olmadığını belirtti.

Öte yandan, Avro Bölgesi’nde inşaat üretimi, aralıkta kasım ayına kıyasla yüzde 0,8, önceki yılın aynı dönemine göre de yüzde 1,9 artış göstermesi dikkati çekerken, AB pazarında yeni otomobil satış sayısı da ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,1 artarak 851 bin 690’a ulaştı.

Yükseliş eğilimini üst üste altıncı işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının hemen üzerinde 1,0810 seviyesinde bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,12 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,14 gerilerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,08 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında da karışık seyir öne çıktı.

Dün, Çin Merkez Bankasının (PBoC) emlak piyasasını canlandırmak adına konut kredileri için gösterge faiz oranı olan 5 yıllık kredi ana faiz oranını beklentilerin de üzerinde indirmesinin ardından bugün Çin borsalarında emlak sektörü öncülüğünde yaşanan yükseliş dikkati çekiyor.

Japonya’da bugün açıklanan verilere göre, ihracatın ocakta yıllık yüzde 11,9 artış ile beklentileri aşması göze çarptı.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 azalırken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,7 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 artış kaydetti.

Yurt içinde dün alıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,62 değer kazancıyla 9.344,97 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirdi.

Dolar/TL, dün alıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 30,9083’ten tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,9290 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi ve ABD’de Fed’in toplantı tutanaklarının yanı sıra Nvidia bilançosunun da takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.400 ve 9.500 seviyelerinin direnç, 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

18.00 Avro Bölgesi, şubat ayı tüketici güven endeksi

22.00 ABD, FOMC toplantı tutanakları

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) İsrail’in Gazze’ye yönelik sürdürdüğü saldırıların sona erdirilmesi üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) sunulan ve acil insani ateşkes talep edilen karar tasarısını veto etti.

Çin, veto kararı alan ABD’yi sert bir dille eleştirdi. Pekin yönetimi bu hareketin “yanlış mesaj” verdiğini ve “katliamın devamına yeşil ışık yaktığını” söyledi.

Beyaz Saray, Cezayir tarafından sunulan, Gazze’de acilen ateşkes talep eden karar tasarısının savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeleri “tehlikeye atacağını” söyledi.

ABD, Refah kentini işgal etmemesi konusunda İsrail’i uyaran kendi geçici ateşkes karar tasarısını önerdi.

ABD’nin, Cezayir’in karar tasarısı üzerine verdiği veto kararı geniş kapsamlı bir şekilde kınandı. Karar tasarısı BM Güvenlik Konseyi’nin 15 üyesinden 13’ü tarafından desteklenirken İngiltere çekimser kaldı.

Çin’in BM Büyükelçisi Zhang Jun vetoya cevaben, önergenin devam eden diplomatik müzakerelere müdahale edeceği iddiasının ” savunulamaz” olduğunu söyledi.

Zhang Jun, “Sahadaki durum göz önüne alındığında, acil bir ateşkes konusunda kaçınmaya devam etmek, katliamın devam etmesine yeşil ışık yakmaktan başka bir şey değildir” dedi ve şöyle devam etti:

“Çatışmanın yayılması tüm Orta Doğu’yu istikrarsızlaştırıyor ve daha geniş bir savaş riskinin artmasına neden oluyor. Sadece Gazze’deki savaşın alevini söndürerek cehennem ateşinin tüm bölgeyi sarmasını önleyebiliriz.”

Cezayir’in en üst düzey BM diplomatı Amar Bendjama, “Ne yazık ki Güvenlik Konseyi bir kez daha başarısız oldu” dedi.

Bendjama, “Vicdanınızı sorgulayın, tarih sizi nasıl yargılayacak?” diye ekledi.

ABD’nin müttefikleri de ABD’nin veto kararını eleştirdi.

Fransa’nın BM elçisi Nicolas de Rivière “sahadaki feci durum göz önüne alındığında” kararın kabul edilmemiş olmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.

Washington’un BM Büyükelçisi Linda Thomas-Greenfield, Hamas ile İsrail arasındaki müzakereler devam ederken derhal ateşkes çağrısı yapmanın doğru zaman olmadığını savundu.

İngiliz mevkidaşı Barbara Woodward ise planın görüşmeleri tehlikeye atarak “ateşkes ihtimalini azaltabileceğini” öne sürdü.

Hamas’ın 7 Ekim’de yaklaşık 1200 kişinin ölümüne sebep olduğu ve 240’tan fazla kişiyi de rehin aldığı saldırılarının ardından İsrail, Gazze’ye yönelik büyük yıkıma sebep olan operasyonlar başlattı.

Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail’in bu saldırılarda 29 binden fazla Filistinliyi öldürdüğünü açıkladı.

ABD tarafından önerilen karar taslağı “mümkün olan en kısa sürede” ve tüm rehinelerin serbest bırakılması koşuluyla geçici bir ateşkes çağrısında bulunuyor, Gazze’ye ulaşan yardımların önündeki engellerin kaldırılmasını talep ediyor.

Beyaz Saray daha önce BM’de savaşla ilgili yapılan oylamalarda “ateşkes” kelimesini kullanmaktan kaçınmıştı.

Ancak Güvenlik Konseyi’nin ABD’nin önerisini oylayıp oylamayacağı ya da ne zaman oylayacağı belli değil.

ABD’nin sunduğu taslakta Refah’a yönelik büyük bir kara harekatının sivillere daha fazla zarar vereceği, daha fazla insanın yerinden edileceği ifade ediliyor.

Ancak İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu Salı günü yaptığı açıklamada “savaşı tüm hedeflerine ulaşana kadar sürdürmeye kararlı olduğunu” ve hiçbir baskının bunu değiştiremeyeceğini söyledi.

Gazze Şeridi’nin toplam nüfusunun yaklaşık yarısına karşılık gelen, yerlerinden edilmiş bir milyondan fazla insan Refah’a sıkışmış vaziyette. Mısır’a sınır komşusu olan bu bölgede savaştan önce 250 bin kişi yaşıyordu.

Yerlerinden edilenlerin çoğu derme çatma barınaklarda ya da çadırlarda, güvenli içme suyu ya da gıdaya erişimin kısıtlı olduğu kötü koşullarda yaşıyor.

BM, şehirde planlanan bir İsrail saldırısının “katliama” yol açabileceği konusunda kendi uyarısını yayımladı. İsrail ordusu ise daha önce yaptığı açıklamalarda sadece Hamas savaşçılarını hedef alındığı konusundaki ifadelerini tekrarladı.

İsrail savaş kabinesi üyesi Benny Gantz, Hamas’ın 10 Mart’a kadar tüm rehineleri serbest bırakmaması halinde kara saldırısının başlatılacağı uyarısında bulundu.

NEW ABD, bir kez daha Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) Gazze’de acil insani ateşkes talep edilen karar tasarısını veto etti.

BMGK’de Cezayir’in sunduğu Gazze’de acilen ateşkes talep edilen, sivillere yönelik her türlü saldırıyı kınayan ve zorla yerinden edilmeye karşı çıkan karar tasarısı oylamaya sunuldu.

15 üyeli BMGK’de ABD’nin veto ettiği karar tasarısı için İngiltere “çekimser” oy kullanırken, 13 ülke “evet” oyu verdi.

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, ABD’nin İsrail, Hamas, Mısır ve Katar’la esirlerin serbest bırakılması için müzakereler yürüttüğünü anımsatarak, bu alanda anlaşma sağlanması halinde çatışmalara da 6 haftalık ara verileceğini bildirdi.

Greenfield, diplomasinin zaman aldığını ve sahadaki gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, Cezayir’in karar tasarısının yürütülen müzakereleri olumsuz etkileyeceğini dile getirdi.

ABD’nin yeni karar tasarısı sunduğunu bildiren Greenfield, “Doğru zamanda, doğru şekilde hareket edelim.” dedi.

“Her Filistinli ölüm ve soykırımın hedefinde”

Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, “Karar tasarısına karşı çıkmak Filistin halkının maruz bırakıldığı vahşi şiddet ve toplu cezalandırmayı desteklemek anlamına gelir.” ifadesini kullandı.

Her Filistinlinin “ölüm ve soykırım”ın hedefinde olduğuna dikkati çeken Bendjama, “Konsey ateşkes çağrısı yapmadan önce daha kaç masum canın kurban edilmesi gerek?” sorusunu yöneltti.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise ülkesinin 16 Ekim 2023’te ateşkes çağrısı yaptığını ancak kabul edilmediğini anımsatarak, “Eylemsizliğin maliyeti 28 binden fazla can kaybı. Bunun toplu sorumluluğu, BM Güvenlik Konseyi’nin Batılı ülkelerindedir.” diye konuştu.

Cezayir’in karar tasarısı

Cezayir tarafından sunulan karar tasarısında, Gazze’de acilen insani ateşkes sağlanması talep ediliyordu.

Sivillere yönelik her türlü saldırının kınandığı tasarıda, aynı zamanda Filistin halkının zorla yerinden edilmesine karşı çıkılıyordu.

Karar tasarısında, tüm taraflara uluslararası insancıl hukuka uyma çağrısı yapılırken, Gazze’nin tüm bölgelerine engelsiz insani yardım gerçekleşmesi talep ediliyordu.

Tüm esirlerin serbest bırakılması talep edilen karar tasarısında, Uluslararası Adalet Divanının İsrail’e yönelik 26 Ocak’ta aldığı ihtiyati tedbir kararlarına da atıfta bulunuluyordu.

ABD’den yeni tasarı girişimi

AA’nın ulaştığı ABD tasarısında, “mevcut koşullarda Refah’a yönelik kara saldırısının, sivillere büyük zarar vereceği ve yerlerinden edilmelerine yol açacağı” konusunda uyarı yapılıyor.

Bunun çok ciddi bölgesel ve güvenlik sorunlarına yol açacağı uyarısına yer verilen karar tasarısında, “Mevcut koşullarda bu saldırı gerçekleşmemeli.” ifadesi kullanılıyor.

ABD’nin tasarısında ilk kez “ateşkes” ifadesi kullanılarak, “Gazze’de tüm esirlerin serbest bırakılması halinde uygulanabilecek en kısa sürede geçici bir ateşkese destek veriyoruz.” mesajı veriliyor.

ABD daha önce de ateşkes çağrılarını veto etti

ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim 2023 ile 8 Aralık 2023’te BMGK’de Gazze’ye ilişkin sunulan karar tasarılarını veto etmişti.

ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık 2023’te 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateşkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuştu.

Sızdırılan gizli belgelerin yayımlandığı Wikileaks’in kurucusu Julian Assange ABD’ye iade davası, 20 Şubat’ta Yüksek Mahkeme’de görülecek.

İngiltere’de 2019’dan bu yana hapishanede olan Assange’ın, ABD tarafından 2010-2011 yıllarında gizli askeri belgeleri sızdırdığı gerekçesiyle iadesi isteniyor.

Julian Assange kimdir, Wikileaks nedir?

Assange, ergenlik yıllarda bilgisayar programcısı olarak şöhret kazandı.

1995’te ülkesi Avustralya’da bilgisayar korsanlığı suçlamasıyla cezaya çarptırıldı ancak bunu bir kez daha yapmayacağına söz vermesi üzerine hapse girmedi.

2006’da Wikileaks websitesini kurdu. Wikileaks bugüne kadar on milyondan fazla gizli belgeyi yayımladığını iddia ediyor. Belgeler arasında savaş, casusluk ve yolsuzlukla bağlantılı resmi raporlar da var.

2010’da ABD ordusuna ait helikopterden çekilmiş ve Irak’ın başkenti Bağdat’ta 18 sivilin öldürülüş anını gösterdiği belirtilen bir video Wikileaks’te yayınlandı.

Bunlarla birlikte ABD ordusunun eski istihbarat analisti Chelsea Manning’in sızdırdığı binlerce gizli belge de Wikileaks’te yayımlandı.

Bu belgelere göre ABD ordusu Afganistan savaşı sırasında yüzlerce sivili öldürmüş ancak bunlar resmi raporlara girmemişti.

ABD hükümeti Wikileaks’e nasıl tepki verdi?

2019’da ABD Adalet Bakanlığı sızıntıyı ülkenin “tarihindeki en büyük gizli bilgi ifşalarından biri” olarak tanımladı.

ABD yetkililerinin avukatları, bilgilerin yayımlanmasının Afganistan ve Irak’ta adı geçen kişileri “ciddi zarar, işkence ve hatta ölüm riskiyle karşı karşıya bıraktığını” söyledi.

Assange ise dosyaların ABD silahlı kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen ciddi ihlalleri ortaya çıkardığını ve kendisine karşı açılan davanın siyasi amaçlı olduğunu vurguladı.

Gizli bilgileri elde etmek amacıyla askeri veritabanlarına sızmak üzere komplo kurmakla suçlandı ve 18 suçtan yargılanmasına karar verildi.

ABD yetkilileri, Assange’ın ABD’ye iade işlemlerini başlattı.

Avukatları suçlu bulunması halinde 175 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacağını söylüyor. Ancak ABD hükümeti dört ila altı yıl arası bir hapis cezasının daha muhtemel olduğunu söylüyor.

Julian Assange neden ABD’ye iade edilmedi?

ABD’nin 2019’daki iade talebi bir dizi duruşmanın ardından alındı ancak Assange bu kararın bozulması için yıllarca mücadele etti.

2019’da ayrı bir suçtan Londra’nın yüksek güvenlikli Belmarsh Cezaevi’ne gönderildi ve firar geçmişi nedeniyle ABD’deki iade davası devam ederken orada tutuldu.

2021’de Yüksek Mahkeme, akıl sağlığının zayıfladığı ve ABD’deki bir hapishanede intihar edebileceği iddialarını dikkate almayarak, iadesine karar verdi.

Karar 2022’de Yüksek Mahkeme ve dönemin İçişleri Bakanı Piri Patel tarafından onaylandı.

Assange 20 ve 21 Şubat 2024’te yeniden Yüksek Mahkeme’ye çıkacak. Patel’in verdiği iznin yeniden görüşülmesini ve 2021’de alınan mahkeme kararının bozulmasını isteyecek.

Destekçileri bunun karşılaştığı son yasal sınav olabileceğini söylüyor.

Assange’ın avukatları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) davasının 2022’de değerlendirilmesini talep etmiş, ancak mahkeme duruşma yapılmadan davayı reddetmişti.

Julian Assange neden Ekvador Büyükelçiliği’nden ayrıldı?

İsveç 2010 yılında Assange’ın ülkedeyken bir kadına tecavüz ettiği ve bir diğerini de taciz ettiği suçlamalarıyla hakkında yakalama emri çıkardı.

Assange iddiaların “temelsiz” olduğunu söyledi.

İsveç İngiltere’den tutuklanan ve kefaletle serbest bırakılan Assange’ı iade etmesini istedi.

İki yıl süren yasal mücadelenin ardından 2012’de İngiltere Anayasa Mahkemesi Assange’ın İsveç’e sorgulanmak üzere iade edilmesine karar verdi.

Ancak Assange, İsveç’e giderse ABD’ye iade edileceğini iddia ederek bunun yerine Ekvador Büyükelçiliği’nden siyasi sığınma talep etti.

Dönemin Wikileaks destekçisi Ekvador Cumhurbaşkanı Rafael Correa Assange’ın sığınma başvurusunu kabul etti.

Assange büyükelçilikte yedi yıl geçirdi ve burada şarkıcı Lady Gaga ve oyuncu Pamela Anderson dahil ünlüler tarafından ziyaret edildi.

Nisan 2019’da Ekvador’un yeni Cumhurbaşkanı Lenin Moreno, “saygısız ve saldırgan davranışları”, kişisel hijyeniyle ilgili şikayetler ve büyükelçiliğin güvenlik dosyalarına eriştiğine dair şüpheler nedeniyle Assange’ın büyükelçiliği terk etmesini istedi.

Assange, İngiliz polisi tarafından büyükelçilik içinde tutuklandı ve ardından kefalet koşullarını ihlal ederek İsveç’e iade edilmek üzere teslim olmadığı gerekçesiyle yargılandı.

Kendisine 50 hafta hapis cezası verildi.

Kasım 2019’da İsveçli yetkililer, zaman aşımı gerekçesiyle Assange aleyhindeki davayı geri çekti.

Julian Assange’ın eşi Stella Assange kimdir?

Assange, uzun süredir birlikte olduğu avukat Stella Moris ile 2022 yılında Belmarsh hapishanesinde evlendi.

İlişkileri 2015 yılında başlayan çiftin, Assange Ekvador Büyükelçiliği’nde yaşarken ebeveynlik ettiği iki çocukları var.

Stella Assange, Julian Assange’ın iadesine karşı kampanya yürüten ünlü modacı Vivienne Westwood tarafından tasarlanan bir gelinlik giyinmişti.

Törene Assange’ın babası ve erkek kardeşinin yanı sıra her iki çocuğu da katıldı.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini öngörülünden daha geç indirmeye başlayacağına yönelik artan endişeler sıcaklığını korurken, ABD’de açıklanması beklenen önemli şirketlerin bilançoları öncesinde negatif bir seyir izleniyor.

ABD’de bugün işleme açılacak piyasalarda, hafta boyunca Nvidia, Wallmart, Home Depot ve Rio Tinto gibi önemli şirketlerin finansal sonuçları takip edilecek.

Analistler, geçen hafta ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin beklentileri aşmasıyla fiyatlamaların zorlaştığını hatırlatarak, yapay zeka ile ilgili teknoloji hisselerinde yaşanan oynaklığa dikkati çekti.

Yarın yayımlanacak Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) son toplantısına ilişkin tutanaklarda da, bankanın gelecek dönemde izleyeceği yola dair ipuçları aranacağını belirten analistler, Fed yetkililerinin sözle yönlendirmelerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu dile getirdi.

Para piyasalarında, tutanaklar öncesi Fed’in politika faizini martta sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yüzde 65 ihtimalle mayısta da politika faizinde değişikliğe gitmeyeceği fiyatlanıyor. Fed’in faiz indirimlerine yüzde 75 ihtimalle haziranda başlayacağı öngörülüyor.

Öte yandan, ABD’li banka Capital One, finansal hizmetler şirketi Discover’ı 35,3 milyar dolar değerinde tamamı hisse senedi işlemine dayalı bir anlaşmayla satın alacağını duyururken, ABD hükümeti, ülkenin tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla GlobalFoundries’e çip üretimi için 1,5 milyar dolarlık finansman sağlayacağını bildirdi.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,3’te bulunurken, dolar endeksi de yüzde 0,1 artışla 104,4 seviyesinde seyrediyor.

Yükseliş eğilimini üst üste dördüncü işlem gününe taşıyan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 2 bin 19 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu’da yaşanan gerilim yakından takip edilirken, Brent petrolün varil fiyatı da yükseliş eğilimini üst üste dördüncü işlem gününe çıkartarak şu dakikalarda yüzde 0,1 artışla 82,8 dolardan işlem görüyor.

Dün New York borsasında işlem gerçekleşmezken, endeks vadeli kontratlar, yeni güne negatif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nin ödemeler dengesi verilerine çevrildi.

Analistler, dün ABD pay piyasalarının tatil nedeniyle kapalı olduğunu ve bu yüzden Avrupa borsalarında da işlem hacimlerinin düşük seyrettiğini belirtti.

Öte yandan dün, Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), dış talebin zayıfladığını, tüketicilerin harcamalarında temkinli olduğunu ve artan finansman maliyetlerinin yatırımları sınırlamaya devam edebileceğini belirterek, Almanya ekonomisinin geçen yılın son çeyreğinin ardından bu yılın ilk çeyreğinde de daralma göstererek teknik resesyona girebileceğini bildirdi.

Rusya tarafında ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, HSBC bankasının Rusya’daki iştirakinin Expobank’a satışına onay verdiğini bildirirken, Rusya’nın en büyük petrol şirketi Rosneft’in net karının 2023’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 47 artarak 1,3 trilyon rubleye (yaklaşık 14 milyar dolar) yükselmesi dikkati çekti.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,22 artarken, Fransa’da CAC 40 endeksi yatay bir seyir izledi. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,22 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında negatif bir seyir öne çıkarken, Çin Merkez Bankası (BPoC) emlak kredileri için referans kabul edilen 5 yıl vadeli kredi faizi oranını (LPR) düşürdü.

Ülkede emlak piyasasını canlandırmak adına BPoC, aylık sabitlemede konut kredileri için gösterge faiz oranı olan 5 yıllık kredi ana faiz oranını beklentilerin de üzerinde indirdi.

BPoC, beş yıllık kredi faiz oranını 25 baz puan düşürerek, yüzde 4,20’den yüzde 3,95’e indirirken, banka, bir yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,45’te sabit bırakıldı. Piyasalar, söz konusu faiz indiriminin 10 baz puan olmasını bekliyordu.

Analistler, faiz kararının ardından pay piyasalarında oynaklığın arttığı belirterek, ülkedeki çeşitli borsa yatırım fonlarının işlem hacmindeki artışın devlet destekli fonların piyasayı desteklemeye devam ettiğine dair ipucu verdiğini dile getirdi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 azalış kaydetti.

Yurt içinde dün satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,58 değer kaybıyla 9.196,41 puandan tamamladı. Endeks, gördüğü en yüksek seviye rekorunu ise 9.404,11 puana taşıdı.

Dolar/TL, dün yatay bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının hemen üzerinde 30,8466’dan tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,8790 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ve uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde ödemeler dengesi ve ABD’de öncü endeks verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.300 ve 9.400 seviyelerinin direnç, 9.100 ve 9.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı tüketici güven endeksi

10.00 Türkiye, aralık ayı uluslararası yatırım pozisyonu

12.00 Avro Bölgesi, aralık ayı ödemeler dengesi

18.00 ABD, ocak ayı öncü endeks

Kanadalı aktivist Karen Devito, İsrail’in Gazze’de yaptıklarının “ders kitaplarında yer alacak soykırım vakası” olduğunu söyledi.

Devito, İsrail’in bir yandan havadan ve karadan saldırılarını sürdürdüğü bir yandan da yardım girişini engelleyerek halkı ölüme sürüklediği Gazze’ye destek vermek ve ablukayı kırmak için mart sonunda ya da nisan başında Akdeniz’e açılması beklenen Uluslararası Özgürlük Filosu üzerine çalışmalar yapmak ve toplantılara katılmak üzere İstanbul’a geldi.

“Soykırım uzmanı” olduğunu belirten Devito, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını AA muhabirine değerlendirdi.

Devito, “Bu bir ders kitabı vakasıdır. Soykırımın yasal bir tanımı var, birçok koşulu var ve bunların çoğu İsrail tarafından gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla bunun, ders kitaplarına girecek nitelikte soykırım vakası olduğunu söyleyebilirim.” dedi.

Böylesine korkunç manzaraların daha önce görülmediğini dile getiren Devito, savaşın devletler arasında olduğunu, söz konusu vakada ise İsrail’in insanlara karşı soykırım uygulayarak üniversiteler, hastaneler, okullar, konutlar dahil karşısına çıkan her şeyi yok ettiğini belirtti.

Devito, “Açlık savaş silahı olarak kullanılıyor. Bu soykırımın sadece bir yönü. Bir tek buna bakarak bile İsrail’in saldırılarının ders kitaplarında yer alacak soykırım vakası olduğunu söyleyebilirsiniz.” dedi.

Uluslararası Özgürlük Filosu

İstanbul’da, Uluslararası Özgürlük Filosu’nun organizasyonuna dair bir dizi toplantıya katıldığını kaydeden Devito, İsrail’in Gazze sınırlarını kontrol ettiğini ve İsrail’in girişe izin vermemesi nedeniyle sınırlarda kilometrelerce uzunlukta yardım tırı kuyruklarının oluştuğunu hatırlattı.

Devito, “Bizim görevimiz, Özgürlük Filosu’nun görevi, kuşatmayı kırmaktır. Amacımız bu, hedefimiz bu. Esasında Filistinlilerin yardıma ihtiyacı yok, hayatta kalmaya ihtiyaçları var ve çok yetenekli insanlar. Şu anda ihtiyaçları olan şey bu savaşın, soykırımın sona ermesi, işgalin sona ermesi, sınırların açılması.” diye konuştu.

Protestolar ve boykotlar

Bütün dünyada insanların bu “korkunç vahşet” karşısında sokaklarda gösteriler düzenlediğini anımsatan Devito, bu gösterilerin ve İsrail mallarına yönelik boykotun önemine dikkati çekti.

Devito, Kuzey Amerika’da özellikle de ABD’de boykotu ve BDS’yi (Boykot, Tecrit ve Yaptırımlar Hareketi) yasa dışı hale getirmeye yönelik çalışmalar yapıldığını aktardı.

Vicdan sahibi insanların yaptıklarının önemine işaret eden Devito, dayanışma gruplarının uzun zamandır boykotlar üzerine çalıştığını söyledi.

Devito, hangi malların İsrail’e ait olduğunun insanlara gösterilmesi ve İsrail gemileri herhangi bir ülkede limana mal getirdiğinde protesto edilmesi gerektiğini vurguladı.

Soykırımın köklerinin 100 yıl öncesine dayandığını dile getiren Devito, İsrail’in 7 Ekim 2023’te soykırıma başlamak için bahane bulduğunu ifade etti.

Devito, Batı ülkelerinde insanların Filistin konusunda bir şeyler öğrenmek için artık daha hevesli olduğunu ve kefiye taktıklarını görenlerin bu konuyu sormak için yanlarına geldiğini anlattı.

“ABD’deki büyük medya şirketleri, gazetecilik görevini kötüye kullanıyor”

Filistin konusunda Batı ülkelerinde, özellikle ABD medyasında büyük sansür uygulandığının altını çizen Devito, şöyle devam etti:

“CNN gibi ABD’deki büyük medya şirketleri, gazetecilik görevini kötüye kullanıyor çünkü Filistin’de olup bitenlerin gerçek hikayesini göstermiyorlar. İsrail’in yanında, çok taraflı bir tutum sergiliyorlar. Çalışanlar işlerini kaybetmekten korkuyor ama bu değişecek. Belki birkaç yıl sonra insanlar ‘dünya buna nasıl izin verdi’ diye soracak.”

Devito, Batı ülkelerindeki protestolara rağmen devletlerin sessiz kalmasının da değişeceğini aktardı.

Protestoların her geçen gün daha da arttığına işaret eden Devito, eğer şimdi harekete geçilmezse ortada harekete geçmek için Gazze kalmayacağını belirtti.

Devito, ABD ve Batı ülkelerinin sorumluluklarına dikkati çekerek, “ABD dünyanın gözünde iyi görünmüyor, soykırıma yardım ve yataklık ediyor.” ifadesini kullandı.

Küresel piyasalar, teknoloji şirketleri öncülüğünde haftanın son işlem gününe pozitif bir seyirle başlarken, bugün gözler ABD’nin üretici enflasyonu verilerine çevrildi.

Dünya genelinde yapay zeka ile ilgili teknoloji şirketleri piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Hafta boyunca piyasaların odak noktasında yer alan ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın dün Google’ın üst kuruluşu Alphabet’in piyasa değerini geride bırakırken, ABD’li bilgi teknolojileri şirketi Super Micro Computer’a ilişkin değerlemelerin revize edilmesiyle şirketin hisse fiyatı son 5 işlem gününde yüzde 40’tan fazla değer kazandı.

Öte yandan, yapay zeka şirketlerinin uygulamaların yeni özelliklerini tanıtmaya devam etmesi, yatırımcıların odak noktasının teknoloji şirketleri üzerinde kalmasına yardımcı oluyor.

ABD’li teknoloji şirketi Microsoft’un gelecek iki yıl içinde Almanya’ya çoğunluğu yapay zeka alanında olmak üzere 3,2 milyar avroluk yatırım yapmayı planladığı bildirilirken, San Francisco merkezli teknoloji şirketi OpenAl da metin komutlarıyla gerçekçi ve yaratıcı sahneler oluşturabilen yapay zeka modeli Sora’yı tanıttı.

Bu hafta ABD enflasyonunun beklentileri aşmasının ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimine geç başlayabileceğine yönelik fiyatlamalar güç kazanırken, ülkede dün açıklanan perakende satışların öngörülerin altında kalması enflasyonun gelecek dönemde hız kaybedebileceğine yönelik tahminleri destekledi.

Buna göre, ABD’de perakende satışlar ocakta yüzde 0,8 azalışla beklentilerin altında kalarak geçen yıl mart ayından bu yana en sert aylık düşüşünü kaydetti.

Analistler, söz konusu verinin ekonomik aktivitedeki canlılığın azaldığına işaret edebileceğini belirterek, Fed’in para politikası seyrine ilişkin daha fazla ipucu için daha çok verinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Ayrıca, ABD’de dün sanayi üretimi ocakta aylık bazda artış öngörülerin aksine yüzde 0,1 gerilerken, Fed New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi de şubatta eksi 2,4 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşmesine rağmen imalat sektöründe daralma yaşandığını gösterdi.

Philadelphia Fed İmalat Endeksi ise şubatta 5,2’ye çıkarak sektörde 5 aylık daralmanın ardından genişleme sinyali verdi.

ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 10 Şubat ile biten haftada 212 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

Analistler, ülkede açıklanan verilerin karışık sinyaller verdiğini dile getirerek, bugün açıklanacak olan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin Fed’in önümüzdeki dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller verebileceğini belirtti.

Öte yandan, Fed bankaların ciddi resesyonda bile hanehalkları ve işletmelere borç verebilmelerini sağlamaya yardımcı olacak 2024 stres testi senaryolarını yayımladı.

Bankadan yapılan açıklamada, bu yıl 32 bankanın stres testine tabi tutulacağının bilgisi verilerek, bu bankaların ticari ve konut amaçlı gayrimenkul piyasalarının yanı sıra kurumsal borç piyasalarında artan stresle ciddi bir küresel resesyona karşı test edileceği aktarıldı.

Bu yılki senaryoda, ABD’de işsizlik oranının 6,5 puan artışla yüzde 10’luk zirveye ulaştığı belirtilen açıklamada, bu artışa ciddi piyasa oynaklığı, şirket tahvili marjlarında genişleme, konut fiyatlarında yüzde 36 ve ticari gayrimenkul fiyatlarında yüzde 40 düşüş dahil varlık fiyatlarında “çöküş”ün eşlik ettiği kaydedildi.

Söz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26’da bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 104,4 seviyesinde seyrediyor.

Dün yüzde 0,7 artışla günü 2 bin 4 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının hemen altında alıcı buluyor.

Dün yüzde 1,5 değer kazancıyla 82,4 dolardan günü tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, bugün önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 82,2 dolardan işlem görüyor.

Dün New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,30, S&P 500 endeksi yüzde 0,58 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,91 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de alış ağırlıklı bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da dün pozitif seyir hakim oldu.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde dün, Avro Bölgesi’nde enflasyonun hedefe doğru gerilediğini, ancak yüzde 2’lik hedefin yakalanmasından emin olmak için daha fazla veriye ihtiyaç duyduklarını söyledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, satın alma gücünün zayıflaması ve yüksek faiz oranlarının kredileri azaltmasıyla Avro Bölgesi’nde bu yılki ekonomik büyüme beklentisini yüzde 1,2’den yüzde 0,8’e indirdi.

AB, üye ülkelerde yenilenebilir hidrojen tedarikini artırmaya yönelik altyapı projelerine 6,9 milyar avroluk kamu desteği verilmesine onay verirken, Birleşmiş Milletler (BM), Dünya Bankası, Avrupa Komisyonu ve Ukrayna hükümeti tarafından hazırlanan raporda, Ukrayna ekonomisinin savaşla geçen iki yılın ardından toparlanabilmesi için 486 milyar dolara ihtiyaç duyduğu bildirildi.

Öte yandan, dün açıklanan verilere göre ise İngiliz ekonomisi geçen yıl ekim-aralık döneminde yüzde 0,3 ile beklentinin üzerinde küçüldü ve son iki çeyrektir daralarak teknik resesyona girdi.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,38, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,60, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,86 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,17 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarına da pozitif seyir öne çıkarken, Japonya’da Nikkei 225 endeksinin 34 yılın zirvesine yakın seyretmesi dikkati çekiyor.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, iş gücü piyasasındaki sıkı duruşun devam ettiğini belirterek, şirketlerin artan maliyetlerinin fiyat artışlarına yansıyabileceğini söyledi.

Reel ücretlerin kademeli olarak pozitife dönmesini beklediklerini aktaran Ueda, “Ücretlerin 2025 mali yıl için enflasyon tahminimiz olan yüzde 1,8’den biraz daha fazla artmasını öngörüyoruz.” dedi.

Öte yandan, Çin piyasalarında bugün de yeni yıl tatili nedeniyle işlem gerçekleşmedi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,4 artış kaydetti.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,87 değer kazancıyla 9.242,15 puandan tamamlayarak kapanış rekoru kırdı. Endeks gördüğü en yüksek seviyeyi de 9.282,89 puana taşıdı.

Dolar/TL, dün dalgalı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,1 azalışla 30,7178’den tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,8130 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, dün Hazine ve Maliye Bakanlığı ev sahipliğinde, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) organizasyonuyla düzenlenen Türkiye- Suudi Arabistan Yatırım ve İş Forumu’nun gala yemeği Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla İstanbul’da gerçekleştirildi.

Suudi Arabistan Yatırım Bakanı Khalid Al-Falih, 2030 vizyonu çerçevesinde yatırımlar gerçekleştirebilmek için ciddi adımlar atacaklarını belirterek, “Uluslararası şirketlerle yaklaşık 1 trilyon 800 milyar dolarlık yatırım fırsatlarından bahsediyoruz. Umuyorum ki Türk firmaları bu yatırım alanlarından en çok istifade eden firmalar olur.” dedi.

Analistler, bugün yurt içinde yoğun veri gündemi, yurt dışında ise ABD’de ÜFE, inşaat izinleri ve Michigan tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini ifade ederek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.300 ve 9.500 seviyelerinin direnç, 9.200 ve 9.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı TCMB’nin piyasa katılımcıları anketi

10.00 Türkiye, ocak ayı konut satış istatistikleri

10.00 Türkiye, aralık ayı özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu

16.30 ABD, ocak ayı ÜFE ile inşaat izinleri

18.00 ABD, şubat ayı Michigan üniversitesi tüketici güven endeksi

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Arnavutluk’a ziyarette bulundu.

Blinken, başkent Tiran’daki temasları kapsamında Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ile bir araya geldi.

Arnavutluk Başbakanlığında gerçekleşen görüşme sonrası Blinken ve Rama, ortak basın toplantısı düzenledi.

Rama, görüşmede ikili işbirliğin boyutlarını ele aldıklarını belirterek, bunun sadece güvenlik alanında kesintisiz bir stratejik işbirliği değil, aynı zamanda giderek ekonomik boyuta da ulaşan bir işbirliği olduğunun altını çizdi.

Bu ziyaretin aynı zamanda Arnavutluk’un (BM) Güvenlik Konseyindeki misyonunun sona ermesiyle aynı zamana denk gelmesinden büyük memnuniyet duyduğunu dile getiren Rama, “ABD ve BM’deki ABD misyonundan aldığımız paha biçilmez destek için Dışişleri Bakanı’na şükranlarımı sundum.” diye konuştu.

Kosova ve Sırbistan arasında diyaloğu teşvik ettiklerini anımsatan Rama, “Malumunuz, Arnavutluk’un tüm bölge ülkelerine dostluk elini uzatma politikası mevcut. Bölgenin tamamının ilerlemesi için yatırım yaptık ve kararlılıkla yatırım yapacağız. Çünkü her şeyden önce bu bizim stratejik çıkarımızadır.” dedi.

ABD’nin Kosova’nın nihai tanınmasının kararlı destekçisi olduğunu dile getiren Rama, Kosovalı yetkililere “stratejik müttefiklere danışmadan ve koordinasyon sağlamadan hiçbir adım atılmaması” çağrısını yinelediğini ifade etti.

Orta Doğu’daki gelişmelere de değinen Rama, “Durum trajik. Çünkü bir yandan İsrail’in meşru müdafaa hakkı var, diğer yandan ise Filistinlilerin yıkımı ve can kaybı çok daha fazla. Aslında gerilimin yükselmesi sorunu, bunun nihai olarak Hamas’ı yok edecek ya da büyüyebilecek herhangi bir Hamas biçimini yok edecek bir eylem olmamasıdır. Elbette ki tek yol iki devletli çözümdür.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD Dışişleri Bakanı Blinken ise ülkesi ve Arnavutluk arasında olağanüstü ortaklık ilişkisi olduğunu belirtti.

AB üyeliği kapsamında Arnavutluk’u desteklemeye devam edeceklerini dile getiren Blinken, Arnavutluk halkının da bunu hak ettiğini vurguladı.

İki ülke arasındaki ortaklığın, daha önce hiç olmadığı kadar güçlü olduğunu ifade eden Blinken, bu ilişkinin, iki ülke halkları için önemli bazı konuları ele almak açısından kritik önem taşıdığını söyledi.

Arnavutluk’un ilk günden itibaren Ukrayna’nın çok güçlü bir destekçisi olduğuna dikkati çeken Blinken, NATO’daki 15 yılı boyunca Arnavutluk’un ittifaka önemli katkılarda bulunduğunu kaydetti.

Blinken, Arnavutluk’un Kuçova bölgesindeki NATO hava üssünün açılışının önümüzdeki ay gerçekleştirileceğini söyledi.

Öte yandan Blinken, “Arnavutluk’un kritik altyapısını hedef alan son İran siber saldırıları”nın ardından ABD’nin, ekipmanları ve teknolojiyi geliştirme noktasında uzmanların eğitilmesine de yardımcı olduğunu kaydetti.

Blinken, şöyle konuştu:

“Ayrıca Başbakan’a (Rama’ya) hem benim kalbime hem de pek çok Amerikalının kalbine dokunan bir mesele için teşekkür etmek istiyorum; o da Arnavut halkının, tahliye edilen binlerce Afgan’a ev sahipliği yaparken gösterdiği olağanüstü cömertliktir. Arnavutluk dünyada bunu teklif eden ilk ülke oldu. Ayrıca bugün erken saatlerde Arnavutluk’ta tahliye edilen bazı Afganlarla tanışma fırsatım oldu ve onlar özel göçmenlik vizesi alma sürecindeler.”.

Gazze’deki çatışmalar ve bunların durdurulmasına yönelik müzakerelere ilişkin soruya Blinken, şu yanıtı verdi:

“Rehine meselesine gelince; Katar, Mısır ve ABD’nin İsrail’le çalışmak için yaptıklarını özetleyen bir teklif verdik, bu da ortaklaşa yapılmış bir teklif. Aynı zamanda bir anlaşmaya varmak için çalışma fırsatı da sunar. Zaten ortaklarımız Katar, Mısır ve İsrail ile bunun üzerinde çalıştığımız bir süreçteyiz. Bir anlaşma bulma hedefiyle çok yoğun şekilde çalışıyoruz ve bunun mümkün olduğuna inanıyorum.”.

Kosova ve Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine de değinen Blinken, “AB’nin kolaylaştırdığı diyalog gerekli bir diyalogdur. Aslında tek doğru yol budur ve biz her iki ülkeyi de bu yolda ilerlerken desteklemek için elimizden gelen her şeyi yapmaya kararlıyız. Biz aslında AB’nin kolaylaştırdığı diyaloğu destekliyoruz.” dedi.

Blinken, Cumhurbaşkanı Begaj ile görüştü

Blinken, başkent Tiran ziyareti kapsamında Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj ile de bir araya geldi.

Arnavutluk Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Begaj ve Blinken’in görüşmede, ikili stratejik ilişkilerin önemi, bölgedeki gelişmeler, Ukrayna’ya yönelik dayanışma ve NATO gibi konuların ele alındığı belirtildi.

Ziyaret kapsamında Arnavutluk ve ABD arasında, “Fulbright Akademik Değişim Programı Mutabakat Zaptı” ile “Yabancı Devlet Bilgilerinin Manipüle Edilmesiyle Mücadeleye İlişkin Mutabakat Zaptı” imzalandı. İmzalar, Blinken ve Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Igli Hasani tarafından atıldı.

– Stolteneberg’ten Trump’a: “Adil yük paylaşımı gereği Avrupalı müttefikler ve Kanada daha fazla harcama yapıyor”

BRÜKSEL – NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Donald Trump’ın açıklamalarına yönelik, “ABD yönetimleri tarafından adil yük paylaşımı gereği Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın daha fazla harcama yapması gerektiği defalarca vurgulandı. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur” dedi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, yarın gerçekleştirilecek NATO Savunma Bakanları Toplantısı öncesi kamera karşısına geçti. Stoltenberg, “Geçtiğimiz yıl Vilnius’ta yapılan zirvede caydırıcılığımızı ve savunmamızı daha da güçlendirmek için önemli kararlar aldık. Şimdi bu planlarımızı hayata geçiriyoruz. Bu da daha fazla yatırım yapmayı gerektiriyor ve gerçek bir ilerleme kaydediyoruz. Bugün son rakamlarımızı açıklayabilirim. Yatırım taahhüdünün verildiği 2014 yılından bu yana Avrupalı müttefikler ve Kanada savunma için 600 milyar ABD dolarından fazla para ayırdı. Geçtiğimiz yıl Avrupalı müttefikler ve Kanada’da yüzde 11’lik benzeri görülmemiş bir artış yaşandı” ifadelerini kullandı.

Bu yıl NATO’nun 31 ülkesinden 18’inin gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini savunmaya harcamasını beklediğini dile getiren Stoltenberg, “Bu da başka bir rekor ve yalnızca 3 müttefikin hedefe ulaştığı 2014 yılına göre 6 kat artışa tekabül ediyor” şeklinde konuştu.

Stoltenberg, “2024 yılında Avrupa’daki NATO müttefikleri savunmaya toplam 380 milyar ABD dolar yatırım yapacak. Bu, ilk kez toplam GSYİH’nin yüzde 2’sine denk geliyor. Yani gerçek bir ilerleme kaydediyoruz. Avrupalı müttefikler daha fazla harcıyor. Ancak bazı müttefiklerin hala kaydedecek yolu var. Çünkü Vilnius zirvesinde tüm müttefiklerin yüzde 2 oranında yatırım yapması konusunda anlaşmıştık ve bu yüzde 2 minimumdur” dedi.

Mühimmat üretiminin artırılması görüşülecek

NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nda mühimmat üretiminin daha da artırılması konusunun da ele alınacağını aktaran Stoltenberg, “Geçtiğimiz birkaç ayda NATO 10 milyar dolar değerinde sözleşmeler imzaladı ve daha bu hafta Almanya Aşağı Saksonya’da yeni bir mühimmat fabrikasının inşaatına başladı. Tam kapasiteyle yılda 200 bin civarında top mermisi üretecek. Toplantıda ayrıca yeni savunma planlarımıza tam kaynak sağlama konusundaki ilerlemeyi de gözden geçireceğiz” ifadelerini kullandı.

“Ukraynalılar, bizim yardımımızla Rusya’nın ele geçirdiği toprakların yarısını geri aldı”

Stoltenberg, “Bu hafta ayrıca NATO-Ukrayna Konseyi Toplantısı’nı ve ABD liderliğindeki Ukrayna Savunma Temas Grubu’nun sanal toplantısını da gerçekleştireceğiz. Bu toplantıların her ikisi de Ukrayna’ya yönelik desteğimize odaklanacak. Ukrayna’nın tedarikten lojistiğe kadar her konuda NATO standartlarına yaklaşmasına yardımcı olmaya devam ediyoruz. Müttefikler büyük miktarda silah, teçhizat ve mühimmat sevkiyatı yapmaya devam ediyor. Bu destek gerçekten fark oluşturuyor. Bizim yardımımızla cesur Ukraynalılar, Rusya’nın ele geçirdiği toprakların yarısını geri aldılar, Karadeniz’de bir koridor açtılar ve Rus kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdiler. NATO’nun desteği gerçek transatlantik yük paylaşımının bir örneğidir. Avrupa Birliği’nin yeni ve büyük bir yardım paketine ilişkin son kararını da memnuniyetle karşılıyorum ve ABD Kongresi’nin de yakında bunu takip edeceğine inanıyorum. Bu hayırseverlik değil, kendi güvenliğimize yapılan bir yatırımdır” şeklinde konuştu.

Donald Trump’ın ABD başkanı olduğu dönemde NATO için yeterince harcama yapmayan müttefiklere karşı Rusya’nın herhangi bir saldırısını engellememe tehdidinde bulunduğu yönündeki açıklaması sorulan Stoltenberg, şu şekilde konuştu:

“NATO, 75 yıldır herhangi bir NATO müttefikine yönelik bir askeri saldırıyı önlemeyi başarmıştır. NATO’nun eğilimi, bir müttefike yapılacak saldırının tüm ittifakın tepkisine yol açacağıdır. Hep birlikte bu mesajın arkasında durduğumuz sürece herhangi bir müttefike yönelik herhangi bir askeri saldırıyı önleyeceğiz. Dolayısıyla NATO’nun amacı savaşı önlemek, barışı korumak, NATO müttefiklerine yönelik saldırıları önlemektir ve biz bunu onlarca yıldır başarıyla yapıyoruz. Çünkü caydırıcılığımız güvenilirdir. Yani birbirimizi desteklemeyeceğimiz, birbirimizi korumayacağımız yönündeki herhangi bir öneri, hepimizin güvenliğine zarar verir ve riskleri artırır. Bu nedenle NATO’nun tüm müttefikleri koruma ve savunma taahhüdünün arkasında olduğumuzu hem eylem halinde hem de sözlü olarak açıkça ifade etmemiz çok önemlidir. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur. NATO’nun yetenekleri var, biz de tüm müttefikleri koruma ve savunma kararlılığına sahibiz. Hiçbir NATO müttefikine karşı yakın bir tehdit görmememizin nedeni de budur. Çünkü 2014’ten bu yana kolektif savunmamızı önemli ölçüde güçlendirdik. Kolektif savunma konusunda onlarca yıldır en güçlü takviyelere sahibiz. Bu tabii ki Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Kırım’ı yasa dışı ilhak etmesiyle tetiklendi. Ancak bu NATO müttefiklerinin 2014 yılında aldığı bir karardı, dünya değiştiğinden ve dünya daha tehlikeli hale geldiğinden NATO’nun yanıt vermesi gerekiyordu. Biz de tam olarak bunu yaptık. Daha fazla savunma harcaması, ittifak genelinde rekor düzeyde yüksek savunma yatırımları, İttifakın doğu kesiminde daha fazla kuvvetin konuşlandırılması, kuvvetlerimizin yüksek düzeyde hazırlıklı olması, yeni modern yeteneklere yapılan yatırımlar, bunların hepsi hep birlikte NATO’yu güçlendirdi. Yatırım yapmaya devam ettiğimiz, NATO’ya uyum sağlamaya devam ettiğimiz sürece hiçbir NATO müttefikimizin saldırıya uğramamasını sağlamaya devam edeceğiz.”

“Moskova’da yanlış anlamalara yer bırakmamalıyız”

Trump’a mesajı sorulan Stoltenberg, “Mesajım aynen söylediğim gibi. NATO’nun caydırıcılığının güvenilirliğini zedelememeliyiz. Bu hem yatırım yaptığımız yeteneklerle hem de nasıl iletişim kurduğumuzla ilgilidir. Çünkü caydırıcılık düşmanlarımızın aklındadır. Moskova’da hazırlığımız, kararlılığımız ve müttefiklerimizi koruma kararlılığımız konusunda yanlış hesaplamalara veya yanlış anlamalara yer bırakmamalıyız. Bunu yapmamızın nedeni çatışmayı kışkırtmak değil, NATO’nun 75 yıldır başarıyla yaptığı gibi çatışmayı önlemektir” dedi.

Stoltenberg, “Şunu da dikkate almamız gerekiyor. Duyduğumuz eleştiriler öncelikle NATO ile ilgili değil. Bu, NATO müttefiklerinin NATO’ya yeterince harcama yapmamasıyla ilgili ve bu geçerli bir nokta. ABD yönetimleri tarafından adil yük paylaşımı gereği Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın daha fazla harcama yapması gerektiği defalarca vurgulandı. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur. Geçtiğimiz yıl savunma harcamalarında rekor düzeyde bir artış yaşandı ve şu anda 18 müttefik yüzde 2 veya daha fazla harcama yapıyor, giderek daha fazla müttefik yüzde 2’ye yaklaşıyor ve çok yakında ulaşacaklarına söz veriyorlar. Artık Avrupa’da rekor düzeyde harcamalar görüyor olmamız, bu mesajın bir etki oluşturduğunu gösteriyor. Avrupalı müttefikler ve Kanada harekete geçti, bunu yapmaya devam edeceklerine güveniyorum. Güçlü bir NATO, ABD için de önemlidir. Çünkü ABD’yi daha güçlü kılar. ABD hiçbir zaman tek başına bir savaşa girmedi. Her zaman müttefiklerle savaşırlar ve bu da ABD’yi daha güçlü kılar. NATO müttefikleriyle birlikte dünya ekonomisinin yüzde 50’sini ve dünya askeri gücünün yüzde 50’sini temsil ediyoruz. Yani bir arada durduğumuz, birbirimizi koruduğumuz sürece güvendeyiz, bir saldırıyı önlüyoruz ve güçlü bir transatlantik bağ ile değerlerimize sahip çıkmamızı sağlıyoruz” diye konuştu.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Donald Trump’ın açıklamalarına yönelik, “ABD yönetimleri tarafından adil yük paylaşımı gereği Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın daha fazla harcama yapması gerektiği defalarca vurgulandı. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur” dedi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, yarın gerçekleştirilecek NATO Savunma Bakanları Toplantısı öncesi kamera karşısına geçti. Stoltenberg, “Geçtiğimiz yıl Vilnius’ta yapılan zirvede caydırıcılığımızı ve savunmamızı daha da güçlendirmek için önemli kararlar aldık. Şimdi bu planlarımızı hayata geçiriyoruz. Bu da daha fazla yatırım yapmayı gerektiriyor ve gerçek bir ilerleme kaydediyoruz. Bugün son rakamlarımızı açıklayabilirim. Yatırım taahhüdünün verildiği 2014 yılından bu yana Avrupalı müttefikler ve Kanada savunma için 600 milyar ABD dolarından fazla para ayırdı. Geçtiğimiz yıl Avrupalı müttefikler ve Kanada’da yüzde 11’lik benzeri görülmemiş bir artış yaşandı” ifadelerini kullandı.

Bu yıl NATO’nun 31 ülkesinden 18’inin gayrisafi yurtiçi hasılalarının (GSYİH) yüzde 2’sini savunmaya harcamasını beklediğini dile getiren Stoltenberg, “Bu da başka bir rekor ve yalnızca 3 müttefikin hedefe ulaştığı 2014 yılına göre 6 kat artışa tekabül ediyor” şeklinde konuştu.

Stoltenberg, “2024 yılında Avrupa’daki NATO müttefikleri savunmaya toplam 380 milyar ABD dolar yatırım yapacak. Bu, ilk kez toplam GSYİH’nin yüzde 2’sine denk geliyor. Yani gerçek bir ilerleme kaydediyoruz. Avrupalı müttefikler daha fazla harcıyor. Ancak bazı müttefiklerin hala kaydedecek yolu var. Çünkü Vilnius zirvesinde tüm müttefiklerin yüzde 2 oranında yatırım yapması konusunda anlaşmıştık ve bu yüzde 2 minimumdur” dedi.

Mühimmat üretiminin artırılması görüşülecek

NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nda mühimmat üretiminin daha da artırılması konusunun da ele alınacağını aktaran Stoltenberg, “Geçtiğimiz birkaç ayda NATO 10 milyar dolar değerinde sözleşmeler imzaladı ve daha bu hafta Almanya Aşağı Saksonya’da yeni bir mühimmat fabrikasının inşaatına başladı. Tam kapasiteyle yılda 200 bin civarında top mermisi üretecek. Toplantıda ayrıca yeni savunma planlarımıza tam kaynak sağlama konusundaki ilerlemeyi de gözden geçireceğiz” ifadelerini kullandı.

“Ukraynalılar, bizim yardımımızla Rusya’nın ele geçirdiği toprakların yarısını geri aldı”

Stoltenberg, “Bu hafta ayrıca NATO-Ukrayna Konseyi Toplantısı’nı ve ABD liderliğindeki Ukrayna Savunma Temas Grubu’nun sanal toplantısını da gerçekleştireceğiz. Bu toplantıların her ikisi de Ukrayna’ya yönelik desteğimize odaklanacak. Ukrayna’nın tedarikten lojistiğe kadar her konuda NATO standartlarına yaklaşmasına yardımcı olmaya devam ediyoruz. Müttefikler büyük miktarda silah, teçhizat ve mühimmat sevkiyatı yapmaya devam ediyor. Bu destek gerçekten fark oluşturuyor. Bizim yardımımızla cesur Ukraynalılar, Rusya’nın ele geçirdiği toprakların yarısını geri aldılar, Karadeniz’de bir koridor açtılar ve Rus kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdiler. NATO’nun desteği gerçek transatlantik yük paylaşımının bir örneğidir. Avrupa Birliği’nin yeni ve büyük bir yardım paketine ilişkin son kararını da memnuniyetle karşılıyorum ve ABD Kongresi’nin de yakında bunu takip edeceğine inanıyorum. Bu hayırseverlik değil, kendi güvenliğimize yapılan bir yatırımdır” şeklinde konuştu.

Donald Trump’ın ABD başkanı olduğu dönemde NATO için yeterince harcama yapmayan müttefiklere karşı Rusya’nın herhangi bir saldırısını engellememe tehdidinde bulunduğu yönündeki açıklaması sorulan Stoltenberg, şu şekilde konuştu:

“NATO, 75 yıldır herhangi bir NATO müttefikine yönelik bir askeri saldırıyı önlemeyi başarmıştır. NATO’nun eğilimi, bir müttefike yapılacak saldırının tüm ittifakın tepkisine yol açacağıdır. Hep birlikte bu mesajın arkasında durduğumuz sürece herhangi bir müttefike yönelik herhangi bir askeri saldırıyı önleyeceğiz. Dolayısıyla NATO’nun amacı savaşı önlemek, barışı korumak, NATO müttefiklerine yönelik saldırıları önlemektir ve biz bunu onlarca yıldır başarıyla yapıyoruz. Çünkü caydırıcılığımız güvenilirdir. Yani birbirimizi desteklemeyeceğimiz, birbirimizi korumayacağımız yönündeki herhangi bir öneri, hepimizin güvenliğine zarar verir ve riskleri artırır. Bu nedenle NATO’nun tüm müttefikleri koruma ve savunma taahhüdünün arkasında olduğumuzu hem eylem halinde hem de sözlü olarak açıkça ifade etmemiz çok önemlidir. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur. NATO’nun yetenekleri var, biz de tüm müttefikleri koruma ve savunma kararlılığına sahibiz. Hiçbir NATO müttefikine karşı yakın bir tehdit görmememizin nedeni de budur. Çünkü 2014’ten bu yana kolektif savunmamızı önemli ölçüde güçlendirdik. Kolektif savunma konusunda onlarca yıldır en güçlü takviyelere sahibiz. Bu tabii ki Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Kırım’ı yasa dışı ilhak etmesiyle tetiklendi. Ancak bu NATO müttefiklerinin 2014 yılında aldığı bir karardı, dünya değiştiğinden ve dünya daha tehlikeli hale geldiğinden NATO’nun yanıt vermesi gerekiyordu. Biz de tam olarak bunu yaptık. Daha fazla savunma harcaması, ittifak genelinde rekor düzeyde yüksek savunma yatırımları, İttifakın doğu kesiminde daha fazla kuvvetin konuşlandırılması, kuvvetlerimizin yüksek düzeyde hazırlıklı olması, yeni modern yeteneklere yapılan yatırımlar, bunların hepsi hep birlikte NATO’yu güçlendirdi. Yatırım yapmaya devam ettiğimiz, NATO’ya uyum sağlamaya devam ettiğimiz sürece hiçbir NATO müttefikimizin saldırıya uğramamasını sağlamaya devam edeceğiz.”

“Moskova’da yanlış anlamalara yer bırakmamalıyız”

Trump’a mesajı sorulan Stoltenberg, “Mesajım aynen söylediğim gibi. NATO’nun caydırıcılığının güvenilirliğini zedelememeliyiz. Bu hem yatırım yaptığımız yeteneklerle hem de nasıl iletişim kurduğumuzla ilgilidir. Çünkü caydırıcılık düşmanlarımızın aklındadır. Moskova’da hazırlığımız, kararlılığımız ve müttefiklerimizi koruma kararlılığımız konusunda yanlış hesaplamalara veya yanlış anlamalara yer bırakmamalıyız. Bunu yapmamızın nedeni çatışmayı kışkırtmak değil, NATO’nun 75 yıldır başarıyla yaptığı gibi çatışmayı önlemektir” dedi.

Stoltenberg, “Şunu da dikkate almamız gerekiyor. Duyduğumuz eleştiriler öncelikle NATO ile ilgili değil. Bu, NATO müttefiklerinin NATO’ya yeterince harcama yapmamasıyla ilgili ve bu geçerli bir nokta. ABD yönetimleri tarafından adil yük paylaşımı gereği Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın daha fazla harcama yapması gerektiği defalarca vurgulandı. İyi haber şu ki NATO müttefiklerinin yaptığı da tam olarak budur. Geçtiğimiz yıl savunma harcamalarında rekor düzeyde bir artış yaşandı ve şu anda 18 müttefik yüzde 2 veya daha fazla harcama yapıyor, giderek daha fazla müttefik yüzde 2’ye yaklaşıyor ve çok yakında ulaşacaklarına söz veriyorlar. Artık Avrupa’da rekor düzeyde harcamalar görüyor olmamız, bu mesajın bir etki oluşturduğunu gösteriyor. Avrupalı müttefikler ve Kanada harekete geçti, bunu yapmaya devam edeceklerine güveniyorum. Güçlü bir NATO, ABD için de önemlidir. Çünkü ABD’yi daha güçlü kılar. ABD hiçbir zaman tek başına bir savaşa girmedi. Her zaman müttefiklerle savaşırlar ve bu da ABD’yi daha güçlü kılar. NATO müttefikleriyle birlikte dünya ekonomisinin yüzde 50’sini ve dünya askeri gücünün yüzde 50’sini temsil ediyoruz. Yani bir arada durduğumuz, birbirimizi koruduğumuz sürece güvendeyiz, bir saldırıyı önlüyoruz ve güçlü bir transatlantik bağ ile değerlerimize sahip çıkmamızı sağlıyoruz” diye konuştu. – BRÜKSEL

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD’li gazeteci Tucker Carlson’a verdiği röportajda, “Ukrayna ile İstanbul’da görüştük, anlaştık. Üstelik Ukrayna müzakere heyetini başkanı Sayın Arakhamia ön belgeye (barış belgesi) imzasını bile attı. Ama sonra tüm dünyaya açıkça şunu söyledi, ‘Biz bu belgeyi imzalamaya hazırdık ama dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson geldi ve Rusya’yla savaşmanın daha iyi olduğunu söyleyerek bizi bunu yapmaktan caydırdı’. Bakın açıklaması yayımlandı. Bunu kamuoyu önünde söyledi” ifadelerini kullanarak Rusya’nın savaşın sona ermesi için hala müzakereye açık olduğunu vurguladı.

ABD’li gazeteci Tucker Carlson, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova’da gerçekleştirdiği 2 saatlik röportajını internet sitesi üzerinden yayınladı. Putin, Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşta haklı olduğuna dair gerekçelerini Ukrayna’nın tarihinden başlayarak uzun bir şekilde anlattı. Konuşmasında Batılı ülkelere mesaj veren Putin, “Batı, güçlü Rusya’dan çok, güçlü Çin’den korkuyor. Çünkü, Rusya’da 150 milyon insan, Çin’de ise 1,5 milyar nüfus var ve ekonomisi büyük bir hızla büyüyor. Yılda yüzde 5’ten fazla. Eskiden daha da fazlaydı. Ama bu Çin için yeterli. Potansiyeller çok önemlidir. Çin’in potansiyeli muazzam, satın alma gücü paritesi ve ekonominin büyüklüğü açısından bugün dünyanın en büyük ekonomisi. Çok uzun zaman önce ABD’yi çoktan geride bırakmış durumda ve hızla büyüyor” dedi.

“İstesek NATO’ya girip giremeyeceğimizi sordum”

Putin, “Kremlin’de eski ABD Başkanı Bill Clinton ile burada, yan odada yapılan bir toplantıda ona şunu sordum. Bill, sence Rusya NATO’ya katılmak isteseydi bu gerçekleşir miydi? O da, ‘Biliyor musun, ilginç bir soru, bence olur’ cevabını verdi. Ancak daha sonra onunla akşam yemeğinde buluştuğumuzda bana ‘Biliyor musun, ekibimle konuştum, hayır, şu an itibariyle böyle bir şey mümkün değil’ dedi. Ona sorabilirsin, sanırım röportajımızı izleyecek, onaylayacaktır. Eğer öyle olmasaydı böyle bir şey söylemezdim. Artık bu imkansız” ifadelerini kullandı. Putin, Tucker Carlson’ın, “Samimi miydiniz? NATO’ya katılır mıydınız?” sorusunu, “Bakın, ‘Mümkün mü, değil mi’ diye sordum ve aldığım cevap ‘hayır’ oldu. Eğer ‘evet’ deseydi yakınlaşma süreci başlayacaktı ve ortaklarımızın samimi bir temennisini görseydik sonunda bu (Rusya’nın NATO’ya katılması) gerçekleşebilirdi. Ama olmadı. Hayır, hayır anlamına gelir” şeklinde cevapladı.

“NATO, Doğu’ya genişlemeyeceği sözünü verdi, ancak 5 kez ihlal etti”

Putin, NATO’nun Doğu’ya doğru genişleme çabalarından rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. Putin, “Bize Doğu’da NATO olmayacağına, Doğu’da bir santimetre bile olmayacağına dair söz verildi. Sonra ne oldu? ‘Kağıt üzerinde yer almıyor, bu yüzden genişleyeceğiz’ dediler. Yani 5 kez gerçekleşti; Baltık Devletleri, tüm Doğu Avrupa gibi. Şimdi asıl meseleye geliyorum. Nihayetinde Ukrayna’ya geldiler. 2008 yılında Bükreş’teki zirvede Ukrayna ve Gürcistan’ın NATO’ya katılım kapılarının açık olduğunu ilan ettiler” ifadelerini kullandı. Putin, “Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra sınırlarımızın eski birlik cumhuriyetlerinin sınırları boyunca olması gerektiği konusunda hemfikirdik. Biz de bunu kabul ettik. Ancak biz hiçbir zaman NATO’nun genişlemesini kabul etmedik, dahası Ukrayna’nın NATO’ya üye olmasını da asla kabul etmedik. Biz, orada bizimle görüşmeden NATO üslerinin kurulması konusunda da anlaşmaya varmadık” dedi. Tucker Carlson’ın, “ABD Başkanını, Dışişleri Bakanını arayıp Ukrayna’yı NATO güçleriyle askerileştirmeye devam ederseniz harekete geçeceğimizi söylediniz mi?” sorusunu cevaplayan Putin, “Bunu her zaman konuştuk. ABD ve Avrupa ülkelerinin liderlerine bu gelişmelerin derhal durdurulması, Minsk Anlaşmalarının hayata geçirilmesi çağrısında bulunduk. Açıkçası bunu nasıl yapacağımızı bilmiyordum ama uygulamaya hazırdım” şeklinde konuştu.

“Savaşı biz başlatmadık”

Putin, 2014’te Ukrayna’nın doğusundaki Donbass’ta başlayan çatışmaya değinerek, “Herkes meselenin sadece askeri güçle çözülmesini istiyordu. Ama bunun olmasına izin veremezdik ve durum öyle bir noktaya geldi ki Ukrayna tarafı ‘Hayır, hiçbir şey yapmayacağız’ dedi. Ayrıca askeri harekat için hazırlıklara başladılar. 2014 yılında savaşı başlatanlar onlardı. Amacımız bu savaşı durdurmak ve bu savaşı 2022 yılında biz başlatmadık. Bu, savaşı durdurmaya yönelik bir girişimdir” dedi.

Tucker Carlson’ın, “Şimdi bunu durdurduğunuzu mu düşünüyorsunuz? Yani hedeflerinize ulaştınız mı?” sorusunu cevaplayan Putin, “Hayır, henüz hedeflerimize ulaşmadık, çünkü hedeflerimizden biri de (Ukrayna’yı) Nazilerden arındırma. Bu, geçtiğimiz yılın başlarında İstanbul’da sona eren müzakere sürecinde tartıştığımız sorunlardan biriydi” dedi.

“Savaşı durdurmak istiyorsanız silah tedarikini bırakmalısınız”

Ukrayna ile barış görüşmeleri olup olmayacağına yönelik soruya cevap veren Putin, “Biz Kiev’den askerlerimizi çektikten sonra karşı taraf (Ukrayna), tüm anlaşmaları bir kenara attı ve Batılı ülkelerin, Avrupa ülkelerinin, ABD’nin Rusya’yla sonuna kadar savaşma yönündeki talimatlarına uydu. Üstelik Ukrayna Devlet Başkanı (Vladimir Zelenskiy), Rusya ile müzakere yapılmasını kararname ile yasakladı. Herkesin Rusya ile müzakere yapmasını yasaklayan bir kararname imzaladı. Kendisine ve herkese bunu yapmayı yasaklamışsa nasıl pazarlık yapacağız? Ancak bir konuda anlaşmak için diyalog kurmamız gerekiyor. Doğru değil mi?” ifadelerini kullandı. Putin, “Ukrayna lideri ile konuşmadıysanız ABD Başkanı ile konuşabilirsiniz. Joe Biden’la en son ne zaman konuştunuz?” sorusunu ise, “Onunla ne zaman konuştuğumu hatırlamıyorum” şeklinde cevapladı. Putin ABD yönetimine, “Gerçekten savaşı durdurmak istiyorsanız silah tedarikini bırakmalısınız. Bu, birkaç hafta içinde biter. Bu kadar” şeklinde mesaj vererek Biden ile konuşacak hiçbir şeyi olmadığını söyledi.

Ukrayna’daki paralı askerlere değindi

Putin, “ABD askerlerinin neden Ukrayna’da savaşması gerektiğini anlamıyorum. Ukrayna’da ABD’den paralı askerler var. En fazla sayıda paralı asker Polonya’dan geliyor, ABD’den paralı askerler ikinci sırada, Gürcistan’dan paralı askerler ise üçüncü sırada yer alıyor. Birisinin düzenli birlikler gönderme arzusu varsa bu kesinlikle insanlığı çok ciddi, küresel bir çatışmanın eşiğine getirir. Bu net. ABD’nin buna ihtiyacı var mı? Ne için? Topraklarınızdan binlerce kilometre uzakta. Yapacak daha iyi bir işin yok mu?. Sınırla ilgili sorunlarınız var, göçle ilgili sorunlarınız var, 33 trilyon dolardan fazla borçla ilgili sorunlarınız var. Yapacak daha iyi bir işin yok, o halde Ukrayna’da mı savaşmalısın? Rusya ile müzakere etmek daha iyi olmaz mıydı? Bugün gelişen durumu anlayarak Rusya’nın çıkarları için sonuna kadar savaşacağının farkına vararak bir anlaşma yapın. Bunun farkına vararak aslında sağduyuya dönün, ülkemize ve çıkarlarına saygı duymaya başlayın ve belirli çözümler arayın. Bana öyle geliyor ki bu çok daha akıllıca” ifadelerini kullandı.

“Ukrayna’daki sorunlara barışçıl yollarla çözüm aranmasını defalarca önerdik”

Putin, “NATO’nun Doğu’ya doğru genişlemesinin 1990’larda verilen sözlerin ihlali olduğunu açıkça söylediniz. Bu ülkeniz için bir tehdittir. Siz Ukrayna’ya asker göndermeden hemen önce ABD Başkan Yardımcısı Güvenlik Konferansı’nda konuştu ve Ukrayna Devlet Başkanı’nı NATO’ya katılmaya teşvik etti. Bunun sizi askeri harekata kışkırtmaya yönelik bir çaba olduğunu mu düşünüyorsunuz?” sorunu cevaplayarak, “Tekrar ediyorum, 2014 darbesinden sonra Ukrayna’da ortaya çıkan sorunlara barışçıl yollarla çözüm aranmasını defalarca önerdik. Ama kimse bizi dinlemedi. Üstelik tamamen ABD kontrolünde olan Ukraynalı liderler birdenbire Minsk anlaşmalarına uymayacaklarını, bundan hoşlanmadıklarını ilan ettiler ve o bölgede askeri faaliyete devam ettiler. Buna paralel olarak bu bölge, çeşitli personel eğitim ve yeniden eğitim merkezleri kisvesi altında NATO tarafından istismar ediliyordu. Esasen orada üsler kurmaya başladılar. Bu kadar. Bütün bunlar bir araya gelince 2014 yılında Neo-Nazilerin Ukrayna’da başlattığı savaşın sona erdirilmesi kararı alındı” dedi.

Tucker Carlson’ın “Sizce Zelenskiy’nin bu çatışmanın çözümünü müzakere etme özgürlüğü var mı?” sorusunu Putin şu şekilde cevapladı:

“Neden olmasın? Ukrayna halkının Ukrayna’yı barışa götüreceğine dair beklentileri üzerine iktidara geldi. Bundan bahsetti, bunun sayesinde ezici bir çoğunlukla seçimi kazandı. Ama sonra, iktidara geldiğinde bence iki şeyin farkına vardı. Birincisi, Neo-Naziler ve milliyetçilerle çatışmamak daha iyi, çünkü onlar saldırgan ve çok aktifler, onlardan her şeyi bekleyebilirsiniz. İkincisi ABD önderliğindeki Batı onları destekliyor ve her zaman Rusya’ya düşman olanlara destek verecek, bu yararlı ve güvenli. Böylece halkına Ukrayna’daki savaşı sona erdirme sözü vermesine rağmen ilgili pozisyonu aldı. Seçmenlerini aldattı. Ukrayna ile İstanbul’da görüştük, anlaştık. Üstelik Ukrayna müzakere heyetinin başkanı Sayın Arakhamia bahsettiğim ön belgeye imzasını bile attı. Ama sonra tüm dünyaya açıkça şunu söyledi, ‘Biz bu belgeyi imzalamaya hazırdık ama dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson geldi ve Rusya’yla savaşmanın daha iyi olduğunu söyleyerek bizi bunu yapmaktan caydırdı’. Bakın açıklaması yayımlandı. Bunu kamuoyu önünde söyledi. Buna dönebilirler mi, dönemezler mi? Soru şu, istiyorlar mı istemiyorlar mı? Daha sonra Ukrayna Devlet Başkanı bizimle müzakere yapılmasını yasaklayan bir kararname yayınladı. O kararnameyi iptal etsin, hepsi bu. Aslında biz müzakereleri hiçbir zaman reddetmedik. Her zaman şunu duyuyoruz, ‘Rusya hazır mı?’, evet, reddetmedik. Açıkça reddedenler onlardı. Peki, kararını iptal etsin ve müzakerelere girsin. Biz hiçbir zaman reddetmedik. Ukrayna’nın Johnson’ın talebine veya iknasına boyun eğmesi bana hem gülünç hem de çok üzücü geliyor. Çünkü Sayın Arakhamia’nın ifadesiyle, ‘Bu düşmanlıkları, bu savaşı 1.5 yıl önce durdurabilirdik. Ama İngilizler bizi ikna etti, biz de bunu reddettik ve bu şansı kaçırdık’ Johnson şu anda nerede? Savaş devam ediyor. Nedense herkes Rusya’nın savaş alanında mağlup edilebileceği yanılsamasına kapılmıştı.”

“Polonya ile işimiz yok”

Putin, “NATO ülkeleri hayali bir Rus tehdidiyle kendi halklarını korkutmaya çalışıyor. Bu apaçık bir gerçektir. Akıllı insanlar, bunun gerçek olmadığını çok iyi anlıyorlar. Rusya tehdidini körüklemeye çalışıyorlar” dedi. Carlson’ın, “Bahsettiğiniz tehdidin Rusya’nın Polonya ve Letonya’yı işgal etmesi, yayılmacı davranışı olduğunu düşünüyorum. Rus birliklerini Polonya’ya göndermeyi düşünüyor musunuz?” sorunu yanıtlayan Putin, “Yalnızca tek bir durumda, Polonya Rusya’ya saldırırsa. Neden? Çünkü bizim Polonya’yla, Letonya’yla ya da başka herhangi bir yerle işimiz yok. Bunu neden yapalım ki? Bizim hiçbir çıkarımız yok. Bu sadece tehdit tacirliği” dedi.

Kuzey Akım

Tucker Carlson’ın “Nord Stream’i kim havaya uçurdu?” sorusunu yönelik Putin, “Kesinlikle siz” diyerek güldü. Carlson, “O gün meşguldüm. Nord Stream’i ben havaya uçurmadım” dedi. Putin ise, “Kişisel olarak sizin bir mazeretiniz olabilir ama CIA’in böyle bir mazereti yok” şeklinde cevap verdi. “Bunu NATO’nun ya da CIA’in yaptığına dair kanıtınız var mı?” sorusunu cevaplayan Putin, “Ayrıntılara girmeyeceğim ama insanlar bu tür durumlarda hep şunu söylüyor, ‘Bununla ilgilenen birini arayın’. Ancak bu durumda sadece ilgilenen birini değil, aynı zamanda yetenekleri olan birini de aramalıyız. Çünkü ilgilenen çok kişi olabilir ama hepsi Baltık Denizi’nin dibine inip bu patlamayı gerçekleştirebilecek kapasitede değil. Bu ikisinin birbiriyle bağlantılı olmalıdır: Kim ilgileniyor ve bunu kim yapabilir?” dedi.

“Kim gelirse gelsin Rusya’ya yönelik tutum değişmez”

“Joe Biden’dan sonra yeni bir yönetim gelse ABD hükümetiyle yeniden iletişim kurabileceğinizi düşünüyor musunuz, yoksa başkanın kim olduğu önemli değil mi?” soruna yönelik Putin, “Bu liderle ilgili değil, kişiliğiyle ilgili değil. Mesela Bush’la çok iyi bir ilişkim vardı. Rusya konusunda da pek çok hata yaptığını düşünüyorum. Ancak genel olarak kişisel, insani düzeyde onunla çok iyi bir ilişkim vardı. Diğer politikacılardan daha kötü değildi. Oda diğerleri gibi ne yaptığını anlıyordu. Trump’la böyle kişisel ilişkilerim vardı” şeklinde cevap verdi. Putin, ABD başkanlık seçimlerinde yeni bir başkanın seçilmesinin de “elitlerin Rusya’ya karşı tutumunu değiştirmeyeceğini” işaret etti.

“Elon Musk’ı durdurmak mümkün değil”

Yapay zeka ile ilgili soruyu cevaplayan Putin, “İnsanlık şu anda birçok tehditle karşı karşıyadır. Genetik araştırmalar sayesinde artık insanüstü, uzmanlaşmış bir insan, genetiği değiştirilmiş bir atlet, bilim insanı, asker oluşturmak mümkün. Elon Musk’un halihazırda ABD’de insan beynine çip yerleştirdiğine dair haberler var. Bence Elon Musk’ı durdurmak mümkün değil, kendisi uygun gördüğü şeyi yapacak. Yine de onunla ortak bir zemin bulmanız, onu ikna etmenin yollarını aramanız gerekiyor. Onun akıllı bir insan olduğunu düşünüyorum, öyle olduğuna gerçekten inanıyorum. Yani onunla bir anlaşmaya varmanız gerekiyor çünkü bu sürecin belirli kurallara tabi olması gerekiyor” dedi.

“Evan Gershkovich’in ABD’ye dönebileceği ihtimalini gözardı etmiyorum”

Putin yaklaşık 1 yıldır Rusya’da casusluk suçlamasıyla cezaevinde olan Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich’in serbest kalıp kalamayacağı yönündeki soruyu ise, “O kadar çok iyi niyet jesti yaptık ki artık bunların tükendiğini düşünüyorum. Kimsenin bize bu şekilde karşılık verdiğini görmedik. Ancak teorik olarak ortaklarımızın karşılıklı adımlar atması durumunda bunu yapabileceğimizi göz ardı etmediğimizi söyleyebiliriz. Ortaklar derken öncelikle özel hizmetlerden bahsediyorum. Özel servisler birbirleriyle temas halinde, o konuyu konuşuyorlar. Biz bunu çözmeye hazırız ama özel servis kanallarında tartışılan bazı şartlar var. Bir anlaşmaya varılabileceğine inanıyorum. O sadece bir gazeteci değil, gizli bilgileri gizlice elde eden bir gazetecidir. Gershkovich’in anavatanına dönebileceğini göz ardı etmiyorum” şeklinde cevapladı.

“Rusya’nın yenilmeyeceğini anlamaya başladılar, diyaloğa hazırız”

Ukrayna ile müzakerelere dair tekrar sorulan soruyu yanıtlayan Putin, “Şu ana kadar Rusya’nın savaş alanında stratejik bir yenilgiye uğratılacağına dair görüş vardı.. Artık görünüşe göre bunu başarmanın zor olduğunu, fark etmeye başlıyorlar. Bana göre bu, imkansızdır, hiçbir zaman da olmayacaktır. Bana öyle geliyor ki artık Batı’da iktidarda olanlar da bunun farkına varmaya başladı. Eğer öyleyse, eğer farkına varıldıysa, bundan sonra ne yapacaklarını düşünmeleri gerekir. Biz bu diyaloğa hazırız” ifadelerini kullandı. – MOSKOVA

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fox News’ün eski sunucularından olan eski Fox News sunucusu Tucker Carlson’a Moskova’da verdiği röportajda, ABD, AB ve NATO’ya seslenerek, Rusya’yı Ukrayna ile yaptığı savaşta yenmenin Batı için ” imkansız” olduğunu anlamaları gerektiğini ifade etti.

“RUSYA’YI YENİLGİYE UĞRATMAK İMKANSIZ”

Rus lider, “Şu ana kadar Rusya’yı savaş alanında stratejik bir yenilgiye uğratma yönünde gürültü ve çığlıklar vardı. Ama şimdi görünüşe bakılırsa bunu başarmanın, eğer mümkünse, çok zor olduğunu anlamaya başlıyorlar. Bana göre öyle, imkansız.” dedi.

“SAVAŞI DURDURMAK İSTİYORSANIZ SİLAH TEDARİKİNİ BIRAKIN”

Putin, Şubat 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşta haklı olduğunu tarihi gerekçelerle uzun uzun anlatırken, Washington yönetimine, “Eğer gerçekten savaşı durdurmak istiyorsanız, silah tedarikini bırakmanız gerekir.” diye seslendi.

İSTANBUL’DAKİ BARIŞ GÖRÜŞMELERİNE DE DEĞİNDİ

Ukrayna’daki savaşın ikinci yılının geride kaldığı günlere denk gelen röportajda Putin, Rusya ve Ukrayna’nın “er ya da geç” anlaşmaya varacağını söyleyerek, müzakere yolunun açık olduğuna da işaret etti. Ukrayna ile Rusya arasında Türkiye’nin arabuluculuğu ile İstanbul’da yapılan barış görüşmelerine birçok kez değinen Putin, İstanbul görüşmelerinde mutabakata varılan kararların uygulanması durumunda savaşın çoktan bitmiş olabileceğini, ancak ABD başta olmak üzere Batılı devletlerin vazgeçirmesiyle Ukrayna’nın geri adım attığını iddia etti. NATO’nun genişleme çabalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

“NATO GENİŞLERSE HER ŞEY SOĞUK SAVAŞ SIRASINDAKİYLE AYNI OLACAK”

Rus lider Vladimir Putin, iki saatten fazla süren röportajda, NATO’nun 1990’ların başından bu yana yürüttüğü genişleme çabalarından duyduğu rahatsızlığı açıkça ortaya koydu. NATO’nun genişlemesine gerek olmadığını savunan Putin, “NATO genişlerse her şey Soğuk Savaş sırasındakiyle aynı olacak, yalnızca Rusya sınırlarına daha yakın olacak. Bu kadar.” ifadelerini kullandı. Vladimir Putin, ABD’nin bu konuda verdiği sözü tutmadığını söyleyerek, “NATO’nun, doğuya doğru genişlemeyeceğine dair sözünüz vardı ama bu 5 kez gerçekleşti.” dedi.

“POLONYA’NIN İŞGALİ SÖZ KONUSU DEĞİL”

Carlson’ın sorusu üzerine Putin, Moskova’nın bölgedeki diğer NATO üyesi ülkelerin (Polonya ve Letonya) veya genel olarak Avrupa kıtasının Rusya tarafından işgalinin söz konusu olmadığını belirtti.

ABD’DEKİ BAŞKANLIK SEÇİMİYLE İLGİLİ DE KONUŞTU

ABD’nin Ukrayna’ya silah desteğinde bulunmasından dolayı ABD Başkanı Joe Biden ile “konuşacak hiçbir şeyi olmadığını” söyleyen Putin, kasımda yapılacak ABD başkanlık seçimlerinde yeni bir başkanın seçilmesinin de “elitlerin Rusya’ya karşı tutumunu değiştirmeyeceğini” anlattı. Rus lider, küresel güç dengesindeki değişim nedeniyle uluslararası hukukun da değişmesi gereğine değindi. Putin, tutuklu Wall Street Journal (WSJ) muhabiri Evan Gershkovich konusunda da “anlaşmaya varılabileceğini” kaydetti. Bu konuyu çözmek istediklerini belirten Putin, “Ancak özel servis kanallarında tartışılan bazı terimler var. Anlaşmaya varılabileceğine inanıyorum” dedi. Putin, Gershkovich’in, “komplo kurarak gizli şekilde bilgi topladığını” ve yaptığının “tam olarak casusluk” olduğunu, bununla birlikte iki taraf heyetlerinin bu konuyu çözme yolunda ilerlediğini belirtti.

RÖPORTAJ ABD MEDYASINDA GÜNDEM OLDU

FOX haber kanalından ayrıldıktan sonra gazetecilik faaliyetini sosyal medya platformu X’te devam ettiren Tucker Carlson’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’le röportaj yapacağını duyurması ABD medyasında gündem oldu. Carlson’a konuşmayı kabul eden Putin, 2019’dan bu yana Batı medyasında ilk defa röportaj vermiş oldu. Tucker Carlson’ın söz konusu röportajı hakkında bazı Avrupa ve ABD medyasında eleştiriler yer alırken, Amerikalı gazeteci Putin’in propagandasını yapmakla suçlandı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 12 Şubat’ta gerçekleştirmesi beklenen Türkiye ziyareti daha şimdiden uluslararası gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Türkiye’nin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal girişiminin başladığı Şubat 2022’den bu yana Putin’in gideceği ilk Batı ve NATO ülkesi olması bu ziyaretin önemini daha da artırıyor.

Başta ABD, Ukrayna ve Batı ülkeleri, ziyarete eleştirel baksalar da tahıl koridorunun yeniden canlanması ve müzakere masasına dönülmesi açısından olası sonuçlara odaklanıyorlar.

Putin’in Türkiye ziyaretinin 12 Şubat’ta gerçekleşmesi öngörülüyor.

Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Putin’in ziyaretinin aslında daha öncesi için planlandığını ancak bölgesel gelişmelerden dolayı geciktiğini kaydetti.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov da Putin’in ziyaretinin hem ikili hem de bölgesel konuların görüşülmesi açısından önemli olacağını belirtti.

Ukrayna’yı işgal girişimini başlattıktan sonra geçen iki senede pek yurt dışı ziyareti geçekleştirmeyen Putin, savaşın başladığı 24 Şubat 2022’den sonra ilk kez Türkiye’ye gelecek.

Savaşın ikinci yıldönümünden günler önce NATO’nun önde gelen ülkelerinden birini ziyaret edecek olması Putin’in Erdoğan ile görüşmesini daha da dikkat çekici hale getiren unsurlardan biri.

Batı yakından takip edecek

Henüz resmen ilan edilmemiş olmasına karşın Putin’in ziyaretine ilişkin hem Birleşmiş Milletler (BM) hem de ABD’den değerlendirme yapılmış olması Batı’nın ilgisini somutlayan bir durum.

BM Sözcüsü Stephane Dujarric, hafta başında düzenlediği basın toplantısında bir soru üzerine, Putin’in Türkiye ziyaretini yakından takip edeceklerini kaydetti.

Dujarric, tahıl koridorunun yeniden canlandırılmasına ilişkin bir soru üzerine ise BM’nin Türkiye-Rusya görüşmelerine dahil olmadığını anımsattı.

2022 Temmuz’unda oluşturulan Karadeniz Tahıl Girişimi, Türkiye ve BM’nin Rusya ve Ukrayna ile ayrı ayrı imzaladığı mutabakat muhtıraları ile yaşama geçmişti.

Rusya, kendi tahıl ürünleri ve gübresini satamadığı gerekçesiyle Temmuz 2023’te girişimi askıya aldığını açıklamıştı.

Dışişleri Bakanı Fidan da, 4 Şubat’ta verdiği bir demeçte, Putin’in ziyareti sırasında konunun mutlaka gündeme geleceğini, inisiyatifin yeni bir formülle canlandırılması için Türkiye’nin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetmişti.

Ukrayna’nın tahıl taşıyan bazı gemilerini hâlâ Karadeniz’den geçirebildiğini ancak güvenliğin büyük sorun olmaya devam ettiğini, Rusya’nın ise sattığı tahılın parasını alamadığı için sıkıntıları olduğunu anımsatan Fidan, “Her iki tarafı da tatmin edecek bir çözüm için çalışıyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

Dışişleri Bakanı, bir formülün bulunması durumunda bunu kamuoyuyla paylaşacaklarını da açıklamıştı.

Diplomatik kaynaklar ise mevcut durumda tahıl koridorunun yeniden canlandırılmasının güçlüğüne işaret ediyorlar.

Rusya’nın Ukrayna limanlarını kuşatmayı sürdürdüğü, uluslararası toplumun da bankacılık, sigorta gibi alanlarda Rusya’nın beklentilerine yanıt vermediği bir ortamda tahıl koridoru girişiminin canlanmasının zor olacağı yapılan değerlendirmeler arasında.

ABD’den ‘anlamlı rol’ vurgusu

Putin’in ziyaretini yakından izleyecek bir başka başkent ise Washington olacak. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Vedant Patel, 5 Şubat’ta düzenlediği basın toplantısında, Putin’in Türkiye ziyareti ile ilgili bir soruya da yanıt verdi.

“Eğer herhangi bir ülke Rusya’nın bazı kötü niyetli davranışlarından vazgeçme konusunda anlamlı bir rol oynayabilecekse bunu kesinlikle memnuniyetle karşılarız,” değerlendirmesini yapan Patel, Karadeniz tahıl koridoru girişimini anımsattı.

Sözcü Yardımcısı, “Ukrayna tahılının gitmesi gereken yere ulaşmasının ve bu alanda güvenilir bir ilerleme kaydedilmesinin kritik önemini hissetmeye devam ediyoruz. Bu kesinlikle hoş karşılanacak bir şey” dedi.

Diplomatik kaynaklara göre, ABD’nin Putin’in ziyaretine bakışı tahıl koridoru ile sınırlı değil.

Rus Devlet Başkanı’nın NATO ülkesi Türkiye’yi ziyaretini ittifak içinde yeni kırılmalar yaratmak amacıyla kullanmasından kaygı duyan Washington, ziyaret sırasında Türk yetkililerin verecekleri mesajların önemine dikkat çekiyorlar.

Kaynaklara göre, ABD’nin bu yöndeki çekinceleri geçen hafta Ankara’da temaslarda bulunan ABD Dışişleri Bakan Vekili Victoria Nuland tarafından Türk yetkililere aktarıldı.

Ukrayna’nın toprak bütünlüğü vurgusu

Ankara, ABD ve Batı’nın bu yöndeki söyleminin savaşın başladığı günden bu yana sürdüğü ancak Türkiye’nin izlediği politikanın temel ilkelerinin değişmediği yanıtı veriyor.

Ukrayna’nın siyasi ve toprak bütünlüğünün korunmasından yana olduğunu kaydeden Ankara, taraflar arasında olası bir barış anlaşmasının sağlanması için her iki tarafla da konuşabilen aktörlerin olması gerektiğini, Türkiye’nin tam da bu rolü oynadığını kaydediyor.

Türkiye, savaşın başladığı Şubat 2022’den sadece haftalar sonra Rus ve Ukraynalı dışişleri bakanlarını Antalya’da bir araya getirmiş ancak anlaşma sağlanamamıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’e barış görüşmeleri için Türkiye’nin ev sahipliği yapabileceği önerisini dile getirmişti.

Dışişleri Bakanı Fidan, bu unsurların yanı sıra Türkiye ile Rusya’nın birçok çatışma noktasında varlık gösterdiklerini, başta Suriye, Kafkaslar ve Orta Doğu’da şiddetin daha da yayılmaması için Ankara- Moskova arasında kurulan diyaloğun önemli olduğunun altını çiziyor.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklenenden daha uzun süre sabit tutabileceğine yönelik fiyatlamaların güçlenmesiyle karışık bir seyir izlerken, bugün gözler Fed’in faiz kararı ve toplantı sonrası Fed Başkanı Jerome Powell’ın yapacağı açıklamalara çevrildi.

ABD’de açıklanan makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Buna göre, ABD’de JOLTS açık iş sayısı, 2023 Aralık’ta 9 milyon 26 bine çıkarak öngörülerin üzerinde gerçekleşirken, Conference Board tarafından açıklanan Tüketici Güven Endeksi de ocakta aylık 6,8 puan artarak 114,8’le Aralık 2021’den sonraki en yüksek seviyesine çıktı.

Analistler, ABD’de ülke ekonomisinin atılan şahin adımlara karşın beklendiği şekilde yavaşlamadığını kaydederek, bu durumun para piyasalarındaki fiyatlamalarda faiz indirimlerinin hangi ayda başlayacağına ilişkin tahminleri ötelediğini bildirdi.

Yıl başında yüzde 85 ihtimalle ilk faiz indiriminin martta yapılacağının öngörüldüğünü hatırlatan analistler, buna karşın açıklanan makroekonomik veriler ve Fed yetkililerinin sözle yönlendirmeleriyle birlikte bu fiyatlamaların yüzde 88 ihtimalle mayısa taşındığını ifade etti.

Analistler, bugün Fed’in politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakıldığını kaydederek, para politikası metni ve Fed Başkanı Powell’ın açıklamalarından alınacak sinyallerin varlık fiyatlarında oynaklığı artırabileceğini aktardı.

Bugün ülkede açıklanacak ADP özel sektör istihdam verilerinin de önemine dikkati çeken analistler, beklenti dışı gerçekleşmelerin fiyatlamaları etkileyebileceğini dile getirdi.

Piyasalarda yoğun bilanço dönemi de yakından takip edilirken, dün piyasalar kapandıktan sonra şirket finansal sonuçlarını açıklayan Microsoft ve Google’ın ana kuruluşu Alphabet’in gelirleri geçen yılın son çeyreğinde artış kaydetti. Bugün ise Boeing’in şirket finansal sonuçlarını açıklaması bekleniyor.

Fed’in para politikası kararları öncesinde tahvil piyasalarında alış ağırlıklı seyir devam ederken, düşüş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,01 seviyesinde dengelendi.

Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 0,1 azalışla 2.033 dolardan, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,3 düşüşle 82,2 dolardan işlem görüyor.

Dün, New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,76 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,06 gerilerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,35 artışla rekor kırdı. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsalarında alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, bugün Almanya’da açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bölge genelinde enflasyon baskılarının devam ettiğine dikkati çekerek, bugün Almanya’da açıklanacak verilerin Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin fiyatlamaları etkileyebileceğini bildirdi.

Dün açıklanan veriler göre, Avro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYH), 2023’ün dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre sabit kalırken, Almanya’da geçen yılın son çeyreğinde GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 daraldı.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,44, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,18, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,29 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne karışık seyirle başladı.

Asya’da piyasalar Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izlerken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) bugün açıkladığı toplantı tutanaklarında ilk kez faiz artırımlarına yakında başlanabileceği sinyalini verdi.

Çin’de açıklanan makroekonomik verilerin ülkede imalat sanayisinin hala daralmaya devam ettiğini göstermesi risk iştahını törpülerken, finansal sonuçlarını açıklayan Samsung Electronics’in üst üste dördüncü çeyrekte de karı azalmaya devam etti.

Bugün Japonya’da açıklanan verilere göre perakende satışlar aralıkta yüzde 2,1 artarak beklentilerin oldukça gerisinde kalırken, sanayi üretimi de yıllık yüzde 0,7 azalarak öngörüleri karşılayamadı.

Çin’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49,2’ye, hizmet sektörü PMI ise 50,7’ye çıktı.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 geriledi.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı seyrini üst üste beşinci işlem gününe taşıyan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,03 değer kazancıyla 8.474,30 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün yatay seyirle 30,3504’ten günü tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,3640 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi, yurt dışında ise Fed’in faiz kararı ve Powell’ın açıklamaları ile Almanya’da enflasyon ve ABD’de ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.530 ve 8.570 seviyelerinin direnç, 8.400 ve 8.250 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, aralık ayı dış ticaret açığı

10.00 İngiltere, ocak ayı konut fiyat endeksi

10.00 Almanya, aralık ayı perakende satışlar

11.55 Almanya, ocak ayı işsizlik oranı

16.00 Almanya, ocak ayı TÜFE

16.15 ABD, ocak ayı ADP özel sektör istihdamı

22.00 ABD, Fed’in faiz kararı

22.30 Fed Başkanı Powell’ın konuşması

New York borsasında S&P 500 ve Dow Jones endeksleri ABD Merkez Bankasının (Fed) yarınki para politikası kararları öncesinde rekor kırmaya devam ederken, Asya’da gayrimenkul sektörüne ilişkin artan endişeler satış baskısının derinleşmesine neden oluyor.

ABD ekonomisinin “yumuşak iniş” yapabileceği beklentisi pay piyasalarını yukarı yönlü desteklemeyi sürdürüyor.

New York borsasında S&P 500 ve Dow Jones endeksleri artan risk iştahıyla rekor kapanışlarını sürdürürken, Nasdaq endeksi de dün, son 2 yılın en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Fed’in yarın politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, ilk faiz indirimine ne zaman başlayacağına ilişkin belirsizlikler varlığını koruyor.

Buna göre, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın martta yüzde 50 ihtimalle faiz indirimlerine başlayabileceği öngörülürken, martta da politika faizinin sabit bırakılması halinde mayıstaki toplantıda indirime gidileceğine kesin gözüyle bakılıyor.

Analistler, bununla birlikte ülkede bugünden itibaren makroekonomik veri takviminin yoğunlaşacağını kaydederek, iş gücü piyasalarına yönelik verilerden alınacak sinyallerin de varlık fiyatları üzerinde etkili olmasının beklendiğini ifade etti.

Ülkede bilanço sezonunun da devam ettiğini hatırlatan analistler, bugün piyasa değeri yaklaşık 5 trilyon dolar olan Google’ın ana kuruluşu Alphabet ve Microsoft’un finansal sonuçlarını açıklamasının beklendiğini bildirdi.

Analistler, söz konusu şirket finansal sonuçlarından alınacak sinyallerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini belirtti.

Tahvil piyasalarında dün alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi şu sıralarda yüzde 4,05 seviyesinde bulunuyor.

Dün gerileyen tahvil faizlerinden de destek alan altının ons fiyatı 2.033 dolarla son 15 günün en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, yeni günde yatay bir seyir izliyor.

Brent petrolün varil fiyatı dün 3 günlük yükseliş eğilimini sonlandırırken, şu sıralarda 82,2 dolardan alıcı buluyor.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 1,12, S&P 500 endeksi yüzde 0,76 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,59 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, bugün bölge genelinde açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, Avrupa ve İngiltere merkez bankalarının güvercin adımlara ne zaman başlayacaklarına yönelik belirsizliklerin varlık fiyatları üzerinde etkili olduğunu kaydederek, bugünkü büyüme verilerinin bölge ekonomilerinin durumuna ilişkin sinyal verebileceğini ifade etti.

Almanya’nın geçen yılın son çeyreğinde yıllık yüzde 0,4 daraldığının öngörüldüğünü belirten analistler, Avro Bölgesi’nin yüzde 0,1’le sınırlı da olsa büyüdüğünün tahmin edildiğini bildirdi.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,03, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,12 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,48 gerilerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,09 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne yükselişle başladı.

Asya’da piyasalar Çinli gayrimenkul şirketi Evergrande’ye ilişkin haber akışıyla karışık bir seyir izliyor.

Evergrande’nin mahkeme kararıyla tasfiye edilmesi Asya’da risk iştahını olumsuz etkilerken, Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD’nin finansal sonuçlarının beklentileri karşılayamaması da satış baskısının derinleşmesine neden oldu.

Analistler, ülkede yüksek seyreden risk algısının tahvil talebinin artmasına sebep olduğunu kaydederek, Çin’in 10 yıllık tahvil faizinin 2022’den bu yana en düşük seviyeyi test ettiğini bildirdi.

Öte yandan, bugün Japonya’da açıklanan verilere göre işsizlik yüzde 2,4’e geriledi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 yükselirken, Güney Kore’de Kospi endeksi yatay seyretti. Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 geriledi.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı seyrini üst üste dördüncü işlem gününe taşıyan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,50 değer kazancıyla 8.471,70 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artışla 30,3463’ten günü tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,3600 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Türk lirası (TL) mevduata geçişin desteklenmesi amacıyla yeni bir adım attı. ?

Buna göre, kur koruması sağlanan hesaplar için zorunlu karşılık oranlarının 6 aya kadar olan vadelerde yüzde 30’dan yüzde 25’e indirilmesine, yabancı para cinsinden mevduat/katılım fonu (yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu ve kıymetli maden depo hesapları hariç) için tüm vadelerde TL cinsinden tesis edilen ilave zorunlu karşılık oranının yüzde 4’ten yüzde 8’e yükseltilmesine karar verildi.

Söz konusu düzenlemelerle TL mevduata geçişe yönelik adımlar güçlendirilirken, miktarsal sıkılaştırma sürecine devam edildiği belirtildi.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesi ve Almanya’da büyüme ile ABD’de JOLTS açık iş sayısı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.500 ve 8.700 seviyelerinin direnç, 8.250 ve 8.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ocak ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Almanya, 4. çeyrek GSYH

13.00 Avro Bölgesi, 4. çeyrek GSYH

13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı tüketici güven endeksi

17.00 ABD, kasım ayı konut fiyat endeksi

18.00 ABD, aralık ayı JOLTS açık iş sayısı

18.00 ABD, ocak ayı CB tüketici güven endeksi

ABD Başkanı Joe Biden, Kongre’de, Ukrayna’ya askeri yardım paketini de içeren sınır güvenliği tasarısının geçmesi halinde ABD-Meksika sınırını kapatma konusunda kararlı olduğunu söyledi. Ülkede gerilime neden olan Meksika üzerinden ABD’ye gelen göçmenler konusunda konuşan Biden, “Eğer bu tasarı bugün yasalaşsaydı, sınırı hemen kapatır ve hızla düzeltirdim.” ifadelerini kullandı. Öte yandan Kongre’ye sunulacak tasarıdaki Ukrayna’ya askeri yardım kalemine ise Cumhuriyetçi senatörlerin karşı çıktığı biliniyor.

ABD Başkanı Biden, Güney Carolina’daki seçim kampanyasında, ülkedeki ana gündem maddelerinden biri olan sınır güvenliği sorununa ilişkin konuştu. Geçtiğimiz gün Teksas Valisi Greg Abbott’un Meksika sınırına ulusal muhafızları yerleştirmesi ve sınıra dikenli tel koymasıyla başlayan süreçte Cumhuriyetçi 25 eyalet Abbott’a destek verip bildiri yayınlamıştı. ABD yönetimine tepki gösteren Abbott, sınırdan geçen Meksikalı göçmenlerin sayısından yakınarak merkezi hükümete çözüm çağrısı yapmıştı.

“SINIRI HEMEN KAPATIRIM”

Biden ise bugün yaptığı açıklamada, hükümetin Kongre’ye önerdiği sınır güvenliği tasarısının onaylanması halinde ABD-Meksika sınırını hemen kapatacağını belirtti. Biden konuşmasında, “İki partili bir yasa tasarısı Amerika için iyi olacak. Bozulan göçmenlik sistemimizi düzeltmeye yardımcı olmak ve burada olmayı hak edenlere hızlı erişim sağlamak için Kongre’nin bunu geçirmesi gerekiyor.” dedi. Biden, tasarının başkan olarak kendisine, tekrar kontrol altına alınana kadar sınırı kapatma konusunda acil durum yetkisi vereceğini dile getirerek, “Eğer bu tasarı bugün yasalaşsaydı, sınırı hemen kapatır ve hızla düzeltirdim.” diye konuştu.

YETKİ İÇİN SINIRDAN GEÇEN DÜZENSİZ GÖÇMEN SAYISININ GÜNLÜK 5 BİNİ GEÇMESİ LAZIM

Biden hükümetinin Kongre’ye sunduğu tasarı, sınırdan geçen düzensiz göçmen sayısının günlük 5 bini geçmesi halinde Başkan’a sınırı kapatma yetkisi veriyor. Tasarı, 14 milyar doları sınırda güvenliği sağlayacak yeni devriye kuvvetleri oluşturulması, düzensiz göçmenlerin işlemlerini hızlandıracak personel ve ekipman alımını içeren 110 milyar dolarlık acil yardım paketinin de onaylanmasını gerektiriyor.

CUMHURİYETÇİLER UKRAYNA’YA YAPILACAK ASKERİ YARDIMA KARŞI ÇIKIYOR

Biden’ı sınırları korumamakla eleştiren Cumhuriyetçiler, özellikle söz konusu paketin içinde Ukrayna’ya yapılacak askeri yardım kalemine karşı çıkıyor. Öte yandan, ABD Sınır Devriyesi yetkilileri, kasım ayına göre yüzde 31 artışla geçen ay sınırdan geçen yaklaşık 250 bine yakın düzensiz göçmeni gözaltına aldıklarını, bazı günler sınırdan geçen düzensiz göçmen sayısının 10 bini aştığını açıkladı. Aralıkta yakalanan düzensiz göçmenler içinde 56 binle Meksikalıların çoğunlukta olduğu, bunu 47 bine yakın kişiyle Venezuelalı göçmenlerin izlediği bilgisi verildi.

DİKENLİ TEL KRİZİ SÜRÜYOR

Diğer yandan, Biden hükümeti ile Cumhuriyetçi Teksas Valisi Gregg Abbott arasındaki “dikenli tel krizi” de devam ediyor. ABD Yüksek Mahkemesinin Meksika sınırının Rio Grande Nehri boyunca Teksas tarafından çekilen dikenli tellerin kaldırılması kararının ardından Teksas Valisi Abbot ile Başkan Joe Biden arasındaki anlaşmazlık tırmanmıştı. Teksas Ulusal Muhafızları, mahkeme kararına rağmen 23 Ocak’ta ABD sınır devriyesinin işini yapmasına izin vermemiş, dikenli telleri yerleştirmeye devam etmiş, 25 Cumhuriyetçi eyaletin valileri de ortak bir bildiriyle Teksas’ın yanında olduklarını açıklamıştı.

Küresel piyasalar, açıklanan makroekonomik veriler ve şirket finansal sonuçlarından alınan sinyallerin ardından karışık bir seyir izleniyor.

ABD ekonomisinin “yumuşak iniş” yapabileceği ihtimaliyle New York borsasında S&P 500 ve Dow Jones endeksleri kapanış rekoru kırarken, Asya’da satış baskısı yeni günde etkili oluyor.

ABD’de dünkü veriler ekonominin güçlü kalmaya devam ettiğine işaret ederken, Japonya’da enflasyonun hız kesmesi piyasalarda soru işaretlerini artırdı.

ABD’de Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2023’ün ekim-aralık döneminde yıllıklandırılmış olarak yüzde 3,3 artış göstererek yüzde 2’lik beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Geçen yılın son çeyreğinde Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise yüzde 1,7’lik artış kaydetti. Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise aynı dönemde yüzde 2 ile piyasa beklentilerine paralel arttı.

ABD’de enflasyonun hız kesmesine karşın ekonomik aktiviteden alınan olumlu sinyaller ekonomide “yumuşak iniş” ihtimallerini artırırken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) martta faiz indirimlerine başlayabileceğine yönelik tahminler yeniden güç kazandı.

Söz konusu gelişmelerle, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 6 baz puan gerilemesinin ardından yeni günde de düşüş eğilimini sürdürerek yüzde 4,10’a indi.

Emtia tarafında Brent petrolün varil fiyatı gelecek dönemde talebin güçlü kalabileceği öngörüleriyle yüzde 2’nin üzerinde değer kazanırken, yeni günde 81,7 dolardan alıcı buluyor.

Altının ons fiyatı ise önceki kapanışın yüzde 0,2 artışla 2.023 dolarda seyrediyor.

Öte yandan, dünyanın en büyük mikroçip üreticilerinden Intel’in geçen yılın son çeyreğinde elde ettiği gelir yüzde 10 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Buna karşın, şirketin ilk çeyreğe ilişkin projeksiyonundaki tahminlerin piyasa beklentilerinin altında kalması vadeli işlem piyasalarında satış baskısının artmasına neden oldu.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,18 artarken, S&P 500 endeksi yüzde 0,53 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,64 yükselerek kapanış rekoru kırdı. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise negatif seyirle başladı.

Avrupa borsalarında İtalya hariç dün sınırlı da olsa alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) üç temel politika faizini de sabit bıraktı.

ECB Başkanı Christine Lagarde toplantı sonrası yaptığı açıklamada, ECB’nin Yönetim Konseyinde faiz indirimlerini konuşmak için “erken olduğu” konusunda fikir birliği olduğunu belirtti.

Kısa vadeli ekonomik göstergelerin zayıf kaldığını ifade eden Lagarde, ekonomide orta vadede bir iyileşme görüleceğini ve ekonominin en önemli yansıması olan iş gücü piyasasının da oldukça güçlü kalmaya devam ettiğini vurguladı.

Lagarde, Avro Bölgesi’nde enflasyon oranlarındaki genel düşüş eğiliminin sürdüğünü kaydederek, kısıtlayıcı para politikasının reel ekonomi üzerinde kapsamlı bir etki oluşturmaya devam ettiğini anlattı.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,03, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,11 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,10 yükselirken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,60 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise negatif bir seyirle başladı.

Asya’da piyasalar yeni günde karışık bir seyir izlerken, Japonya’da açıklanan enflasyon verileri Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) gelecek dönem politikalarına ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Buna göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocakta yüzde 1,6 artışla beklentilerin oldukça altında kalırken, analistler, enflasyondaki yavaşlamanın BoJ’un normalleşme adımlarını öteleyebileceğini ifade etti.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,52 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 gerilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,5 yükseldi.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,98 değer kazancıyla 8.169,89 puandan tamamlarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini 250 baz puan artırarak yüzde 45’e çıkardı.

TCMB’den yapılan duyuruda, “Kurul, dezenflasyonun tesisi için gerekli parasal sıkılık düzeyine ulaşıldığını ve bu düzeyin gerektiği müddetçe sürdürüleceğini değerlendirmiştir.” ifadeleri yer aldı.

Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artışla 30,2542’den günü tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,3110 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da tüketici güven endeksi ve ABD’de kişisel gelirler ve harcamalar verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.250 ve 8.350 seviyelerinin direnç, 8.100 ve 8.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, ocak ayı GfK tüketici güven endeksi

16.30 ABD, aralık ayı kişisel gelirler ve harcamalar

Küresel piyasalarda, önemli ekonomilerin “yumuşak iniş” yapabileceği ihtimalinin gündemde kalmaya devam etmesi risk iştahını beslemeyi sürdürürken, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) para politikası kararları yatırımcıların odağına yerleşti.

Dün, dünya genelinde açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri üretim tarafında çarkların yavaş yavaş dönmeye devam ettiğini gösterdi.

ABD’de imalat sanayi PMI ocakta 50,3’le son 15 ayın en yükseğine çıkarak beklentileri aşarken, söz konusu veri imalat sanayisinde yeniden genişleme bölgesine girildiğine işaret etti.

Bu durum ülkede ekonomik aktivitenin güçlü kalmaya devam ettiği şeklinde yorumlanırken, ABD Merkez Bankasının (Fed) martta faiz indirimlerine gidebileceği ihtimali zayıflamayı sürdürdü.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in gelecek hafta politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, martta da yüzde 57 ihtimalle yüzde 5,25-5,50 seviyesinde tutulacağı öngörülüyor.

Öte yandan, ekonomideki “yumuşak iniş” ihtimali S&P 500 endeksini desteklemeye devam ederken, dün yükselişini üst üste altıncı iş gününe taşıyan endeks, kapanış rekorunu da 4.868,55 puana yükseltti.

Microsoft’un hisseleri gün içinde yüzde 1’in üzerinde artarak 405,63 dolara kadar çıkarken, şirketin piyasa değeri ilk kez 3 trilyon doları aştı.

Bugün ABD’de açıklanacak büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ise yatırımcıların odağına yerleşen bir başka önemli veri seti olarak dikkati çekerken, bu verilerden alınacak sinyallerin varlık fiyatlarında oynaklığı artırması bekleniyor.

ABD ekonomisinin geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü tahmin edilirken, kişisel tüketim harcamalarındaki artışın da yüzde 3,1’den yüzde 2,5’e indiği öngörülüyor.

Analistler, kişisel tüketim harcamalarına ilişkin verilerin Fed’in para politikası kararlarında önemli yer tuttuğunu belirterek, piyasa tahminlerinden olası sapmaların fiyatlamalar üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.

Bununla birlikte, martta Fed’in politika faizini sabit bırakabileceği ihtimalinin güçlenmesi tahvil piyasalarındaki satış baskısını desteklemeyi sürdürürken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,16 seviyesinde bulunuyor.

Emtia tarafında da benzer bir seyir öne çıkarken, merkez bankalarının güvercin adımlarının gecikebileceği endişesi altının ons fiyatını baskılıyor. Dün altının ons fiyatı yüzde 0,8 değer kaybıyla 2.012 dolardan günü tamamlarken, yeni günde dünkü kapanışın hemen üzerinde 2.014 dolardan alıcı buluyor.

Brent petrolün varil fiyatı ise 80 dolar seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan, dün Kanada Merkez Bankası politika faizini yüzde 5’te sabit bırakırken, bankadan yapılan açıklamada net bir şekilde faiz artışlarının sona erdiği sinyali verildi.

Dün, New York borsasında, Nasdaq endeksi yüzde 0,36 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,08 değer kazanırken, Dow Jones endeksi yüzde 0,26 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne pozitif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) bugün açıklayacağı para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB’nin politika faizlerini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, ECB Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı sözle yönlendirmelerin varlık fiyatlarında oynaklığı artırması bekleniyor.

Analistler, ECB’nin ilk faiz indirimine yüzde 64 ihtimalle nisanda başlayabileceğinin öngörüldüğünü ancak söz konusu tahminlerin günden güne hazirana kaydığını belirterek, Lagarde’ın açıklamalarının piyasalardaki fiyatlamaları netleştirebileceğini bildirdi.

Dün bölge genelinde açıklanan imalat sanayi PMI verilerinin toparlanmaya işaret ettiğini ancak hala daralmanın sürdüğünü aktaran analistler, makroekonomik verilerden alınacak sinyallerin takip edilmeye devam edileceğini bildirdi.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,91, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,58 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,87 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise negatif bir seyirle başladı.

Asya’da piyasalar Çin Merkez Bankası (PBoC) Başkanı Pan Gongşıng’ın açıklamalarının ardından pozitif seyrediyor.

Pan, dün, banka ve kredi kuruluşları için zorunlu karşılık oranının 5 Şubat’tan itibaren 50 baz puan azaltılacağını belirterek, piyasaya yeterli nakit sağlanmasının amaçlandığı kararın, 1 trilyon yuan (yaklaşık 140 milyar dolar) nakit varlığı serbest bırakmasının beklendiğini bildirdi.

Söz konusu açıklamalarla birlikte dün Hong Kong’da Hang Seng endeksinde yükseliş yüzde 3,56’ya ulaşırken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,8 değer kazandı.

Analistler, ülkede bir süredir ekonomik aktiviteye ilişkin endişelerin varlık fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirterek, söz konusu adımın ülkedeki deflasyonist baskıyı azaltabileceğini ve risk iştahını beslediğini ifade etti.

Söz konusu alış ağırlıklı seyir bugün de piyasalar üzerinde etkili olurken, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,4 artış kaydetti. Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,1 geriledi.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,77 değer kazancıyla 8.090,90 puandan tamamlarken, bugün TCMB’nin açıklayacağı para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, faiz kararıyla birlikte politika metninden alınacak sinyallerin yurt içi piyasalarda oynaklığı artırabileceğini kaydederek, piyasalarda bankanın bir süredir devam eden şahin adımlarının bu toplantıyla birlikte sona ereceği öngörülerinin hakim olduğunu ifade etti.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, TCMB’nin politika faizini 250 baz puan artırarak yüzde 45’e çıkaracağını tahmin ediyor.

Dolar/TL, dün yatay bir seyir izleyerek 30,2382’den günü tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,2630 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, dün açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Akla ziyan dedikodularla ekonomide bin bir güçlükle temin ettiğimiz güven ve istikrar iklimini bozacak kampanyalar başlatıyorlar. Dedikodular üzerinden bir bardak suda fırtına koparmaya çalışan fitne tüccarlarını kesinlikle umursamıyoruz.” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Joe Biden ise Kongre’ye bir mektup yollayarak, İsveç’in NATO’ya üyeliğiyle ilgili Türkiye’deki süreç tamamlanır tamamlanmaz Türkiye’ye F-16 savaş uçaklarının satışına ilişkin resmi bildirimi Kongre’ye göndereceğini bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB’nin faiz kararının yanı sıra para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ECB’nin faiz kararı ve ECB Başkanı Lagarde’ın açıklamaları ile ABD’de büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.100 ve 8.250 seviyelerinin direnç, 8.060 ve 7.980 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ocak ayı reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı

12.00 Almanya, ocak ayı Ifo iş dünyası güven endeksi

14.00 Türkiye, TCMB’nin faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.15 Avro Bölgesi, ECB’nin faiz kararı

16.30 ABD, 4. çeyrek GSYH

16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

16.45 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması

Küresel piyasalarda, ABD ekonomisinde “yumuşak iniş” senaryolarının güç kazanmasıyla pozitif bir seyir izlenirken, ABD’de pay piyasaları rekor kapanış gerçekleştirdi.

Merkez bankalarının mart ayında faiz indirimine başlayacağına dair beklentiler güç kaybetmeye devam ederken, ekonomilerin resesyona girmeden bu dönemi atlatabileceği yönündeki umutlar risk iştahını destekliyor.

Ekonomik aktivitenin endişe edildiği kadar yavaşlamayacağı yönündeki öngörüler şirket karlılıklarının da beklentilerin üzerinde gerçekleşebileceği yönündeki tahminlerin güç kazanmasına yardımcı oluyor.

New York borsasında S&P 500 ve Nasdaq endeksi bu gelişmelerle teknoloji hisseleri öncülüğünde rekor tazelerken, devam eden bilanço sezonunda bugün Johnson&Johnson, Procter&Gamble, Netflix, General Electric, Rtx Corp ve Lockheed Martin gibi şirketlerin finansal sonuçlarının sektör ve hisse bazlı oynaklığı artırması bekleniyor.

Haftanın devamında ise Tesla, Visa, Intel ve IBM gibi şirketlerin finansal sonuçları yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Öte yandan, para piyasalarında, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu ayki toplantısında politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın martta faiz indirime başlama ihtimali yüzde 43 ile fiyatlanıyor.

Analistler, bu hafta takip edilecek yoğun veri gündeminin yanı sıra ABD’nin geçen yılın son çeyreğine dair büyüme verileri ile aralık ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları verilerinin Fed’in gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller verebileceğinin altını çizdi.

Fed’in gelecek dönem politikalarındaki belirsizliğe karşın tahvil piyasalarındaki alış ağırlıklı seyir üçüncü güne taşınırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,09 seviyesine indi.

Dolar endeksi ise 103’ün üzerinde kalmaya devam ederken, perşembe günü açıklanacak yoğun makroekonomik verilerin piyasalarda oynaklığı artırabileceği ifade ediliyor.

Analistler, emtia tarafında ise merkez bankalarının gelecek dönem olası adımlarına ilişkin fiyatlama çabalarının devam etmesi nedeniyle yön arayışının sürdüğünü bildirdi.

Buna göre, dün yüzde 0,4 gerileyerek günü 2 bin 21 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, bugün önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 2 bin 27 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu’da devam eden jeopolitik riskler ise petrol fiyatlarını desteklemeyi sürdürüyor. Brent petrolün varil fiyatı yeni günde 79,6 dolardan alıcı bulurken, dün yüzde 1,5 artışla 79,5 dolardan günü tamamladı.

Bitcoin, dün yüzde 3,5 azalışla günü 40 bin 169 dolardan tamamlarken, bugün 40 bin dolarda bulunuyor.

Dün, tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşan New York Borsalarında, Nasdaq endeksi yüzde 0,32, S&P 500 yüzde 0,22 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,36 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da dün İtalya hariç pozitif seyir öne çıktı.

Analistler, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bu haftaki toplantısında faizleri sabit bırakacağına kesin gözüyle bakıldığını ifade ederek, para piyasalarında bankanın nisanda faiz indirimine gitme ihtimalinin yüzde 69 ile fiyatlandığını bildirdi.

İngiltere Merkez Bankasının (BoE) ise para piyasalarında, şubat ve mart toplantılarında politika faizini değiştirmeyeceği ancak mayısta yüzde 60 ihtimalle ilk faiz indirimine gideceği fiyatlanıyor.

Dün yüzde 0,1 azalışla günü 1,0880 seviyesinden kapatan avro/dolar paritesi, şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 1,0900’da seyrediyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,56, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,77 artarken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,33 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında Japonya hariç pozitif seyir hakim olurken, bugün Japonya Merkez Bankası (BoJ) beklentiler doğrultusunda ultra gevşek para politikasında değişikliğe gitmedi.

Söz konusu kararın ardından Japonya’da Nikkei 225 endeksi yaklaşık son 34 yılın en yüksek seviyesine çıkarken, dolar/yen paritesi yatay seyirle 148’de bulunuyor.

Analistler BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın bugün yapacağı açıklamaların takip edileceğini belirterek, Ueda’nın açıklamalarından bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller alınabileceğini söyledi.

Çin tarafında ise Şanghay bileşik endeksinin Nisan 2020’den bu yana en düşük seviyesine gerilemesinin ardından Çin hükümetinin ekonomiyi canlandırmak için yeni teşvik paketleri açıklayacağına yönelik haber akışı ülke pay piyasalarındaki kayıpları kısmen telafi etti.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,4 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 artış kaydetti.

Yurt içinde dün dalgalı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,17 değer kazancıyla 8.010,14 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün yükseliş eğiliminde bir seyir izleyerek yüzde 0,2 artışla 30,2548’den günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,2660 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi, ABD’de Richmond Fed imalat sanayi endeksi ve Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.900 ve 7.800 seviyelerinin destek, 8.100 ve 8.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ocak ayı tüketici güven endeksi

18.00 ABD, ocak ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi

18.00 Avro Bölgesi, ocak ayı tüketici güven endeksi

ABD ve İngiltere, Avustralya, Bahreyn, Kanada ve Hollanda’nın desteğiyle yürüttükleri hava harekatı kapsamında Yemen’deki 8 Husi hedefini vurduklarını açıkladı.

İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamada, ABD ve İngiltere silahlı kuvvetlerine ait güçlerin adı geçen diğer 4 ülkenin de desteğiyle Kızıldeniz’deki ticari gemileri hedef alan Yemen’deki Husilere ait bazı noktaları vurdukları belirtildi.

Söz konusu hava saldırılarının Husilerin ticaret gemilerine ve dolayısıyla küresel ticarete yönelik tehditlerini yok etmek amacıyla yapıldığı ifade edilen ortak açıklamada, Husilerin de 11 Ocak’tan bu yana koalisyon gemilerine yönelik balistik füze saldırıları ve ABD ticari gemilerine yönelik insansız hava araçlı saldırılar düzenlediği kaydedildi.

Açıklamada, “Bugünkü saldırı özellikle Husilerin yer altı depolama sahasını ile füze ve hava gözetleme yetenekleriyle ilişkili yerleri hedef aldı.” ifadeleri kullanılırken, vurulan hedef sayısının 8 olduğu kaydedildi.

Kasım ayı ortasından bu yana Husilerin Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik 30’un üzerinde saldırı yaptığına işaret edilen açıklamada, “Uluslararası toplumun geniş fikir birliğinin bilincinde olarak, kurallara dayalı düzeni, seyrüsefer özgürlüğünü ve uluslararası ticareti korumaya, Husileri denizciler ve deniz ticaretine yönelik yaptıkları kabul edilemez ve yasa dışı saldırılardan sorumlu tutmaya kararlı, benzer düşüncelere sahip ülkelerden oluşan bir koalisyon olarak bir kez daha harekete geçtik.” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada koalisyonun hedefinin bölgede tansiyonu düşürmek ve Kızıldeniz’de istikrarı sağlamak olduğu vurgulanarak, “Husilere uyarımızı tekrarlamak istiyoruz. Devam eden tehditler karşısında dünyanın en kritik su yollarından birindeki hayatları ve serbest ticaret akışını savunmaktan çekinmeyeceğiz.” ifadeleri kullanıldı.

Husiler başkent Sana’nın vurulduğunu duyurmuştu

Öte yandan Husilere ait Ensarullah internet sitesinde verilen son dakika haberinde, “ABD-İngiliz güçlerinden başkent Sana’ya saldırı” ifadeleri kullanılmıştı.

Bölge sakinlerinden alınan bilgilere dayandırılan haberlerde, bir savaş uçağının başkent Sana semalarında uçmasıyla eş zamanlı olarak başkentin kuzey bölgelerinde şiddetli patlamalar meydana geldiği ifade edilmişti.

Husiler, 19 Ocak’ta da ülkenin batısındaki Hudeyde kentine ABD ve İngiltere’nin 2 kez saldırı düzenlediğini açıklamıştı.

Kızıldeniz’deki durum

İran’ın desteklediği Yemen’deki Husiler, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına tepki gerekçesiyle 31 Ekim’de Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu belirttikleri ticari gemilere el koymaya, bazılarına da dron ve füzelerle saldırılar düzenlemeye başladı.

ABD güçleri bu süreçte birçok kez Yemen’den atılan füze ve kamikaze dronları düşürdüğünü duyurdu.

Husilerin eylemlerinin ardından çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz’deki seferlerini durdurma kararı aldı.

ABD, küresel deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” adında çok uluslu “deniz görev gücü” oluşturulduğunu açıkladı.

Kızıldeniz’de 31 Aralık’ta İsrail ile bağlantılı gemiyi ele geçirmeye çalışan Husilere ait 3 sürat teknesi, ABD helikopterleri tarafından ateş altına alındı.

Husiler, 10 Ocak’ta da İsrail’e destek olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ait bir geminin füze ve kamikaze dronlarla hedef alındığını duyurdu.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 11 Ocak’ta ABD ve Japonya tarafından sunulan, Husilerin Kızıldeniz’deki saldırılarının acilen sonlandırılmasının talep edildiği kararı kabul etti.

Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’si Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden yapılıyor.

Gazeteci ve yazar Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993’te evinin önünde, aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü. Uğur Mumcu’nun uğradığı suikast, tüm yurtta büyük üzüntü yarattı. Mumcu’nun cenazesi, yüz binlerin katıldığı törenle toprağa verildi.

Mumcu, 1942 yılında Kırşehir’de dünyaya geldi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde henüz öğrenciyken 26 Ağustos 1962’de Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Türk Sosyalizmi” makalesiyle “Yunus Nadi Ödülü”nü aldı.

Aynı fakültede 1968’de idare hukuku asistanı olan Mumcu’nun inceleme yazıları, Milliyet gazetesinde yayımlanmaya başladı.

Mumcu, 12 Mart 1971 dönemindeki bir yazısında kullandığı “ordu uyanık olmalı” sözleriyle, “orduya hakaret etmek” ve “sosyal bir sınıfın öteki sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü kurmak” suçunu işlediği iddiasıyla gözaltına alındı, tutuklandı ve 7 ay hapisle cezalandırıldı. Yargıtay, bu cezayı bozdu.

Mumcu, askerliğini tamamladıktan sonra 1974’te üniversiteden ayrılarak Yeni Ortam gazetesinde köşe yazarlığına başladı. 1975’te Cumhuriyet gazetesine geçen Mumcu, yaşamı boyunca çok sayıda araştırmaya dayalı yapıt verdi.

Güldal Mumcu ile 1976’da evlenen Uğur Mumcu’nun Özgür ve Özge adını verdikleri iki çocuğu oldu.

Köşe yazılarında hem sorunları dile getiren hem de hukuka aykırı ve yasa dışı uygulamaların üstüne giden Mumcu, yazdığı kitaplarla da ses getirdi.

Mumcu, 24 Ocak 1993’te arabasına yerleştirilen bombanın patlamasıyla 51 yaşında hayatını kaybetti. Mumcu’nun ölümünden sonra kurulan Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı, bütün eserlerini yayımladı.

Polis teşkilatının unutulmayan kahramanı

Sakarya’nın Hendek ilçesinde 1952’de dünyaya gelen Ali Gaffar Okkan, 1970’te Polis Kolejini, 1973’te Polis Akademisini bitirdi.

Okkan, İzmir Emniyet Müdürlüğüne komiser yardımcısı olarak atandıktan sonra emniyet amirliği rütbesi alana kadar çeşitli birimlerde görev yaptı. Birinci Sınıf Emniyet Müdürlüğüne 1993’te terfi eden Okkan, Kars Emniyet Müdürü olarak atandı.

Ali Gaffar Okkan’ın adı, 18 Kasım 1997’de Diyarbakır Emniyet Müdürü olarak göreve başladıktan sonra kentte ilklere ve önemli başarılara imza atmasıyla gündeme geldi.

Okkan, görev yaptığı süre içinde kentteki huzuru en üst seviyeye çıkardı, şehirde küçükten büyüğe herkesle kurduğu iyi diyalogla Diyarbakırlıların sevgi ve saygısını kazandı.

Gaffar Okkan, 24 Ocak 2001’de makam aracıyla seyir halindeyken kimliği belirsiz kişilerce açılan ateş sonucu olay yerinde şoförü ve 4 korumasıyla şehit oldu.

Belli başlı öteki olaylar

22 Ocak

1517- Osmanlı ordusu, Ridaniye Savaşı’nda Memluk ordularını yendi. Bu savaşın ardından halifelik Osmanlılara geçti.

1561- İngiliz devlet adamı, filozof Francis Bacon dünyaya geldi.

1842- Baytar Mektebi (Veteriner Fakültesi) açıldı.

1901- Britanya Kraliçesi Victoria, 82 yaşında öldü.

1905- Birinci Rus Devrimi başladı. Çar birliklerinin Kışlık Saray’a dilekçe vermek için yürüyüşe geçen işçilere ateş açmalarıyla “Kanlı Pazar” diye anılan günde, 500 işçinin öldürülmesi üzerine ayaklanmalar baş gösterdi.

1949- Çin’de Mao Zedung, Kızıl Ordu ile Pekin’e girdi.

1972- Brüksel Antlaşması imzalandı. Antlaşma İngiltere, İrlanda, Danimarka ve Norveç’in, 1 Ocak 1973’ten itibaren Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) üye olmalarını öngörüyordu.

1987- Yüksek Sağlık Şurası, tüp bebek uygulamasının Türkiye’de de başlatılmasını kararlaştırdı.

1989- Sovyetler Birliği’nde ilk kez “Uluslararası Güzellik Yarışması” düzenlendi. Yarışmada Türkiye’yi temsil eden Meltem Hakarar birinci seçildi.

1996- Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) kuruldu.

2000- Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi, DYP Şanlıurfa Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu’nun ölümüyle ilgili davada, MHP Milletvekili Cahit Tekelioğlu’nu 2 yıl 9 ay 10 gün ağır hapse mahkum etti. MHP Milletvekili Mehmet Kundakçı beraat etti.

2006- Eski SHP Genel Başkanı Aydın Güven Gürkan, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 65 yaşında vefat etti.

2008- “Ergenekon” soruşturması kapsamında emekli Tuğgeneral Veli Küçük, avukat Kemal Kerinçsiz, gazeteci Güler Kömürcü, Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın ve Halkla İlişkiler Sözcüsü Sevgi Erenerol ve Susurluk davası hükümlüsü Sami Hoştan’ın da aralarında bulunduğu 33 kişi gözaltına alındı.

2013- Galatasaray Üniversitesinin Ortaköy’deki 142 yıllık binasında çıkan yangın, itfaiyenin 4,5 saat süren müdahalesiyle söndürüldü. Binanın büyük bölümü kullanılamaz hale geldi. Elektrik kontağından çıktığı belirlenen yangında çok sayıda tarihi öneme sahip eser ve kitap kül oldu.

2014- Suriye’deki iç savaşa çözüm bulmayı amaçlayan Cenevre-2 Konferansı, İsviçre’nin Montrö kentinde başladı.

2014- Dünya Ekonomik Forumu’nun 44. Davos yıllık toplantısı başladı. İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres’e barışa, ekonomiye, teknolojiye yaptığı katkılar dolayısıyla “Davos’un Ruhu” ödülü verildi.

2015- Somali’nin başkenti Mogadişu’da Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın yakınlarında bulunan ve Türk heyetinin kaldığı Atfeya Oteli’ne bomba yüklü araçla saldırı düzenlendi.

2015- TÜSİAD’ın yeni Yönetim Kurulu Başkanı Cansen Başaran-Symes oldu.

2016- Bir süre pankreas kanseri tedavisi gören eski CHP Tunceli Milletvekili Kamer Genç, 76 yaşında Ankara’da hayatını kaybetti.

2016- Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden 16 Ekim’de gönderilen Türksat 4B uydusu Türksat AŞ’ye yörüngede teslim edildi.

2017- Gençlerbirliği Spor Kulübü Başkanı İlhan Cavcav, tedavi gördüğü hastanede 82 yaşında hayatını kaybetti.

2018- Eski Devlet Bakanı ve Diyanet İşleri Başkanı Lütfi Doğan, Ankara’da tedavi gördüğü hastanede 91 yaşında vefat etti.

2018- NATO, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin terör örgütü YPG/PKK’nın işgal ettiği Suriye’nin Afrin bölgesine yönelik Zeytin Dalı Harekatı’na ilişkin “Tüm ülkelerin kendini savunma hakkı bulunmaktadır.” değerlendirmesini yaptı.

2018- Yönetmen Tolga Karaçelik’in yazıp yönettiği “Kelebekler”, dünya prömiyerini yaptığı Sundance Film Festivali’nde uzun metraj drama kategorisinde “Dünya Sineması Büyük Jüri Ödülü”ne layık görüldü.

2021 – Birleşmiş Milletler, Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nın yürürlüğe girdiğini duyurdu.

2022- Çinli bilim insanları, 833 kilometrelik fiber optik kablo üzerinde kuantum anahtar dağılımını gerçekleştirerek bu alanda rekor kırdı.

23 Ocak

1896- Fizikçi Wilhelm Conrad Röntgen, adının verildiği cihazı icat etti.

1913- Kamil Paşa Hükümeti, İttihat ve Terakki yanlılarınca devrildi, yerine Mahmut Şevket Paşa getirildi.

1941- I. Türk Karikatür Sergisi, İstanbul’da açıldı.

1961- Dolandırıcılık olaylarıyla ünlenen Sülün Osman, Zeytinburnu’nda kumar oynarken yakalandı.

1973- 1968’de başlayan Vietnam İç Savaşı’nda ateşkes ilan edildi.

1978- Türkiye 1. Kömür Kongresi, Zonguldak’ta yapıldı.

1989- Ressam Salvador Dali, 84 yaşında İspanya’da öldü.

1990- Kızıl Ordu, 41 yıl sonra Macaristan’dan ayrıldı.

1995- Posta ile Yeni Şafak gazeteleri yayına başladı.

2005- Edebiyat tarihçisi, yazar Atilla Özkırımlı 63 yaşında İstanbul’da vefat etti.

2007- Yapımına 16 yıl önce başlanan Bolu Dağı Tüneli’nin İstanbul’a gidiş yönü ulaşıma açıldı.

2008- Kostas Karamanlis, 49 yıl aradan sonra Türkiye’yi ziyaret eden ilk Yunanistan Başbakanı oldu.

2012- Fransa Senatosu, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının inkarını suç sayan yasa teklifini kabul etti.

2015 – Suudi Arabistan Kralı Abdullah bin Abdulaziz, Riyad’da tedavi gördüğü hastanede 91 yaşında vefat etti.

2017- Olağanüstü hal kapsamında hazırlanan 682, 683, 684 ve 685 sayılı 4 yeni kanun hükmünde kararname, Resmi Gazete’de yayımlandı. 685 sayılı KHK ile “Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu” kuruldu.

2017- Türkiye, Rusya ve İran öncülüğünde Kazakistan’ın başkenti Astana’da başlayan görüşmelerin ilk toplantısında, Suriye’deki ateşkes ihlallerinin üçlü ortak mekanizmayla izlenmesi ve uygulanmasının sağlanması konusunda uzlaşmaya varıldı.

2018- Kanada’nın British Columbia eyaletinde bilim insanları tarafından 508 milyon yıllık solucan fosilleri bulundu.

2019 – Tiyatro ve sinema oyuncusu, Yeşilçam’ın unutulmaz isimlerinden Ayşen Gruda, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 75 yaşında hayatını kaybetti.

2020- Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırımın engellenmesi için gerekli tedbirleri almasına hükmetti.

24 Ocak

1921- Ankara-Sivas demir yolunun inşasına ilişkin yasa TBMM’de kabul edildi. Hattın inşaatı 1930’da tamamlandı.

1921- Çerkez Ethem’in güçleri dağıtıldı.

1946- CHP Sanat Ödülü’nü “35 Yaş” şiiriyle Cahit Sıtkı Tarancı kazandı.

1946- BM, Uluslararası Atom Enerjisi Komisyonu kurdu.

1955- Zonguldak’ta, Ereğli Kömür İşletmelerine ait Gelik ocağındaki grizu patlamasında 52 işçi öldü, 19 işçi yaralandı.

1958- Türkiye’de modern cerrahinin kurucusu, eski İstanbul Belediye Başkanı ve Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cemil Topuzlu, 90 yaşında vefat etti.

1959- İstanbul Küçükyalı’da Neşe Sineması çöktü, 37 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.

1962- Yazar, şair Ahmet Hamdi Tanpınar, 61 yaşında hayata gözlerini yumdu.

1965- İngiliz siyasetçi Winston Churchill öldü.

1980- Başbakan Süleyman Demirel başkanlığındaki hükümetçe alınan ve “24 Ocak Kararları” olarak bilinen ekonomik istikrar programı kamuoyuna açıklandı.

1993- Gazeteci yazar Uğur Mumcu, evinin önünde, aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu 51 yaşında hayatını kaybetti.

1994- Türkiye’nin ilk haberleşme uydusu TÜRKSAT-1, fırlatıldıktan 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü.

2001- Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan, 4 koruması ve şoförü, silahlı saldırıda şehit edildi.

2006- Tiyatro ve sinema sanatçısı Mümtaz Sevinç 54 yaşında, Üsküdar’daki evinde bıçaklanarak öldürüldü.

2007- Eski Dışişleri ve Kültür Bakanlarından İsmail Cem, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 67 yaşında yaşamını yitirdi.

2010- İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Şakir Eczacıbaşı vefat etti.

2011- Türkiye, İsrail’in Mavi Marmara gemisine saldırısıyla ilgili Birleşmiş Milletlere sunduğu ara raporda, zararların tazminini istedi.

2011- Rusya’nın başkenti Moskova’daki Domodedovo Havaalanı’nda terörist saldırı düzenlendi. Saldırıda 35 kişi öldü, 100’den fazla kişi yaralandı.

2013- Danıştay 8. Dairesi, Türkiye Barolar Birliğinin meslek kurallarında yer alan, avukatların “başları açık” görev yapacaklarına ilişkin düzenlemesinin yürütmesini durdurdu. Kararın ardından avukatlar başörtülü olarak duruşmalara katılmaya başladı.

2013- Türk Havacılık ve Uzay Sanayi AŞ (TUSAŞ) tarafından geliştirilen “ANKA” İnsansız Hava Aracı Sistemi, kabul test sürecini tamamladı.

2015- DEAŞ’lı teröristler, Suriye’de kaçırdıkları iki Japon rehineden Haruna Yukava’yı öldürdü.

2017- ABD Başkanı Donald Trump, Meksika sınırına duvar örülmesini öngören kararnameyi imzaladı.

2020- Elazığ’da merkez üssü Sivrice ilçesi olan 6,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Depremde, Elazığ ve Malatya’da 41 kişi hayatını kaybetti.

2022- Pakistan’da ilk kez bir kadın yargıç, Pakistan Yüksek Mahkemesine atandı.

2022- ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) 25 Aralık 2021’de fırlattığı James Webb Uzay Teleskobu yörüngesine yerleşti.

2022- Yerli Kovid-19 aşısı TURKOVAC’ın iki doz BioNTech aşısının ardından hatırlatma dozu olarak uygulanacağı çalışma, 5 merkezde başlatıldı.

2022- Yeşilçam’ın usta oyuncusu Fatma Girik, Kovid-19’a bağlı çoklu organ yetmezliği nedeniyle tedavi gördüğü İstanbul’daki hastanede, 79 yaşında hayatını kaybetti.

2023- Kırgızistan’da çocuklara cinsel istismara “hadım edilme” cezası öngören yasa teklifi kabul edildi.

25 Ocak

1363- Sırpsındığı Zaferi kazanıldı.

1919 – Paris Barış Konferansı’nda Milletler Cemiyeti’nin kurulmasına karar verildi.

1926- Şeker, petrol ve benzin inhisarı (tekeli) hakkında kanunlar kabul edildi.

1936- İstanbul’da vapurculuk şirketi ile bütün kabotajın Denizyolları İdaresine geçmesini sağlayan sözleşme imzalandı.

1938- İzmir Telefon İşletmesinin hükümetçe satın alınmasına dair sözleşme, Ankara’da imzalandı.

1939- Celal Bayar hükümeti istifa etti. Yeni hükümet Refik Saydam başkanlığında kuruldu.

1952- Liseler 4 yıla çıkarıldı.

1970- Necmettin Erbakan, 17 arkadaşıyla Milli Nizam Partisini kurduğunu açıkladı.

1987- 30 milyon dolara sigortalanan “Muhteşem Süleyman Sergisi”, ABD’nin başkenti Washington’da Ulusal Sanat Müzesi’nde açıldı.

1988- Türkiye, Birleşmiş Milletler İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi’ni imzaladı.

1990- ABD’li aktris Ava Gardner, 67 yaşında öldü.

2006- İlk kez seçimlere katılan Hamas, Filistin’de düzenlenen genel seçimlerin galibi oldu ve 10 yıllık El Fetih hakimiyetine son verdi. İsmail Heniyye, 19 Şubat’ta başbakan oldu ancak İsrail, Hamas hükümetiyle bütün müzakereleri durdurdu ve ekonomik yaptırım başlattı.

2017- Türkiye’nin ilk şehir hastanesi Yozgat’ta açıldı.

2018- Türkiye’nin terörle mücadelesine destek için aralarında yazar, akademisyen, bürokrat, gazeteci ve sendikacıların bulunduğu 126 kişinin öncülüğünde yayınlanan bildiri, internet üzerinden imzaya açıldı. 5 dilde yayınlanan bildiriye imza verenlerin sayısı ilk gün 3 bini aştı.

2018- Çinli bilim adamları dünyada ilk defa bir maymunu klonladı.

2022- Avustralya hükümeti, Aborjin bayrağının özgürce kullanılabilmesi için 14 milyon dolar karşılığında bayrağın telif haklarını satın aldı.

26 Ocak

1905- Güney Afrika Pretoria’da 3,106 kırat değerindeki dünyanın en büyük elması bulundu. Elmasa “Cullinan” adı verildi. 9 parçaya bölünen elmastan elde edilen “Afrika’nın Büyük Yıldızı” adındaki 530,2 kıratlık 74 yüzlü dünyanın en büyük pırlantası, Britanya tacına yerleştirildi.

1948- Milli Mücadele kahramanı ve siyaset adamı Kazım Karabekir, Ankara’da 66 yaşında yaşamını yitirdi.

1950- Hindistan’da cumhuriyet ilan edildi.

1974- Bülent Ecevit başkanlığında CHP-Milli Selamet Partisi koalisyon hükümeti göreve başladı.

1992- 12 Eylül’den sonraki ilk memur eylemi İstanbul’da yapıldı.

2000- İstanbul Devlet Konservatuvarının kurucusu Fuat Türkay, İstanbul’da 93 yaşında vefat etti.

2008- Ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alınan emekli Tuğgeneral Veli Küçük, emekli Kurmay Albay Fikri Karadağ, Susurluk Davası hükümlüsü Sami Hoştan, avukat Kemal Kerinçsiz ile Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın ve Halkla İlişkiler Sözcüsü Sevgi Erenerol’un da aralarında bulunduğu kişiler tutuklandı.

2013- Adana’da konuşlandırılan Patriot Hava Savunma Sistemleri, harekat yeteneğini kazanarak operasyonel hale geldi.

2013- Mısır’ın Port Said Stadyumu’ndaki futbol karşılaşmasında önceki sene 74 kişinin ölmesinin ardından açılan davada, 21 sanık hakkında idam kararı verildi.

2014- Filipinler hükümetiyle isyancı Moro İslami Kurtuluş Cephesinin, ülkenin güneyinde yıllardır süren ve 10 binlerce kişinin yaşamını yitirdiği çatışmalara son vermeyi hedefleyen belge üzerinde anlaştığı bildirildi.

2015- Filipinler’in güneyinde güvenlik güçleriyle silahlı örgütler arasında çıkan çatışmada 50 polis öldü.

2016- İran Cumhurbaşkanı, 17 yıl aradan sonra ilk defa Katolik dünyasının merkezi Vatikan’ı ziyaret etti. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Katolik aleminin ruhani lideri ve Vatikan Devlet Başkanı Papa Franciscus ile bir araya geldi.

2016- “Tahşiyecilere Kumpas” davası kapsamında tutuklu bulunan Samanyolu Yayın Grubu Başkanı Hidayet Karaca, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının FETÖ/PDY’ye ilişkin ana soruşturması kapsamında da tutuklandı.

2017- Yunanistan Yüksek Mahkemesi, FETÖ’nün 15 Temmuz darbe girişimi sonrası Yunanistan’a kaçan 8 darbeci askerin Türkiye’ye iade edilmemeleri yönünde karar verdi.

2018- ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Türkiye’nin Afrin operasyonuyla ilgili açıklama yaparken, bölgedeki PYD/PKK unsurları için “YPG” yerine doğrudan “PKK” ifadesini kullandı.

2020- Amerikalı ünlü basketbolcu Kobe Bryant ve 13 yaşındaki kızı Gianna, California’da geçirdikleri helikopter kazasında hayatını kaybetti. Kazada 7 kişi daha yaşamını yitirdi.

2020- Türkiye’nin ilk profesyonel milli boksörü “Demir Yumruk” lakaplı Garbis Zakaryan, 90 yaşında İstanbul’da vefat etti.

2022- Avustralya’da bilim insanları, gökyüzünde 20 dakika aralıkla yanıp sönen yeni bir ışın türü keşfetti.

2022- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa’nın, Cezayir’in başkenti Cezayir’deki Isly Caddesi’nde Fransız askerlerinin 26 Mart 1962’de yaptığı katliamı kabul ettiğini belirterek, “Açık ve net söylüyorum, bu katliam Cumhuriyet (Fransa) için affedilemez.” açıklamasında bulundu.

27 Ocak

1880- Thomas Edison elektrik ampulünün patentini aldı.

1918- ABD’li romancı Edgar Rice Burroghs’un yarattığı “Tarzan”ı konu alan ilk film, “Tarzan of the Apes (Gorillerin Tarzanı)” adıyla ABD’de gösterime girdi. Aktör Elmo Lincoln, beyaz perdenin ilk “Tarzan”ı oldu.

1937- Cenevre’de Milletler Cemiyeti toplantısında Hatay’ın bağımsızlığı kabul edildi.

1945- Sovyetler Birliği’nin Kızıl Ordu birlikleri, Polonya’da Almanya’nın kurduğu Auschwitz ve Birkenau kamplarını ele geçirdi.

1947- Öğretim kurumları dışında din eğitimine izin verildi.

1948- İlk teyp satışa çıktı.

1954- Köy Enstitüleri kapatıldı.

1967- ABD’nin Ay programı kapsamındaki Apollo 1 uzay aracı, deneme aşamasında yandı; astronotlar Grissom, White ve Chaffee öldü.

1973- ABD ve Vietnam ateşkes anlaşması imzaladı.

1973- Türkiye’nin Los Angeles Başkonsolosu Mehmet Baydar ile yardımcısı Bahadır Demir, bir Ermeni teröristin saldırısında şehit edildi.

2010- Apple’ın patronu Steve Jobs, aylardır beklenen taşınabilir bilgisayar ve akıllı telefon arası çok fonksiyonlu tablet bilgisayarı “iPad”i tanıttı.

2013 – Brezilya’nın Santa Maria kentindeki bir gece kulübünde çıkan yangında 245 kişi yaşamını yitirdi, 120 kişi yaralandı.

2014- Google ile Samsung, 10 yıl geçerli olacak uluslararası patent lisans anlaşması imzaladı.

2016- Gökbilimciler, bugüne kadarki en büyük güneş sistemini keşfetti. Avustralya Ulusal Üniversitesinden bir grup bilim adamının yürüttüğü araştırmada, uzun süredir yalnız olarak tanımlanan dev gaz gezegenin, kendisine 1 trilyon kilometre uzakta bir yıldıza sahip olduğu görüldü.

2018- Afganistan’ın başkenti Kabil’de bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda 95 kişi hayatını kaybetti, 158 kişi yaralandı.

2019- Filipinler’in güneyindeki bir Katolik kilisesini hedef alan iki ayrı bombalı saldırıda 20 kişi öldü, 81 kişi yaralandı.

2022- ABD’de ilk kez bir robot, insan yardımı olmadan ameliyat gerçekleştirdi.

2022- Necip Hablemitoğlu suikastinin katil zanlılarından, kırmızı bültenle aranan Nuri Gökhan Bozkır, MİT tarafından yurt dışından Türkiye’ye getirildi.

28 Ocak

1517- Yavuz Sultan Selim’in başında bulunduğu Osmanlı ordusu, Kahire’ye girdi.

1854- Mülkiye Mektebi açıldı.

1920- Osmanlı Mebusan Meclisinin gizli oturumunda Misakı Milli kabul edildi.

1953- Ney üstadı ve ünlü hiciv şairi Neyzen Tevfik Kolaylı 74 yaşında öldü.

1958- Kıbrıs’ta Türklerin düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak’ta İngiltere’yi kınama kararı aldı.

1982- Türkiye’nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan şehit edildi. Saldırıyı “Ermeni Katliamı Adalet Komandoları” adlı terör örgütü üstlendi.

1983- 8 kişinin öldüğü, 72 kişinin yaralandığı, 7 Ağustos 1982’deki Esenboğa Havalimanı terör saldırısına katılanlardan Levon Ekmekçiyan, Ankara Kapalı Cezaevi’nde idam edildi.

1986- Amerikan uzay mekiği Challenger kalktıktan 72 saniye sonra patladı, 7 kişi öldü.

1997- Süreli yayın kuruluşlarının kültürel amaçlar dışında promosyon yapmasını engelleyen Promosyon Yasası yürürlüğe girdi.

2012- Türkiye’nin ilk “Dünya Güzeli” Keriman Halis Ece Tamer, kalp yetmezliği nedeniyle İstanbul’da 99 yaşında hayatını kaybetti.

2013- Sanatçı Ferdi Özbeğen, tedavi gördüğü Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 72 yaşında vefat etti.

2013- İran, içinde maymun bulunan “Öncü” adlı araştırma uydusunu başarıyla uzaya gönderdi.

2015- Öğretmenliğe ilk kez atanacaklar için 40 yaş sınırı kaldırıldı.

2017- Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden oyuncu Engin Cezzar, 82 yaşında yaşamını kaybetti.

2020- ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray’da düzenlediği ortak basın toplantısında, tek taraflı Orta Doğu barış planını kamuoyuna açıkladı.

2021- MİT, İçişleri Bakanlığı, KOM Daire Başkanlığı ve KKTC polisinin koordinasyonuyla KKTC’de yakalanan FETÖ’nün “mahrem imamı” Ahmet Yiğit, Türkiye’ye getirildi.

2022- Türkiye’de günlük Kovid-19 vaka sayısı, salgının başından beri ilk kez 90 binin üstüne çıktı.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) martta faiz indirimlerine başlayacağına yönelik beklentilerin zayıflamasıyla negatif bir seyir izlerken, bugün gözler yoğun veri gündemine çevrildi.

Dünya genelinde önemli merkez bankalarının güvercin adımlarına, piyasa beklentilerinden daha geç başlayacağına yönelik öngörüler güç kazanmaya devam ederken, dün açıklanan Fed’in “Bej Kitap” raporunda da ülkede ekonomik aktivitenin kasımdan bu yana “çok az” değişiklik gösterdiğine ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

Yılın ilk günlerinden bu yana Fed’in martta faiz indirim döngüsünü başlatacağına dair tahminler, ülke de açıklanan verilerin ABD ekonomisinde güçlü duruşa işaret etmesi ve Fed yetkililerinin söz konusu faiz indirimi için henüz erken olduğuna yönelik sözle yönlendirmelerinin de etkisiyle zayıflamaya devam ediyor.

Para piyasalarında, bankanın martta faiz indireceğine ilişkin öngörüler yılın başında yüzde 85 ihtimalle fiyatlanırken, dün güçlü gelen perakende satış verilerinin ardından yüzde 60’a kadar geriledi.

ABD’de perakende satışlar, geçen yılın aralık ayında yüzde 0,6 ve aynı dönemde sanayi üretimi yüzde 0,1 artışla beklentileri aşarken, Bej Kitap raporunda da artan tüketici harcamalarının son haftalarda ekonomiyi desteklemeye yardımcı olduğu aktarıldı.

Analistler, yılbaşından bu yana ABD’de açıklanan verilerin enflasyonu destekler nitelikte olduğunu anımsatarak, bu durumun Fed’in faiz indirimleri konusunda aceleci olmayacağına işaret ettiğini dile getirdi.

Söz konusu gelişmelerin ardından tahvil piyasalarında satış baskısı güçlenirken, ABD 10 yıllık tahvil faizi, 8 baz puan artışla yüzde 4,13’e çıkarak yaklaşık son bir ayın en yüksek seviyesini test etmesinin ardından günü yüzde 4,10’dan tamamladı. Şu sıralarda ise yatay bir seyir izliyor.

Fed’in faiz indirimlerine öngörülenden daha geç başlayabileceğine yönelik artan endişeler, doların diğer önemli para birimleri karşısında değer kazanmasında da etkili oldu.

Dolar endeksi, 103,7 ile 13 Aralık’tan bu yana en yüksek seviyesini test etmesinden sonra günü yüzde 0,1 artışla 103,5’ten kapattı. Şu dakikalarda ise önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 103,3 seviyesinde bulunuyor.

Dün yüzde 1,1 düşüşle 2 bin 6 dolardan günü tamamlayan altının ons fiyatı, bugün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 2 bin 8 dolardan alıcı buluyor.

Dün, New York borsasında bu gelişmelerle negatif bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,56, Nasdaq endeksi yüzde 0,59 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün negatif seyir hakim olurken, bugün Avrupa Merkez Bankasının (ECB) son toplantısına ilişkin tutanaklar ve ECB Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı açıklamalar yatırımcıların odağına yerleşti.

Dün açıklamalarda bulunan Lagarde, enflasyonda yüzde 2 hedefine ulaşmada doğru yolda olduklarını ancak henüz zafer ilan edilemeyeceğini ifade ederek, “Faizi bu yaz indirebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.

Bölge genelinde dün açıklanan enflasyon verilerine göre, Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 2023’ün aralık ayında yıllık yüzde 2,9 ile beklentiler doğrultusunda artarken, İngiltere’de ise yüzde 4 artışla beklentileri aştı.

Para piyasalarında, enflasyon verileri sonrası ECB’nin ilk faiz indirimine nisanda gidebileceği beklentisi nispeten zayıflasa da güçlü duruşunu korurken, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) ise faiz indirimlerine haziranda başlayacağı fiyatlanıyor. Söz konusu verilerin öncesinde, BoE’nin mayısta faiz indirim döngüsünü başlatacağı öngörülüyordu.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,48, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,07 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,84 değer kaybederken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,79 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında ise karışık seyir öne çıktı.

Dün, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in yıllık bazda yüzde 5,2 ile beklentilerin altında büyümesinin yanı sıra Çin hükümetinin ekonomik aktiviteyi canlandırmak için büyük teşviklerden kaçınabileceğine yönelik haber akışı da risk iştahını törpüleyen etken olarak öne çıkıyor.

Söz konusu gelişmelerin ardından Çin’de Şanghay bileşik endeksi Nisan 2020’den bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Bugün Japonya’da açıklanan verilere göre, kasımda sanayi üretimi aylık yüzde 0,9 azalırken, aynı dönemde kapasite kullanım oranı da yüzde 0,3’e geriledi.

Dün yüzde 0,6 artışla günü 148,2 seviyesinden tamamlayarak 30 Kasım 2023’ten bu yana en yüksek günlük kapanışını gerçekleştiren dolar/yen paritesi, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 148’de bulunuyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,1 azalış kaydetti.

Yurt içinde dün dalgalı ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,10 değer kaybıyla 8.024,37 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 30,1316’dan günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,1440 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, dün Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin kredi notu görünümünü yükseltmesinin ardından 17 Türk bankasının kredi notu görünümlerini de “durağan”dan “pozitif”e çevirdi.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli borç stoku ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ECB Başkanı Lagarde’ın konuşmasının yanı sıra dünya genelinde yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.000 ve 7.900 seviyelerinin destek, 8.150 ve 8.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, kasım ayı kısa vadeli dış borç stoku

12.00 Avro Bölgesi, kasım ayı ödemeler dengesi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 Avro Bölgesi, ECB’nin toplantı tutanakları

16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

16.30 ABD, aralık ayı inşaat izinleri

16.30 ABD, ocak ayı Philadelphia Fed imalat endeksi

18.15 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması

Küresel piyasalar, merkez bankalarının gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin devam eden belirsizlikler ve Orta Doğu’da tırmanan gerilimin etkisiyle negatif bir seyir izlerken, bugün gözler Almanya’da açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

Dünya genelinde önemli merkez bankaların, şahin para politikalarının sonuna geldiğine dair beklentilerin güçlü kalmayı sürdürmesine karşın faiz indirimlerinin zamanına yönelik belirsizlik devam ederken, Yemen’deki İran destekli Husiler’in, Aden Körfezi’nde bir ABD gemisini seyir füzesiyle vurduklarını duyurması bölgede risk algısını artırdı.

Analistler, ABD pay piyasalarının bir günlük tatilin ardından bugün tekrar işleme açılacağını anımsatarak, Kızıldeniz’de yaşanan gelişmelerin yakından takip edileceğini dile getirdi.

Haftanın devamında Fed yetkililerinin sözle yönlendirmelerinin de yatırımcıların odağında olacağını aktaran analistler, banka yetkililerinin açıklamalarında Fed’in önümüzdeki süreçte atacağı adımlara ilişkin ipuçları aranacağını söyledi.

Öte yandan, para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) ocakta politika faizinde değişikliğe gitmeyeceğine kesin gözüyle bakılırken, bankanın mart toplantısında 25 baz puanlık faiz indirimine gitme ihtimali yüzde 70 ile fiyatlanıyor.

Söz konusu gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık hazine tahvil faizi bugün yaklaşık 6 baz puanlık artışla yüzde 4,0 seviyesine çıkarken, dolar endeksi de yüzde 0,5 yükselişle 102,9’da seyrediyor.

Altının ons fiyatı ise üç günlük yükseliş serisinin ardından bugün yüzde 0,3 azalışla 2 bin 49 dolardan işlem görürken, artan jeopolitik risklere rağmen Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 azalışla 77,9 dolarda bulunuyor.

Dün tatil nedeniyle ABD borsalarında işlem gerçekleşmezken, bugün ülkede endeks vadeli kontratlar, yeni güne negatif bir seyirle başladı.

Avrupa’da dün negatif bir seyir öne çıkarken, bugün Almanya’da açıklanacak enflasyon verilerinden alınacak sinyaller yatırımcıların odağına yerleşti.

Enflasyon ve resesyon ikileminin devam ettiği Avrupa’da, bu hafta takip edilecek yoğun veri gündeminin Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin belirsizlikleri azaltabileceği ifade ediliyor.

ECB üyesi Robert Holzmann, dün yaptığı açıklamada, devam eden enflasyon ve jeopolitik riskler göz önüne alındığında bu yılki faiz indirimlerinin garanti edilmediğini dile getirdi.

Para piyasalarında, ECB’nin ocak toplantısında faizleri sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın ilk faiz indirimini nisan toplantısında yapma ihtimali yüzde 80 ile fiyatlanıyor.

Düşüş eğilimini bugün üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, önceki kapanışının yüzde 0,3 altında 1,0920 seviyesinde bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,72, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,49 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,47 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında da yeni günde negatif bir seyir öne çıkarken, son beş gündür yükseliş eğiliminde hareket eden Japon pay piyasalarında da kar satışlarının etkisini artırdığı görülüyor.

Analistler, Fed’in gelecek dönem politikalarına yönelik belirsizliklerle birlikte diğer para birimleri karşısında güçlenmeye devam eden doların risk iştahının törpülenmesinde önemli rol oynadığını dile getirdi.

Bugün Japonya’da açıklanan verilere göre, Japonya’da sermaye malları fiyat endeksi değişim göstermezken, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) normalleşme adımlarına ne zaman başlayacağına ilişkin soru işaretleri de varlığını koruyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,8 geriledi.

Yurt içinde dün yükseliş eğilimini üst üste dördüncü işlem gününe taşıyan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,72 değer kazancıyla 8.044,02 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 30,0809’dan günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,1020 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman, tasarruf finansman ve varlık yönetim şirketlerinin 1 Ocak 2025’ten itibaren enflasyon muhasebesi uygulamasına geçeceğini duyurdu.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu yurt dışında ise İngiltere’de işsizlik oranı, Almanya’da enflasyon, Avro Bölgesi’nde ZEW ekonomik güven endeksi ve ABD’de New York Fed imalat endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 8.060 ve 8.200 seviyelerinin direnç, 8.000 ve 7.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 İngiltere, kasım ayı işsizlik oranı

10.00 Almanya, aralık ayı TÜFE

13.00 Avro Bölgesi ve Almanya, ocak ayı ZEW ekonomik güven endeksi

16.30 ABD, ocak ayı New York Fed imalat endeksi

Yemen’deki İran destekli Husilerin (Ensarullah Hareketi) siyasi büro üyesi Ali el-Kahhum, ABD’nin Yemen’deki hedeflerine yönelik saldırılarının “etkisiz” olduğunu ve saldırılarına karşı ABD ile açık bir savaşa girmek üzere hazırlandıklarını söyledi.

“KİBRİNİZİ KIRACAK, HEYBETİNİZİ YIKACAĞIZ”

Husilerin (Ensarullah Hareketi) siyasi büro üyesi Kahhum, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Yemen’den Amerikalılara şunu söylüyoruz: Yemen’e yönelik tüm hareketleriniz ve saldırılarınız başarısızlıkla sonuçlanacak, saldırılarınıza tüm gücümüzle karşı koyacağız. Yemen’in kudretini göreceksiniz ve bölgeden aşağılanmış bir halde çekileceksiniz. Kibrinizi kıracak, sözde heybetinizi yıkacak Yemen caydırıcılığını göreceksiniz.” dedi.

“ABD İLE AÇIK BİR SAVAŞA GİRMEYE HAZIRLANIYORUZ”

Yemen’in, devletiyle, halkıyla ve ordusuyla ABD ile bir savaşa hazırlandığına dikkati çeken Kahhum, şunları söyledi; “Yemen devleti, liderliği, silahlı kuvvetleri ve halkı tetikte ve ABD ile açık bir savaşa girmeye hazırlanıyor. Filistin ve ümmetin tüm davaları uğruna, Amerika, İngiltere ve İsrail’in temsil ettiği Büyük Şeytan’la doğrudan karşı karşıya gelmek büyük bir onurdur.”

Ali el-Kahhum.

“ABD İLE SAVAŞ ‘VAAT EDİLEN BİR FETİH VE CİHAT'”

Kahhum, ABD ile savaşın “vaat edilen bir fetih ve cihat” olduğuna vurgu yaptı. ABD’nin Yemen’deki saldırılarının etkisiz olduğunu savunan Kahhum, “ABD ve İngiltere’nin Yemen’e yönelik saldırılarının hiçbir etkisi olmadı ve olmayacak. Bu, egemenliği ve uluslararası yasaları çiğneyen bir saldırı ve suçtur.” değerlendirmesinde bulundu. Kahhum, “ABD ile İngiltere’nin vurduğu hedefler daha önce bombalanan bölgelerdeydi ve bu yeni bir şey değil. Bununla birlikte Yemen’e savaş ilan ettiler ve dolayısıyla Yemen’in onlara yönelik yapacağı saldırılara ve Yemen’in stratejik caydırıcılığına katlanmaları gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

“SALDIRILARINDA PİŞMAN OLACAKLAR”

Ali el-Kahhum, “Bu terörist ABD’dir ve bu da onun işlediği suçudur. Bu açık bir savaştır ve devam ediyor. Saldırılarında pişman olacaklar ve bedelini ağır ödeyecekler. Yemen, yüce milletiyle, devletiyle, liderliğiyle, silahlı kuvvetleriyle, güçlü eliyle ve askeri yetenekleriyle büyüktür.” şeklinde konuştu. Kahhum, ABD’ye zafere ulaşana dek savaşacaklarına dikkati çekerek, düşmanlarına karşı tepkilerinin sert ve acıklı olacağını kaydetti.

NE OLMUŞTU?

İran’ın desteklediği Yemen’deki Husiler, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki saldırılarına tepki olarak, 31 Ekim’den bu yana Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu söyledikleri ticari gemilere el koymaya ve bazılarına da dron ve füzelerle saldırılar düzenlemeye başladı. ABD güçleri bu süreçte birçok kez Yemen’den atılan füze ve kamikaze dronları düşürdüğünü duyurdu. Husilerin eylemlerinin ardından çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz’deki seferlerini durdurma kararı aldı. ABD, küresel deniz ticareti güvenliği tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” adında çok uluslu “deniz görev gücü” oluşturulduğunu açıkladı.

Kızıldeniz’de 31 Aralık’ta İsrail’le bağlantılı gemiyi ele geçirmeye çalışan Husilere ait 3 sürat teknesi ABD helikopterleri tarafından ateş altına alındı. Husiler, 10 Ocak’ta da İsrail’e destek olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ait bir geminin füze ve kamikaze dronlarla hedef alındığını bildirdi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 11 Ocak’ta ABD ve Japonya tarafından sunulan ve Husilerin Kızıldeniz’deki saldırılarının acilen sonlandırılmasını talep eden karar tasarısını kabul etti. Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’si yapılıyor.

Dünyanın en yoksul ülkelerinden biri olan Yemen, Husi adlı Şii hareketinin başkent Sana’yı ele geçirdiği 2014 yılından bu yana iç savaş nedeniyle harap olmuş durumda.

Suudi Arabistan öncülüğünde, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’in de dahil olduğu bir koalisyonun Husilere karşı yürüttüğü uzun süreli hava harekatı ülkede daha fazla yıkıma ve yoksulluğa neden oldu.

Ancak Husiler, Kasım ayından bu yana deniz taşımacılığını sekteye uğratma tehdidinde bulunabileceklerini gösterdi. Geçen günlerde İngiltere ve ABD de buna karşılık verdi.

Çatışmanın küresel ekonomi üzerinde ciddi yansımaları olabilir.

Yemen nerede ve stratejik açıdan neden önemli?

Husilerin deniz taşımacılığını sekteye uğratma gücünün büyük bir kısmı kontrol ettikleri bölgenin coğrafi konumundan kaynaklanıyor.

İran destekli Husiler, 2014 yılında iktidarı ele geçirdiklerinden bu yana başkent Sana ile ülkenin kuzeyi ve Kızıldeniz kıyı şeridi dahil olmak üzere Yemen’in büyük bir bölümünü kontrol ediyor.

Bu durum da onlara Avrupa’yı Asya’ya bağlayan en kısa deniz yolu olan Babülmendep Boğazı üzerinde güç kazandırıyor.

Husiler neden Kızıldeniz’deki gemilere saldırıyor?

ABD Merkez Komutanlığı’na göre Husiler 19 Kasım 2023’ten bu yana Kızıldeniz’in güneyi ve Aden Körfezi’nden geçen ticari gemilere karşı en az 26 ayrı saldırı gerçekleştirdi.

Husi temsilcileri bu saldırıların İsrail’in Gazze’ye saldırısına bir tepki olduğunu iddia ediyor ve İsrail bağlantılı gemileri hedef aldıklarını söylüyor.

Ancak Husileri eleştirenler son saldırıların çoğunun İsrail bağlantısı olmayan gemilere yönelik yapıldığını, Husilerin Gazze’deki durumu popülaritelerini artırmak, kabiliyetlerini göstermek ve İran’a etkili bir müttefik olabileceklerini kanıtlamak için kullandıklarını öne sürüyor.

Husilerin askeri kapasitesi ne?

Kızıldeniz’deki gemilere yönelik son saldırılarda Husiler seyir füzeleri, balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA) ve mürettebatsız su üstü gemileri (USV) kullandı.

Husiler ilk saldırılarında küçük botlar ve/veya helikopterler kullanarak gemilere çıkmaya veya gemileri ele geçirmeye de çalıştı.

Husilerin gemi saldırılarında kullandığı, “kamikaze drone” diye adlandırılan İHA’ları Suudi Arabistan’la uzun süredir devam eden çatışmalarda kullanmak üzere edindiği düşünülüyor.

Bunların hem Qasef hem de kendine özgü V şeklindeki kuyruk yüzgeciyle daha uzun menzilli Samad tipi İHA’lar olduğuna inanılıyor.

Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü adlı düşünce kuruluşuna göre Husiler, aralarında Sayyad ve Sejil füzelerinin de bulunduğu, 80 ile 300 kilometre menzilli çeşitli gemisavar seyir füze sistemlerine de sahip.

Kuruluşa göre Husilerin gemisavar balistik füzeleri de 300 kilometre uzaklıktaki hedefleri vurabiliyor. Washington Enstitüsü, bu füzelerin çok daha yüksek bir yörüngede hareket ettikleri ve hızlı bir şekilde hedefleri vurdukları için önlenmesi çok daha zor olduğunu ve “insansız hava araçları, gemiler veya ortak güçler tarafından sağlanan zamanında hedefleme istihbaratı gerektirdiğini” belirtiyor.

BBC’ye konuşan denizcilik tarihçisi Sal Mercogliano, balistik ve seyir füzelerinin “daha büyük savaş başlıklarına sahip oldukları ve daha fazla kinetik enerji barındırdıkları için” daha korkutucu olduğunu söylüyor.

Mercogliano’ya göre tek yönlü insansız hava araçlarının sayısı ise daha ucuz olmaları ve kolay monte edilmeleri nedeniyle daha fazla. Ancak bunlar aynı zamanda daha yavaş.

Gemileri su hattının üzerinden vurduğu için bu İHA’ların kullanımında en büyük endişe kaynağı gemide yangın çıkması.

Ancak Mercogliano, asıl USV’lerin “son derece endişe verici” olduğunu söylüyor.

Mercogliano, USV’lerin gemileri su hattından vurarak onları deldiğini ve “su basması nedeniyle batmasını sağladığını” belirtiyor.

ABD Donanması’na göre Husiler mevcut çatışmada patlayıcılarla dolu tek yönlü insansız bir su üstü gemisini ilk olarak 4 Ocak’ta kullandı ve bu gemi uluslararası nakliye yollarında infilak etti.

ABD Donanma Komutanı Koramiral Brad Cooper o gün yaptığı açıklamada saldırıyı “yeni bir askeri kapasitenin kullanılması” diye niteledi, “Neyse ki can kaybı olmadı ve hiçbir gemi vurulmadı, ancak tek yönlü bir saldırı USV’sinin tanıtılması endişe verici” dedi.

Ancak Suudi hükümetine göre Husiler daha önce Ocak 2017’de Suudi fırkateyni El Madinah’a yönelik bir saldırıda ve ardından tekrar “Mart 2020’de Yemen’de Aden’e giden bir petrol tankerine yönelik başarısız bir saldırı girişiminde” USV’leri kullanmıştı.

Husileri kimler destekliyor?

Husiler İran tarafından destekleniyor ve kendilerini İsrail ile ABD’ye karşı olduklarını söyleyen, Lübnan’daki Hizbullah, Suriye’deki Esad rejimi, Gazze’de Hamas gibi İran destekli diğer grupların da dahil olduğu “direniş ekseninin” bir parçası ilan ediyor.

Şubat 2023’te İngiltere hükümeti Birleşmiş Milletler’e (BM), “İran devleti ile, Husiler tarafından Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne saldırmak için kullanılan füze sistemlerinin kaçakçılığı arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu gösteren kanıtlar” sunduğunu söylemişti.

İngiltere hükümeti, Kraliyet Donanması gemisi HMS Montrose’un 2022 yılı başlarında İran’ın güneyindeki uluslararası sularda kaçakçılar tarafından işletilen sürat botlarında iki kez İran silahları ele geçirdiğini açıklamıştı.

Açıklamada karadan havaya füzeler, karadan karaya seyir füzeleri için motorlar ve keşif faaliyetleri için tasarlanmış ticari bir quadcopter İHA’sının da ele geçirildiği belirtilmişti.

ABD öncülüğündeki saldırılar Husileri durdurabilir mi?

ABD, İngiltere ve çok sayıda diğer ülke Husileri saldırılarını durdurmaları konusunda uyarmış ve Aralık 2023’te Kızıldeniz’in güneyi ve Aden Körfezi’ndeki güvenlik sorunlarını ele almak üzere “Refah Koruyucu Operasyonu” olarak bilinen çok uluslu bir koalisyon kurmuştu.

Bu koalisyon 11 Ocak Perşembe gecesi Husilerin saldırılarına karşılık verdi.

ABD Hava Kuvvetleri’nden yapılan açıklamada “ABD kuvvetleri; İngiltere, Avustralya, Bahreyn, Kanada ve Hollanda ile işbirliği içinde Yemen’de Husi isyancılar tarafından kullanılan 16 noktada 60’tan fazla hedefi vurdu” denildi.

Ancak analistler yıllardır süren Suudi ve müttefik hava saldırılarının Husileri kapsamlı bir şekilde yenilgiye uğratamadığına dikkat çekiyor.

Kızıldeniz çıkışındaki Aden Körfezi’nde bir ABD gemisinin seyir füzeleriyle hedef alınmasını Yemen’deki İran destekli Husiler üstlendi. Husiler’in sözcüsü yaptığı açıklamada, gemi saldırısının, ABD ve İngiltere’nin Yemen’e yönelik saldırılarına bir yanıt olduğunu ifade etti.

ABD’ye ait Marshall Adaları bayraklı yük gemisi, Aden Körfezi açıklarında füze ile vuruldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, Husiler tarafından düzenlenen saldırıda yük gemisinin füzeyle vurulduğu doğrulanarak, geminin sahibinin ABD merkezli Eagle Bulk Shipping’e ait “Gibraltar Eagle” olduğu belirtildi. Vurulan gemiye ilişkin Husiler’den de açıklama geldi.

“GEMİ TAM İSABETLE VURULDU”

Husiler’in Askeri Sözcüsü Yahya Seri, X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, “Yemen Silahlı Kuvvetlerine bağlı Deniz Kuvvetleri (Husiler), Aden Körfezi’nde bir Amerikan gemisini bir dizi seyir füzesiyle hedef alan askeri bir operasyon gerçekleştirdi ve doğrudan tam isabet sağlandı.” ifadelerini kullandı.

ABD VE İNGİLTERE’NİN SALDIRILARINA YANIT

“Operasyonun, bugüne dek Siyonist oluşum tarafından en çirkin katliamlara maruz kalan Gazze Şeridi’ndeki Filistin halkına uygulanan zulme karşı bir zafer olduğunu” belirten Seri, bunun aynı zamanda ABD ve İngiltere’nin Yemen’e saldırılarına bir yanıt olduğunu kaydetti. Yemen’e saldırılarda görev alan ABD ve İngiliz savaş gemilerinin tümünün kendilerine bağlı silahlı kuvvetlerin meşru hedefi olduğunu vurgulayan Seri, olası bir yeni saldırının da cevapsız ve cezasız kalmayacağının altını çizdi.

Yahya Seri, paylaşımında “Kuvvetlerimiz, Gazze Şeridi’nde Filistin halkına yönelik abluka kaldırılıncaya ve saldırganlığa son verilinceye kadar, İsrail’in Basra Körfezi ve Kızıldeniz’deki seyrini engelleme kararını uygulamaya devam edecek.” ifadelerini kullandı.

KIZILDENİZ’DEKİ GERİLİMDE YAŞANANLAR

İran’ın desteklediği Yemen’deki Husiler, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına tepki gerekçesiyle 31 Ekim’den bu yana Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu söyledikleri ticari gemilere el koymaya ve bazılarına da dron ve füzelerle saldırılar düzenlemeye başladı. ABD güçleri bu süreçte birçok kez Yemen’den atılan füze ve kamikaze dronları düşürdüğünü duyurdu.

Husilerin eylemlerinin ardından çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz’deki seferlerini durdurma kararı aldı. ABD, küresel deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” adında çok uluslu “deniz görev gücü” oluşturulduğunu duyurdu.

Kızıldeniz’de 31 Aralık’ta İsrail’le bağlantılı gemiyi ele geçirmeye çalışan Husiler’e ait 3 sürat teknesi ABD helikopterleri tarafından ateş altına alındı. Husiler, 10 Ocak’ta da İsrail’e destek olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ait bir geminin füze ve kamikaze dronlarla hedef alındığını duyurdu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 11 Ocak’ta ABD ve Japonya tarafından sunulan ve Husiler’in Kızıldeniz’deki saldırılarının acilen sonlandırılmasını talep eden kararı kabul etti.

Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’si yapılıyor.

HUSİLER KİMDİR?

Husiler ya da resmî adıyla Ensarullah, Yemen’de faaliyet gösteren Zeydi gruptur. Grup, ismini kurucusu Hüseyin Bedreddin el-Husi’den almıştır. İlk kez 2004 yılında silahlı ayaklanma başlatmışlardır. 2004 yılından beri İran tarafından malî ve askerî destek almaktadır. 2015 yılında gerçekleştirdikleri mücadele ile başkent San’a ve parlamentoyu ele geçirmişlerdir. Grubun sloganı “Allah büyüktür, İsrail’e ölüm, Amerika’ya ölüm, Siyonizm’e lanet, İslam’a zafer”dir. Bu slogan Husi bayraklarında yer alır. Örgütün 7 bin ila 30 bin arası silahlı militanı, 450 bin kadar sivil destekçisi vardır.

Küresel piyasalar, ABD’de dün açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi ve Orta Doğu’da artan jeopolitik risklerle karışık bir seyir izliyor.

Önemli merkez bankalarının, şahin para politikalarının sonuna geldiğine ilişkin beklentiler güçlü kalmaya devam ederken, faiz indirimlerine ne zaman başlayacaklarına yönelik belirsizlik varlık fiyatları üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

Dün açıklanan verilere göre, ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aralıkta aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,4 artışla beklentileri aştı.

Analistler, enflasyonun sıcaklığını korumasıyla ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecekteki faiz indirimlerinin beklenenden daha geç başlayabileceğini işaret ettiğini ancak söz konusu verilerin bankanın faiz indirimine ilişkin para piyasalarındaki fiyatlamalar üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını getirdi.

Para piyasalarında, Fed’in ocak toplantısında politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, mart toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz indirimlerine başlayacağı fiyatlanmaya devam ediyor.

Diğer açıklanan verilere göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 6 Ocak ile biten haftada 202 bine gerileyerek son 3 ayın en düşük seviyesine inerken, ABD federal hükümetinin bütçe açığı, geçen yıl aralıkta bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 52 artarak 129 milyar dolara yükseldi.

Dün, Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester, bu yıl enflasyonda yüzde 2 hedefine ulaşılamayacağını belirtti.

Mart ayının faiz indirimi için erken olduğunu düşündüğünü söyleyen Mester, enflasyondaki düşüşün devam ettiğine dair daha fazla kanıt gerektiğini kaydetti.

Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin de enflasyonun istikrar kazandığına ikna olmasının gerektiğini belirterek, enflasyon yüzde 2’ye yaklaştığında faiz oranlarını düşürmeye açık olduğunu anlattı.

Ayrıca, Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton, Fed’in faiz indirimlerine haziran veya temmuzdan önce başlamasını beklemediklerini ve bu yıl üç kez faiz indirimi yapacağını öngördüklerini dile getirdi.

Enflasyon verilerinin ardından ABD 10 yıllık hazine tahvil faizi 10 baz puan artışla yüzde 4,07’yi test ettikten sonra buradan gelen alışlarla yaklaşık 9 baz puan gerileyerek günü yüzde 3,98 seviyesinden tamamladı.

Dün, 102,1-102,8 aralığında dalgalı bir seyir izleyen dolar endeksi, günü yatay seyirle 102,3 seviyesinden tamamlarken, yeni günde de önceki kapanışının hemen altında bulunuyor.

Altının ons fiyatında da artan oynaklık göze çarparken, şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 2 bin 36 dolardan alıcı buluyor.

Öte yandan, Orta Doğu’da artan gerilim de varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor. ABD ve İngiltere’nin, Yemen’deki Husilere karşı ortak askeri operasyon düzenlemesinin ardından petrol fiyatları yükseliş eğilimine girdi. Brent petrolün varil fiyatı şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 1,5 üzerinde 78,8 seviyesinde bulunuyor.

Kripto para piyasaları tarafında da oynaklık öne çıkarken, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonunun (SEC), 11 spot Bitcoin Borsa Yatırım Fonu (ETF) başvurusunu dün onaylaması ve ETF’lerin 4 milyar doları aşan hacme ulaşması dikkati çekti.

Dün, 49 bin dolara yaklaşarak Aralık 2021’den bu yana en yüksek değerine ulaşan Bitcoin, şu dakikalarda 46 bin doların hemen altında alıcı buluyor.

Dün, New York borsasında Nasdaq endeksi yatay seyir izlerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,04 artış, S&P 500 endeksi ise yüzde 0,07 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında negatif seyir hakim olurken, bugün gözler İngiltere’de büyüme verilerine çevrildi.

Avrupa’da son açıklanan öncü enflasyon verilerinin ardından ABD enflasyonunun da güçlü sinyaller vermesi, risk iştahını törpüledi.

Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, ECB’nin enflasyonun yüzde 2’ye yaklaşmasından emin olduktan sonra faiz indirimlerine başlayabileceğini ifade etti.

Öte yandan, yükseliş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan avro/dolar paritesi, şu dakikalarda önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 1,0980 seviyesinde bulunuyor.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,98, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,52, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,86 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,66 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık bir seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında Güney Kore hariç, pozitif seyir öne çıktı.

Çin’de bugün açıklanan TÜFE verileri, üst üste üç ay düşüş kaydederek, ülkede deflasyonunun devam ettiğine işaret etti.

Analistler, ülkede iç talebin de azalmaya devam ettiğinin sinyalini veren enflasyon verilerinin ardından Çin Merkez Bankasının (PBoC) atacağı adımların yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğini söyledi.

Çin’de yıllık ihracat yüzde 2,3 artışla beklentileri aşarken, ithalat yüzde 0,2 artışla tahminlerin altında kaldı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,7 azalışla öngörülerden de fazla geriledi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 artış kaydederken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 geriledi.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kazancıyla 7.895,96 puandan tamamlarken, bugün gözler Moody’s’in piyasalar kapandıktan sonra açıklaması beklenen Türkiye değerlendirme raporuna çevrildi.

Bununla birlikte, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), ABD’nin New York kentindeki JPMorgan Chase genel merkezinde ilkini gerçekleştirdiği “Yatırımcı Günü” etkinliğinde konuşan TCMB Başkanı Dr. Hafize Gaye Erkan, dezenflasyona ulaşma konusunda kararlı olduklarını belirterek, “Dezenflasyon patikası; sadece bir projeksiyon değildir, başarı ölçümüzdür. Bunu başarmaya kararlıyız.” dedi.

Toplantıya, büyüklüğü 50 trilyon doları bulan dünyanın en büyük yatırım fonlarından 200’ü aşkın üst düzey temsilci katıldı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 29,9972’den günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 30,1190 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi ve perakende satış endeksi, yurt dışında ise İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi ve dış ticaret açığı ile ABD’de ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.910 ve 8.060 seviyelerinin direnç, 7.820 ve 7.750 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının kasım ayında 1 milyar 369 milyon dolar açık vermesini bekliyor.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, kasım ayı ödemeler dengesi ve perakende satış endeksi

10.00 İngiltere, kasım ayı GSYH, sanayi üretimi ve ticaret dengesi

16.30 ABD, aralık ayı ÜFE

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem para politikası adımlarına ilişkin belirsizliklerin sürmesine karşın teknoloji sektörü öncülüğünde pozitif bir seyir izleniyor.

Fed’in faiz indirimlerine öngörülenden daha geç başlayabileceğine dair beklentiler sıcaklığını korurken, perşembe günü ABD’de açıklanacak enflasyon verilerinin bankanın gelecek dönemlerdeki faiz kararlarını şekillendirmeye yardımcı olması bekleniyor.

Analistler, ülkede açıklanan son verilere göre, iş gücü piyasasındaki güçlü duruşun devam ettiğini ve bu durumun da Fed’in faiz indirim döngüsüne daha geç başlayabileceği endişelerini desteklediğini anımsatarak, bu hafta açıklanacak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini vurguladı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in ocak toplantısında politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, mart toplantısında ise yüzde 60 ihtimalle ilk faiz indirimini gerçekleştireceği öngörülüyor. Söz konusu ihtimal yılbaşında yüzde 85’te bulunuyordu.

Dün, Fed yetkililerinin açıklamaları takip edilirken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, enflasyonun zamanla yüzde 2’ye yaklaşmaya devam etmesi durumunda, politikanın aşırı kısıtlayıcı hale gelmesini önlemek için politika faiz oranını düşürme sürecini başlatmanın uygun olacağını bildirdi.

Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic de enflasyonun beklediğinden daha çok yavaşladığına işaret ederek, yıl sonuna kadar çeyrek puanlık iki faiz indirimini uygun gördüğüne dikkati çekti.

Politikanın yıl sonunda hala kısıtlayıcı olması gerekeceğini ancak enflasyondaki ilerlemenin daha düşük oranları garanti edeceğini belirten Bostic, ilk faiz indirimini üçüncü çeyrekte öngördüğünü kaydetti.

Öte yandan, dün New York Fed’in yayımladığı Tüketici Beklentileri Anketinin sonuçlarına göre, Amerikalı tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi aralıkta yüzde 3 ile Ocak 2021’den bu yana en düşük seviyesine indi.

Gelecek 3 yıllık süreci kapsayan medyan enflasyon beklentisi aynı dönemde yüzde 2,6’ya ve 5 yıllık süreci kapsayan medyan enflasyon beklentisi yüzde 2,5’e geriledi.

Ülkede tüketici kredileri ise kasım ayında 23,7 milyar dolarla beklentilerin üzerinde artış gösterdi.

Söz konusu gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık hazine tahvil faizi 4 baz puan azalışla dün yüzde 4,01 seviyesinden günü tamamalarken, yeni güne de yatay seyirle başladı.

Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 102,1 seviyesinde bulunurken, altının ons fiyatı yüzde 0,3 artışla 2 bin 34 dolardan işlem görüyor.

Suudi Arabistan milli petrol şirketi Saudi Aramco’nun, Asya’ya yönelik amiral gemisi Arab Light da dahil olmak üzere tüm bölgelerde şubat ayı resmi satış fiyatlarını varil başına 2 ila 1,50 dolar arasında düşürmesinin ardından dün yüzde 3,1 gerileyerek 76,3 dolardan günü kapatan Brent petrolün varil fiyatı, şu sıralarda da düşüş eğiliminde hareket ederek önceki kapanışının yüzde 0,2 altında, 76,2 dolarda bulunuyor.

Uzmanlar, söz konusu fiyat indiriminin son 13 ayın en büyük indirimi olduğunu, bu kararın rafinericilerin daha rekabetçi fiyatlar talep etmesinin ardından geldiğini ifade ediyor.

Pay piyasaları tarafında, teknoloji hisseleri öncülüğünde yaşanan yükseliş dikkat çekerken, dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için güçlendirilmiş yapay zeka performansı sunacak yeni çiplerini duyuran ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın hisseleri yüzde 6’dan fazla değer kazandı. Diğer çip üreticilerinden AMD’nin hisseleri yüzde 5,5 ve Intel’in hisseleri yüzde 3,3 arttı.

Geçen yıl haziranda tanıttığı “Vision Pro” başlığının 2 Şubat’tan itibaren ABD’deki mağazalarında satışa sunulacağını bildiren Apple’ın hisseleri de yaklaşık yüzde 2,5 yükseldi. Amazon’un hisseleri yüzde 3’e yakın, Alphabet’in hisseleri de yüzde 2’nin üzerinde artış gösterdi.

Öte yandan, ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA), bir yolcu uçağının havadayken gövdesinden bir parçanın kopması nedeniyle acil iniş yapması sonrası bazı “Boeing 737 MAX 9” tipi uçakların uçuşlarının geçici olarak durdurulmasına karar vermesinin ardından Boeing hisseleri yüzde 8 değer kaybetti.

Kripto para piyasasında da bazı şirketlerin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC), spot Bitcoin Borsa Yatırım Fonları (ETF) için ücret bilgilerini içeren güncellenmiş başvurularını sunmaları, birkaç gün içinde SEC’in spot Bitcoin ETF’ye yönelik kararının çıkabileceği şeklinde yorumlandı. Söz konusu gelişmeler sonrasında Bitcoin’in fiyatı yüzde 6 artışla 47 bin doları aşarken, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,1 altında, 46 bin 740 dolardan alıcılı buluyor.

Dün, New York borsasında negatif bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 1,41, Nasdaq endeksi yüzde 2,20 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,58 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de alıcılı bir seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da dün pozitif seyir öne çıktı. Bölgede açıklanan veriler karışık sinyaller vermeye devam ederken, bugün gözler Almanya’da sanayi üretimi verilerine çevrildi.

Almanya’da dün açıklanan verilere göre, kasımda dış ticaret fazlası 20,4 milyar avro ile beklentileri aşarken, aynı dönemde fabrika siparişleri yüzde 0,3 yükselişle tahminlerin altında kaldı.

Piyasalara ilişkin araştırmalar yapan ve merkezi Frankfurt’ta bulunan Sentix’in, ocak ayına ilişkin Avro Bölgesi Yatırımcı Güven Endeksi eksi 15,8 ile beklentilerin altında kalırken, bölgenin kasımda yıllık perakende satışları yüzde 1,1 azalışla öngörülerin üzerinde gerçekleşti.

Analistler, bugün Almanya’da kasım ayına ilişkin sanayi üretimi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirterek, aylık bazda yüzde 0,2’lik artış beklendiğini ifade etti. Avro Bölgesi’nde işsizlik oranının ise kasımda yüzde 6,5 ile sabit kalması öngörülüyor.

Öte yandan, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings dün açıkladığı “Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) Sektörler Arası Görünüm 2024” raporunda, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’da, finansal sektörlerin görünümünün çoğunlukla “nötr” olduğunu bildirdi.

Fitch’ten rapora ilişkin yapılan açıklamada, yüksek net faiz gelirinin artan fonlama maliyetleriyle giderek daha fazla dengelendiği belirtilerek, net faiz marjlarının bazı Avrupa ülkelerinde halihazırda zirveye ulaştığı ve diğerlerinde de 2024’te zirveye ulaşacağı bildirildi.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,40 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,74 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,42 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de pozitif seyirle başladı.

Asya’da tarafında da pozitif seyir hakim oldu.

ABD’de artan risk iştahı Asya’ya da taşınırken, Çin Merkez Bankası (PBoC) yetkililerinden birinin, bankanın rezervlerini kullanarak yeni bir parasal gevşeme ihtimalini ima etmesi risk iştahını destekledi.

Öte yandan, Japonya’da açıklanan verilere göre, kasımda yüzde 2,7 olan yıllık Tokyo enflasyonu, aralıkta yüzde 2,4’e yavaşladı. Ülkede hane halkı harcamaları da kasımda aylık yüzde 1 ve yıllık yüzde 2,9 azalış kaydetti.

Söz konusu gelişmelerin ardından düşüş eğilimini sürdüren dolar/yen paritesi, yüzde 0,4 azalışla 143,6 seviyesinde bulunuyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 artış kaydederken, Güney Kore’de Kospi endeksi yatay bir seyir izliyor.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,49 değer kazancıyla 7.818,89 puandan tamamlarken, söz konusu seyirde Bank of America’nın (BofA), yatırımcılar için Türk bankalarının yeniden radarda olduğunu duyurması etkili oldu.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 29,8771’den günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,9360 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), 11 Ocak Perşembe günü New York’ta başlayacak olan “Yatırımcı Günleri” toplantısında, TCMB Başkanı Hafize Gaye Erkan, büyüklüğü 50 trilyon doları bulan, dünyanın en büyük yatırım fonlarından 200’ü aşkın üst düzey temsilci ile bir araya gelecek.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da sanayi üretimi, Avro Bölgesinde işsizlik oranı ve ABD’de dış ticaret açığı verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.900 ve 8.000 seviyelerinin direnç, 7.800 ve 7.700 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, kasım ayı sanayi üretimi

13.00 Avro Bölgesi, kasım ayı işsizlik oranı

16.30 ABD, kasım ayı dış ticaret açığı

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ne zaman başlayacağına ilişkin belirsizlikle karışık bir seyir izlerken, bugün gözler ABD’de açıklanacak istihdam raporundaki verilere çevrildi.

Fed’in yaklaşık iki yıldır devam eden enflasyonla mücadele sürecinde sona yaklaşılsa da, iş gücü piyasalarının güçlü kalmayı sürdürmesi bankanın gelecek dönem politika adımlarına yönelik fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Dün, ABD’de açıklanan verilerin iş güçlü piyasasındaki sıkı duruşa işaret etmesi, faiz indirim beklentilerini baskılarken, yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor.

Ülkede açıklanan verilere göre, ADP özel sektör istihdamı, geçen yılın aralık ayında 164 bin kişiyle piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydetti. Ücret artışındaki yavaşlama ise Eylül 2022’den bu yana sürerken, yıllık ücret geçen yılın son ayında yüzde 5,4 arttı.

ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı da 30 Aralık ile biten haftada 202 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Ülkede hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise geçen yıl aralıkta 0,6 puan artışla 51,4’e çıkarken, imalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik PMI aynı dönemde 0,2 puan artarak 50,9’a yükseldi.

Analistler, beklenenden fazla artan özel sektör istihdamı ile öngörülenden çok azalan işsizlik maaşı başvurularının ABD’de iş gücü piyasasının gücünü koruduğunu gösterdiğini belirtti.

ABD’de bugün açıklanacak istihdam raporunun yatırımcıların odağında olduğunu vurgulayan analistler, söz konusu verilerin iş gücü piyasasının durumuna ilişkin daha fazla bilgi sağlayacağını ve verinin açıklanmasıyla birlikte piyasalarda oynaklığın artmasının beklendiğini ifade etti.

Söz konusu verilerin ardından, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in mart toplantısında faiz indirimlerine başlama ihtimali hafta başına göre 20 baz puan azalarak yüzde 65’e geriledi.

Fed’in faiz indirimlerine öngörülünden daha geç başlayabileceğine yönelik ihtimallerin güçlenmesi tahvil piyasalarında satış baskısına neden olurken, ABD 10 yıllık tahvil faizi, yılbaşından bu yana toplamda 12 baz puan artış kaydederek tekrar yüzde 4 seviyesinin üzerine çıktı.

Dün yüzde 0,1 azalışla 102,4 seviyesinden günün tamamlayan dolar endeksi, şu sıralarda önceki kapanışına göre yüzde 0,1 yükselişle 102,5’te bulunuyor.

Altının ons fiyatı 2 bin 45 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,4 değer kazancıyla 77,9 dolarda seyrediyor.

Dün, New York borsasında karışık bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,34 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,56 geriledi, Dow Jones endeksi yüzde 0,03 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de karışık seyirle başladı.

Avrupa borsalarında ise dün pozitif bir seyir hakim olurken, bugün gözler Avro Bölgesi’nde öncü enflasyon verilerine çevrildi.

Dün Almanya’da açıklanan öncü verilere göre, yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Aralık 2023’te, enerji yardım önlemlerinden kaynaklanan baz etkiler ile yüzde 3,7’ye yükseldi.

Analistler, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ne zaman faiz indirimlerine başlayacağına yönelik belirsizliklerin devam ettiğini kaydederek, açıklanan makroekonomik verilerin söz konusu beklentilerin biraz daha netleşmesine yardımcı olabileceğini ifade etti.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,53, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,52, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,01 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık seyirle başladı.

Asya pay piyasalarında Japonya hariç, negatif seyir öne çıktı.

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu hafta başlarında meydana gelen depremlerin ardından negatif faiz politikasını sonlandırmakta zorlanacağına ilişkin beklentilerin artması Japon yeninin dolar karşısında değer kaybetmesine neden olurken, Japonya’da Nikkei 225 endeksini yukarı yönlü destekledi.

Dolar/yen paritesi yükseliş eğilimini üst üste dördüncü işlem gününe taşıyarak yüzde 0,2 artışla 144,8 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da hizmet sektörü PMI 51,5 ile beklentilerin altında kaldı.

Kapanışa yakın Hong Kong’da Hang Seng endeksi ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 değer kaybederken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 artış kaydetti.

Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,83 yükselişle 7.547,84 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının hemen altında 29,7574’ten günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,8780 seviyesinden işlem görüyor.

Dün, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneğinin (MÜSİAD) düzenlediği “2023 Yılı Değerlendirmesi ve 2024 Yılı Beklentileri” konulu toplantıda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyon düşüşündeki başarıyla birlikte Türkiye’nin, küresel normlara uygun gerekli adımları atacağını vurguladı.

Şimşek, Türkiye’nin not görünümünde iyileşmenin başladığını ve not artışının da olacağına inandıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“(İş dünyasına) Mal ve hizmetlerde muazzam teşvikler getirdik, devam edeceğiz. Eğer ihracat yapmıyorsanız, lütfen ‘2024 ve sonrasında ihracat yapacağız’ diye planlama yapın. Çünkü sizi destekleyeceğiz. Rekabet gücünüzü, istihdamı ve çalışanları desteklemek için 2024 yılında 630 milyar liradan fazla bir gelirden vazgeçeceğiz.”

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de istihdam raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini aktararak, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.600 ve 7.700 puanın direnç, 7.500 ve 7.400 seviyelerinin destek konumunda olduğunu bildirdi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 İngiltere, aralık ayı konut fiyat endeksi

13.00 Avro Bölgesi, aralık ayı TÜFE

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.30 ABD, aralık ayı istihdam raporu

18.00 ABD, kasım ayı fabrika siparişleri

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarının faizlerin piyasa beklentilerinden daha uzun süre yüksek kalabileceğini göstermesinin ardından negatif bir seyir izlerken, bugün ülkede açıklanacak ADP özel sektör istihdam verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Fed’in bu yıl faiz indirimlerine başlaması beklense de zamanlamasına ilişkin belirsizlik sürerken, artan jeopolitik risklerinde etkisiyle pay piyasalarında risk iştahının düşmesi dikkati çekiyor.

Dün açıklanan Fed Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) geçen yılın son toplantısına ait tutanaklarında, banka yetkililerinin politika faizinin zirvede veya zirveye yakın olduğunu ve 2024’te faiz indirimlerine başlanılacağını düşündüğünü ancak enflasyon açıkça düşene kadar para politikasının bir süre daha kısıtlayıcı kalmasının uygun olacağı görüşünde olduğunu ortaya koydu.

Tutanaklarda, enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin azaldığı ancak enflasyonun hala hedefin oldukça üzerinde olduğu ve fiyat istikrarına yönelik ilerlemenin durma riskinin de devam ettiği belirtildi.

Bazı yetkililerin kısıtlayıcı para politikası duruşunun ne kadar süre devam etmesi gerektiğine ilişkin belirsizliğe ve aşırı kısıtlayıcı duruşun ekonomiye yönelik aşağı yönlü risklerine dikkati çektiği aktarılan tutanaklarda, yetkililerin görünüme ilişkin alışılmadık derecedeki yüksek belirsizliğe ve ekonominin faiz oranlarının daha da artırılmasına neden olabilecek şekilde gelişmesinin mümkün olduğuna işaret ettiği aktarıldı.

Tutanakların yanı sıra Fed yetkililerinin sözle yönlendirmeleri de takip edilirken Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, enflasyonda ilerleme kaydedildiğini ancak daha fazla sıkılaşma olasılığının da devam ettiğini yineledi. Barkin, ABD ekonomisinde “yumuşak inişin” daha olası göründüğünü ancak kesin olmadığını kaydetti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in mart toplantısında faiz indirimlerine başlama ihtimali hafta başında yüzde 85 seviyesinde bulunurken, bu ihtimal tutanakların ardından yüzde 70’e geriledi.

Öte yandan, dün ABD’de açıklanan verilere göre, ülkede JOLTS açık iş sayısı, geçen yıl kasımda 8 milyon 790 bine inerek Mart 2021’den bu yana en düşük seviyesini kaydetti. İşinden ayrılanların sayısı ile iş alınan kişi sayısının düştüğünü gösteren veriler, iş gücü piyasasındaki soğumaya işaret etti.

Analistler, söz konusu verinin iş gücü piyasasındaki soğumaya işaret ettiğini belirterek, bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdamı ve yarın yayımlanacak istihdam raporu verilerinden alınacak sinyallerin de Fed’in gelecek döneme ilişkin izleyeceği politikalara ilişkin ipucu verebileceğini söyledi.

Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise geçen yıl aralıkta 47,4 ile beklentileri aştı. Söz konusu dönemde yaşanan yükselişe rağmen endeks, imalat sektöründeki daralmanın sürdüğünü gösterdi.

Kripto para piyasasında ise Bitcoin Spot Borsa Yatırım Fonları (ETF) ile ilgili bekleyiş sürerken, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC), Nasdaq, Chicago Opsiyon Borsası (CBOE) ve New York Menkul Kıymetler Borsası (NYSE) olmak üzere büyük borsalarla Bitcoin spot ETF’ler hakkında görüşmelerde bulunduğu bildirildi.

İlgili görüşmeye ilişkin haber Bitcoin spot ETF’nin onayının yakın olabileceğine dair olumlu bir işaret olarak görülmesine rağmen Bitcoin’in fiyatı düşüş eğilimini sürdürerek yüzde 5’e yakın değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle dün yüzde 4,01’le aralık başından bu yana en yüksek seviyeye çıkan ABD 10 yıllık tahvil faizi günü yaklaşık 3 baz puan azalışla yüzde 3,91’le tamamlarken, şu sıralarda yüzde 3,94 seviyesinde bulunuyor.

Yükseliş eğilimini dün üst üste dördüncü işlem gününe taşıyarak yüzde 0,3 artışla günü 102,5 seviyesinden tamamlayan dolar endeksi, şu sıralarda yatay bir seyir izliyor.

Tutanaklardan alınan, Fed’in faizleri beklenenden daha uzun süre yüksek tutabileceği sinyalinin ardından dün düşüş eğilimini üst üste dördüncü işlem gününe çıkartarak günü yüzde 0,8 gerilemeyle 2 bin 41 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, bugün önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 2 bin 44 dolardan işlem görüyor.

Öte yandan, dün İran’ın, ülkede meydana gelen iki patlamanın da İsrail’e karşı takındığı tavrı cezalandırmak için yapıldığını duyurmasıyla bölge genelin artan gerilim petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekledi. Üst üste dört günlük düşüş serisini dün yüzde 3,4 artışla sonlandırarak günü 78,5 dolardan kapatan Brent petrolün varil fiyatı, şu dakikalarda da önceki kapanışına göre yüzde 0,1 yükselişle 78,6 dolarda bulunuyor.

İsrail Ordusu Sözcüsü Daniel Hagari, düzenlediği basın toplantısında, bir gazetecinin İsrail’in İran’da meydana gelen saldırılarla alakasının bulunup bulmadığına ilişkin sorusuna, “Bu konuda yorum yapmayacağım.” şeklinde cevap verdi.

Bu gelişmelerle, New York borsasında negatif bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,80, Nasdaq endeksi yüzde 1,18 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,76 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif seyirle başladı.

Avrupa borsalarında da negatif seyir hakim oldu.

Enflasyon ve resesyon ikileminin en fazla hissedilen bölge olarak öne çıkan Avrupa’da, Orta Doğu’daki artan jeopolitik riskler ve Kızıldeniz’de yükselen gerilimin de etkisiyle pay piyasalarında risk algısı arttı.

Daimarkalı denizcilik devi Maersk’ten yapılan açıklamada, şirketin “Maersk Hangzhou” adlı gemisinin 30 Aralık’ta uğradığı saldırının ardından bir sonraki duyuruya kadar Kızıldeniz ve Aden Körfezi üzerinden tüm geçişleri durdurma kararı aldığını açıkladı.

Kızıldeniz’deki gelişmelerin enerji arzında problem çıkarabileceği endişeleriyle şubat vadeli doğal gaz kontratları dün yüzde 7’den fazla değer kazanırken, bu durumun enflasyonla mücadeleye sekte vurmasından endişe ediliyor.

Öte yandan, dün Almanya’da açıklanan verilere göre, işsizlik oranı değişim göstermeyerek yüzde 5,9’da kalırken, bugün gözler ülkede açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,51, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,58, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,38 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,39 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif seyirle başladı.

New York borsasındaki negatif seyir yeni günde Asya’ya da taşındı.

Tatil sonrası yeni yılda ilk kez işlem gerçekleşen Japonya’da Nikkei 225 endeksi, negatif açılış yaparken, ülkede yaşanan depremlerin etkisiyle Japonya Merkez Bankasının (BoJ) ultra gevşek para politikasını sonlandırma ihtimalinin ötelendiği beklentilerinin artmasıyla dolar/yen paritesi yükseliş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyarak 143,6 seviyesine çıktı.

Öte yandan, bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da imalat sanayi PMI 47,9 ve Çin’de hizmet sektörü PMI 52,9 ile beklentileri aştı.

Kapanışa yakın Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 değer kaybetti.

Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,78 değer kaybıyla 7.412,04 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 29,7706’dan günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,7940 seviyesinden işlem görüyor.

Yurt içinde dün açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Aralık 2023’te aylık bazda yüzde 2,93, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,14 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 64,77, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 44,22 olarak gerçekleşti.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Almanya’da enflasyon, ABD’de ADP özel sektör istihdamının yanı sıra haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve hizmet sektörü ve bileşik PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.300 ve 7.200 puanın destek, 7.500 ve 7.600 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

11.55 Almanya, aralık ayı hizmet sektörü ve bileşik PMI

14.30 Türkiye, aralık ayı reel efektif döviz kuru ile haftalık para ve banka istatistikleri

16.00 Almanya, aralık ayı TÜFE

16.30 ABD, aralık ayı ADP özel sektör istihdamı ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.45 ABD, aralık ayı hizmet sektörü ve bileşik PMI

Küresel piyasalar, Orta Doğu’da sıcaklığını koruyan jeopolitik risklerle yılın ilk işlem gününe karışık seyirle başlarken, hafta boyunca açıklanacak makroekonomik verilerin piyasaların yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.

Kızıldeniz’de ABD Donanması tarafından Husilere ait botların batırılmasının ardından İran’ın bölgeye savaş gemisi gönderdiğine yönelik haber akışı risk iştahını törpülüyor.

Makroekonomik veri tarafında ise, bu hafta ABD’de açıklanacak istihdam raporu ve ABD Merkez Bankasının (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarının bankanın gelecek dönem politikalarına yönelik ipuçları verebileceği tahmin ediliyor.

Önemli merkez bankalarının, enflasyonla mücadele kapsamında yaklaşık son 2 yıldır sürdürdüğü şahin politikaların sonuna gelindiğine ilişkin beklentiler güçlü kalmaya devam ederken, bu yıl faiz indirimlerinin, ne zaman ve ne kadar olacağına yönelik soru işaretleri de varlığını koruyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in bu yılın ilk toplantısında politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, martta yüzde 85 ihtimalle ilk faiz indirimini yapacağı öngörülüyor.

Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın BRICS’te 2024 dönem başkanlığını devralması üzerine yazılı açıklama yaptı. Putin, BRICS’in yeni katılımlarla artık 10 ülkeden oluştuğunu belirterek, “BRICS’in çok boyutlu gündemine şu veya bu şekilde katılmak isteyen yaklaşık 30 ülkenin ne derece hazır olduğunu değerlendireceğiz.” ifadelerini kullandı.

Ayrıca, geçen hafta Noel tatili nedeniyle piyasalarda işlem hacimleri düşük seviyelerde seyretti.

Enflasyon endişelerinin güç kaybetmesiyle artan tahvil talebi, 2022 yılını yüzde 3,88 seviyesinden tamamlayan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin 2023’ü de neredeyse aynı seviyeden tamamlamasında etkili oldu.

Cuma günü yüzde 0,2 azalışla günü 2 bin 63 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, şu sıralarda önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 2 bin 70 dolardan işlem görüyor.

Yükseliş eğilimini üst üste üçüncü işlem gününe taşıyan dolar endeksi, yeni yılın ilk gününde yüzde 0,2 artışla 101,5 seviyesinde bulunuyor.

Kızıldeniz’de, ABD ve İran’ın karşı karşıya geldiğine yönelik haber akışı petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklerken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,8 yükselişle 78,2 dolardan işlem görüyor.

Kripto para birimlerinde de yeni yılın ilk gününde oynaklık göze çarparken, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) bazı kurumların Spot Bitcoin Borsa Yatırım Fonu’nu (ETF) başvurularını onaylayabileceği yönündeki beklentilerle Bitcoin, Nisan 2022’den bu yana ilk kez 45 bin doları aştı.

Geçen haftanın son işlem gününde, New York borsasında satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,28, Nasdaq endeksi yüzde 0,56 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,05 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni yılın ilk gününe karışık seyirle başladı.

Avrupa tarafında, geçen hafta tatil nedeniyle piyasalar dar bantta hareket ederken, bu hafta Almanya ve Avro Bölgesi’nde açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Hafta boyunca açıklanacak verilerde ekonomik aktiviteye ilişkin sinyallerin varlık fiyatlarını etkilemesi beklenirken, bugün gözler bölge genelinde açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerine çevrildi.

Cuma günü, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,14, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,11, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,30 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yatay bir seyir izledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni yıla yükselişle başladı.

Asya’da negatif seyir öne çıkarken, söz konusu seyirde, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ekonominin karşı karşıya olduğu olumsuzluklara işaret eden konuşması etkili oldu.

Dün yeni yıl konuşması yapan Şi, ekonomik aktiviteyi ve istihdam yaratmayı güçlendirme sözü verirken, bazı işletmelerin zor zamanlar geçirdiğini ve insanların iş bulmakta, temel ihtiyaçları karşılamakta zorluk çektiğini kabul etti.

Öte yandan, dün Japonya’da yaşanan depremler de dünya gündemine otururken, bugün tatil nedeniyle Japonya piyasalarında işlem gerçekleşmedi.

Ayrıca, Güney Kore’de ana muhalefetteki Demokratik Parti’nin lideri Lee Jae-myung, Busan’da bir inşaat alanını ziyareti sırasında boynundan bıçaklanarak saldırıya uğradı.

Bugün açıklanan verilere göre, Çin’de Caixin imalat sanayi PMI 50,8 ile beklentileri aştı.

Kapanışa yakın Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

Yurt içinde cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1 değer kazancıyla 7.470,18 puandan tamamladı.

Dolar/TL, geçen haftanın son işlem gününde, önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 29,4725’ten günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,6500 seviyesinden işlem görüyor.

Cum günü, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk lirası (TL) dönüşümlü Kur Korumalı Mevduat’ta (KKM) yeni hesap açılışlarını sona erdirdiğini duyururken, hafta sonu da Dijital Türk Lirası Projesi’nin birinci faz değerlendirme raporunu yayımlandı.

Raporda, “İlerleyen dönemlerde dijital Türk lirasının teknolojik gereksinimlerinin yanı sıra iktisadi ve hukuki çerçevesine dair çalışmalara da öncelik verilecek olup çalışmaların karar alıcılara sunulması planlanmaktadır. Nihai kararın alınması ve ilgili mevzuatın hayata geçmesiyle birlikte dijital Türk lirasının yaygınlaştırma çalışmalarının hızlanması ve tüm Türkiye’de kullanıma sunulması mümkün olabilecektir.” ifadelerine yer verildi.

Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2024’ün yıllık enflasyonda düşüşün başladığı, rezerv yeterliliğinin daha da arttığı, kur korumalı sistemin sonlandığı, cari açıkta kalıcı iyileşmenin başladığı, bütçe disiplininin tesis edildiği, sürdürülebilir yüksek büyümenin temellerinin güçlendiği bir yıl olacağını bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.550 ve 7.600 puanın direnç, 7.400 ve 7.300 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, aralık ayı imalat sanayi PMI

12.00 Avro Bölgesi, aralık ayı imalat sanayi PMI

12.30 İngiltere, aralık ayı imalat sanayi PMI

17.45 ABD, aralık ayı imalat sanayi PMI

Küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine gelecek yılın mart ayında başlayabileceğine yönelik öngörüler varlık fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ederken, Noel tatili dönüşü işlem hacimleri düşük seviyede kalmayı sürdürüyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed’in 2 yıldır süregelen enflasyon mücadelesinin sonuna yaklaşıldığına işaret ederken, bu durum hem pay piyasalarında hem de tahvil piyasalarında alış ağırlıklı seyri destekliyor.

Buna göre, New York borsasında Dow Jones endeksi, dün rekor kapanış gerçekleştirirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,78 ile 20 Temmuz’dan bu yana en düşük seviyeyi test etti. Böylece 2023 yılı içinde yüzde 5,02 ile son 16 yılın en yüksek seviyesini gören ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yılbaşından bu yana yaklaşık 10 baz puan geriledi.

Söz konusu gelişmeler, altında tarihin en yüksek günlük kapanışını da beraberinde getirdi. Dün altının ons fiyatı, günü yüzde 0,5 artışla 2.078 dolardan tamamladı. Yeni günde de yükseliş eğilimini sürdürerek yüzde 0,4 değer kazancıyla 2.086 dolara yükselen altının ons fiyatı, gerileyen tahvil faizlerinin altının alternatif maliyetini de düşürmesinden destek alıyor.

Öte yandan, bakırın libresi, dün yüzde 1,4 artışla 3,93 dolarla 31 Temmuz’dan bu yana en yüksek kapanışını kaydederken, dünya genelinde ekonomik aktivitenin güçlü kalmaya devam edeceği ve özellikle ABD ekonomisinin “yumuşak iniş” yapmayı başarabileceği yönündeki beklentiler söz konusu yükselişte etkili oldu.

Piyasalarda “Dr. Copper” olarak da bilinen bakır madeninin, dünya mal üretiminde oldukça yaygın şekilde kullanılması nedeniyle fiyatının artmasının ekonomik aktivitenin güçlü kalacağı şeklinde yorumlandığı belirtiliyor.

Analistler, söz konusu gelişmelerle birlikte bugün ABD’de açıklanacak makroekonomik verilerin ekonomideki gidişata ilişkin vereceği sinyallerin önemli olduğunu belirterek, piyasaların sığ olması nedeniyle oynaklığın artabileceğini ifade etti.

New York borsasında dün Nasdaq endeksi yüzde 0,16, S&P 500 endeksi yüzde 0,14 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,30 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de yükselişle başladı.

Avrupa borsalarında dün tatil dönüşü sınırlı yükseliş kaydedilirken, bölge genelinde tatil havası devam ediyor. Makroekonomik veri takviminde bugün herhangi bir veri bulunmazken, işlem hacminin de düşük kalmayı sürdürmesi bekleniyor.

Dün ABD tahvil piyasalarındaki alış ağırlıklı seyir Avrupa’da da etkili olurken, Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 1,9 ile 14 Aralık 2022’den bu yana en düşük seviyeye indi.

Dün İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,22, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,21, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,36 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,04 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne de yükselişle başladı.

Asya pay piyasalarında, yeni günde Japonya hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ülkede açıklanan verilerin Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) negatif faiz politikasını terk etme sürecini hızlandırabileceğinden endişe ediliyor.

Japonya’da perakende satışlar, kasımda yıllık yüzde 5,3 artarak beklentileri aşarken, sanayi üretimi de kasımda yüzde 0,9 ile öngörülerden daha az yavaşladı.

ABD’de tahvil faizlerinin gerilemesi bölge genelinde teknoloji şirketleri öncülüğünde pay piyasalarının yükselmesinde etkili oldu. Çin’de ekonomik aktiviteye ilişkin endişelerin sınırlı da olsa azalması risk iştahını besliyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,6 yükseldi.

Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,53 değer kaybıyla 7.260,44 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 1 üzerinde 29,3932’den günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,4270 seviyesinden işlem görüyor.

Öte yandan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücretin 2024 yılı için net 17 bin 2 lira olarak belirlendiğini bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de toptan eşya stokları ile haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.200 ve 7.100 puanın destek, 7.350 ve 7.500 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, aralık ayı ekonomik güven endeksi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.30 ABD, kasım ayı toptan eşya stokları ile haftalık işsizlik maaşı başvuruları

Küresel piyasalarda Noel tatili dönüşü işlem hacimleri düşük seviyede kalmayı sürdürse de ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine gelecek yılın mart ayında başlayabileceğine yönelik öngörülerin güçlü kalması risk iştahını desteklemeye devam ediyor.

Yaklaşık 2 yıldır süregelen enflasyonla mücadele kapsamında atılan “şahin” adımların gelecek yıl yerini faiz indirimlerine bırakacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Fed’in küresel bazda söz konusu adımlara öncülük edeceği tahmin edilirken, Fed üyelerinin sözle yönlendirmelerine karşın para piyasalarındaki fiyatlamalarda ilk faiz indirimi için mart ayı öne çıkmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmeler tahvil piyasalarında alıcılı seyri desteklemeyi sürdürürken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,88 ile temmuzdan bu yana en düşük seviyeye yakın seyrediyor.

Bu durum altının ons fiyatında da yükseliş eğiliminin devam etmesine yardımcı oluyor. Altının ons fiyatı, şu sıralarda 2.066 dolarla önceki kapanışın hemen altında bulunuyor.

Kızıldeniz’deki gelişmeler ise petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Buna göre, Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 1,9 artışla yeniden 80 doların üzerine tırmanırken, yeni günde de yüzde 0,3 değer kazancıyla 80,7 dolardan alıcı buluyor.

New York borsasında dün bu gelişmelerle Nasdaq endeksi yüzde 0,54, S&P 500 endeksi yüzde 0,42 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,43 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise karışık seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün de tatil dolayısıyla işlem gerçekleşmezken, bugün bütün Avrupa borsaları yeniden açılacak.

Asya pay piyasalarında, yeni günde alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Çin’den gelen haber akışı risk iştahını destekliyor.

Buna göre, Fed’in martta faiz indirimlerine başlayacağına yönelik fiyatlamaların güçlü kalması Asya’da teknoloji hisseleri öncülüğünde endeksleri yukarı taşırken, Çin hükümetinin oyun sektörüne yönelik kısıtlamaları gevşetebileceği haberi de söz konusu eğilimde etkili oluyor.

Bununla birlikte ülkede açıklanan sanayi karlılığı yıllık olarak baz etkisiyle birlikte yüzde 29,5 artarken, ülkede ekonomik aktivitenin yeninden güçlenmeye başlamış olabileceği beklentilerini ortaya çıkardı.

Öte yandan, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) geçen hafta yaptığı toplantıya ilişkin tutanaklar, bazı üyelerin negatif politika faizinden dönüş konusunda acele etmeye gerek olmadığını vurgulaması da dikkati çekti.

Tutanakların yayınlanmasıyla birlikte Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi düşüş eğiliminde hareket ederken, dolar/yen paritesi sınırlı da olsa yükseldi.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 yükseldi.

Yurt içinde dün dalgalı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,47 değer kazancıyla 7.299,33 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 29,0976’dan günü kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 29,3430 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de Richmond imalat sanayi endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 7.100 ve 6.850 puanın destek, 7.350 ve 7.500 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

16.00 ABD, aralık ayı Richmond imalat sanayi endeksi

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Gazze’de insani yardımlara ilişkin üzerinde müzakereler yürütülen ancak anlaşma sağlanamayan karar tasarısının oylanması, dördüncü kez ertelendi. Karar tasarısındaki “çatışmalara ara” talebi çıktı yerine “acil adım çağrısı” geldi. Bu değişikliğin ardından ABD BM Temsilcisi Thomas-Greenfield, “Artık oyumuzu kullanmaya hazırız.” dedi.

DÖRDÜNCÜ KEZ ERTELENDİ

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, BMGK üyelerinin kapalı oturumundan sonra yaptığı açıklamada, son bir haftadır Birleşik Arap Emirliklerinin sunduğu Gazze karar tasarısı üzerinde yoğun çalışmalar yürüttüklerini belirtmişti. Greenfield, kabul edilmesi halinde kararın ihtiyaç sahiplerine insani yardım sağlayacağını, karar tasarısının talep ettikleri değişiklerle birlikte sunulması halinde tasarıyı destekleyeceklerini dile getirmişti. Ancak beklenen oylama dün akşam da gerçekleşmedi ve dördüncü kez ertelendi.

“ATEŞKES” KELİMESİ YERİNE “ACİL YARDIM ÇAĞRISI” DENİLECEK

Karar tasarısının ilk halinde tartışma yaratan ve ABD’nin karşı çıktığı hususlardan biri, insani yardımların engelsiz erişimi için “çatışmalara ara verilmesi” talebi olmuştu. Anadolu Ajansı’nın edindiği yeni tasarıda, bunun yerine Gazze’de genişletilmiş insani yardımların kesintisiz ve güvenli erişimi için “acil adım atılması” ve çatışmalara sürdürülebilir bir şekilde ara verilmesi için gerekli koşulların oluşturulması çağrılarına yer verildi.

ABD’DEN “OY KULLANMAYA HAZIRIZ” MESAJI

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, New York’taki BM binasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. Son bir haftadır Birleşik Arap Emirliklerinin sunduğu Gazze karar tasarısı üzerinde yoğun çalışmalar yürüttüklerini aktaran Thomas-Greenfield, “Artık oyumuzu kullanmaya hazırız.” dedi.

KOORDİNATÖR ATANACAK

Tartışmalara neden olan bir diğer husus ise karar tasarısındaki “BM Genel Sekreteri’nden yardımların denetlenmesi için bir mekanizma kurması” talebiydi. Yoğun müzakerelerin sonunda taraflar, mekanizma yerine “Gazze’deki sivil topluma yardımların ulaşımını hızlandırmak için Genel Sekreterin Kıdemli İnsani ve Yeniden Yapılanma Koordinatörü” ataması üzerinde mutabık kaldı.

Karar tasarısında, Genel Sekreter tarafından atanacak koordinatörün Gazze’ye yardımların sevkiyatını hızlandırmak ve kolaylaştırmak için bir mekanizma kurması talep edildi. Koordinatör atamasının da bir an önce yapılması çağrısında bulunulan tasarıda, gerekli personel ve teçhizatın sağlanacağı koordinatörün BM yetkisiyle çalışacağı ve BMGK uyarınca kendisine verilen görevleri yerine getireceği bildirildi. Koordinatörün, insani yardımların türünü teyit etmesi istenen karar tasarısında, aynı zamanda söz konusu kişiye insani yardım sevkiyatını “kolaylaştırma, koordine etme, denetleme ve teyit etme” görevleri verildi.

Karar tasarısında, koordinatörün BMGK’ye çalışmaları hakkında ilk 20 günün ardından bilgi vermesi istenirken, tüm taraflara koordinatörle iş birliği halinde hareket etme çağrısı yapıldı.

YARDIMLARIN DİREKT SİVİL HALKA ULAŞTIRILMASI VURGULANDI

Gazze’deki sivil topluma yardımların “yeterli miktarlarda aktarılması” gerektiğinin altı çizilen karar tasarısında, buna gıda, su, temizlik malzemesi, elektrik, telekomünikasyon ve tıbbi servislerin dahil olduğu ifade edildi. Tasarıda, Gazze’ye temel gıda ve servislerin ithalatının tekrar başlamasının önemine değinilirken, yardımların “sapma” olmadan sivil halka ulaştırılması gerektiği vurgulandı.

Tüm taraflara uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuk uyarınca sivilleri koruma görevini yerine getirmeleri çağrısı yapılan karar tasarısında, tarafların Gazze’ye yardımların erişimini artırmak için tüm mevcut yollarının kullanımını kolaylaştırmaları talep edildi. Yardımların dağıtımı için gerekli yakıtın sağlanması istenilen tasarıda, hastaneler, tıbbi tesisler, okullar, ibadet alanları ve BM tesisleri ile personeli, tıp personeli ve araçlarının uluslararası insancıl hukuk uyarınca korunması gerektiğinin altı çizildi.

GUTERRES 99. MADDEYİ İŞLETMİŞTİ

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresi boyunca yetkisini ilk kez kullanarak Gazze’deki insani felaketin önlenmesi için BM Şartı’nın 99. maddesini işletmiş ve 6 Aralık’ta BMGK’ye mektup göndermişti. Guterres, “Güvenlik Konseyi üyelerini insani felaketin önlenmesi için baskı yapmaya çağırıyorum ve insani ateşkesin ilan edilmesi talebimi tekrarlıyorum. Bu çok acil.” ifadelerini kullanmıştı.

Bunun ardından 8 Aralık’ta BMGK’de yapılan oylamada Gazze’de acilen insani ateşkes talep edilen karar tasarısı ABD tarafından veto edilmişti. ABD, BM Genel Kurulu’nda 13 Aralık’ta 153 ülkenin “evet” oyu kullandığı Gazze’de acilen insani ateşkes talebinde bulunulan karar tasarısı için de “hayır” oyu kullanan 10 ülkeden biri olmuştu. ABD daha önce 16, 18 ve 25 Ekim’de de BMGK’de Gazze’ye ilişkin sunulan karar tasarılarını veto etmişti.

BMGK’de 7 Ekim’in ardından çok sayıda oturum düzenlenmiş ve birçok karar tasarısının veto edilmesinin ardından Gazze’de çatışmalara “acil ve uzatılmış ara verilmesi” talep edilen 2712 sayılı karar 15 Kasım’da kabul edilmişti.